De uitzetting naar Armenië van de elfjarige Mikael en zijn moeder is voorlopig van de baan door een nieuwe asielaanvraag. Dat riep veel vragen en verontwaardiging op onder NU.nl-lezers. Lynn Hillary, docent bestuurs- en staatsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, beantwoordt jullie beste en meestgestelde vragen.
Waarom kun je na een afwijzing een nieuwe asielprocedure starten? En is er een maximumaantal?
"Zo'n nieuwe asielprocedure na een afwijzing wordt ook wel een herhaald asielverzoek genoemd. De reden daarvoor is dat het altijd kan voorkomen dat de situatie in het land van herkomst of de persoonlijke omstandigheden van de betrokkene veranderen."
"Hier zit geen maximumaantal aan vast. Maar als zo'n herhaalverzoek zonder nieuwe informatie wordt ingediend, wordt het kort en snel afgehandeld."
"Ook is het mogelijk dat je bij de nieuwe poging om een andere reden in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning, bijvoorbeeld op basis van je relatie of je werk. Het kan natuurlijk altijd voorkomen dat een persoon zowel recht heeft op asiel (of denkt recht te hebben op asiel) als recht heeft op verblijf bij een gezinslid. Het is niet ongebruikelijk om in dat geval eerst een asielvergunning aan te vragen en pas als dat niet lukt de andere vergunning aan te vragen."
"In de zaak van Mikael was de asielprocedure van zijn moeder al enige tijd geleden afgelopen. Daarna is een procedure gestart die in de volksmond het kinderpardon wordt genoemd. Na de afwijzing daarvan blijkt nu de mogelijkheid te bestaan om een vergunning aan te vragen op basis van zijn relatie met zijn vader. Met andere woorden: op basis van zijn gezinsband."
Met welke rechten heeft de overheid te maken bij het beoordelen van een asielaanvraag?
"De minister - en in de uitvoering: de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) - heeft bepaalde verplichtingen. Die zijn vastgelegd in wetgeving, maar ook in het EU-recht, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en internationale verdragen."
"Daar moet de minister zich aan houden. Denk bijvoorbeeld aan de termijn om over een asielverzoek te beslissen die de Europese lidstaten met elkaar hebben afgesproken. Of bijvoorbeeld de verplichting om het recht op familieleven te respecteren."
"Die nationale, Europese en internationale wetten en regels gelden als een kader. Binnen dat kader heeft de minister ook bepaalde mogelijkheden, bijvoorbeeld om algemeen beleid te voeren of feiten vast te stellen in een individuele procedure."
Zou het nieuwe kabinet verandering in de asielprocedures kunnen brengen? Of moeten daarvoor nieuwe wetten komen?
"Het kabinet heeft de mogelijkheid binnen de bestaande wet- en regelgeving nieuw beleid in te voeren. Ook kan het kabinet het initiatief nemen om nieuwe wetgeving te maken. Daarbij zal het zich wel moeten houden aan het EU-recht, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en internationale verdragen."
"Uiteraard is het ook mogelijk wijzigingen door te voeren in nationale, Europese of internationale wet- en regelgeving, maar dat is weinig kansrijk. Op Europees niveau is er bijvoorbeeld net een pakket aan migratieregels goedgekeurd, na zeven jaar onderhandelen. Dus er bestaat weinig kans dat daar nog veel onderhandelruimte zit."
Welke invloed heeft de politiek op een besluit? Kan asielminister Marjolein Faber de uitzetting stopzetten bij een individueel geval?
"Zolang er een zogeheten rechtmatig verblijf is, vindt er geen uitzetting plaats. Zo'n rechtmatig verblijf kun je verkrijgen als je een asielaanvraag indient. Ook los van de aanvraag kan de minister, en in het verlengde daarvan de IND, altijd ingrijpen als blijkt dat een uitzetting onterecht zou plaatsvinden."
"Vroeger was er de zogeheten discretionaire bevoegdheid, waardoor de minister als het ware voor een beslissing van de IND kon gaan liggen. Dat is nu niet meer het geval. Maar zolang er een procedure loopt, kan de minister, en met haar de IND, wel afwijken van beleidsregels als dat past bij de individuele omstandigheden."
Zou het kunnen dat Mikaels moeder nu alsnog wordt uitgezet, maar Mikael wel bij zijn vader in Nederland mag blijven?
"Eerst zal het de vraag zijn of Mikael een vergunning krijgt. Pas als dat het geval is, gaat de IND kijken naar de relatie tussen moeder en kind. Ik ga ervan uit dat er geen discussie bestaat over hun gezinsband."
"De vraag is dus vooral of er sprake is van een zogeheten inbreuk op hun recht op gezinsleven, dat valt onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Denk bijvoorbeeld aan de vraag of ze een gezin kunnen zijn op lange afstand."
"Als er sprake is van een schending van dat recht op gezinsleven, moet je nagaan of dat gerechtvaardigd is. Om dat te bepalen, worden de belangen van zowel het kind als de moeder als de Staat meegenomen. Het is nu dus moeilijk in te schatten hoe het voor Mikael gaat uitpakken."
Source: Nu.nl algemeen