Into The Great Wide Open op Vlieland wordt elk jaar een stapje duurzamer. Achter de schermen wordt druk geëxperimenteerd met oplossingen voor stikstofproblematiek en netcongestie.
‘Dat ik nu verstaanbaar ben, is dus ook een verrassend voordeel van elektrisch bouwmateriaal’, zegt Daan Stigter op het festivalterrein van ITGWO. Enkele meters achter hem laadt een grote gele heftruck nagenoeg geruisloos urinoirs van een vrachtwagen. ‘De bouwers kunnen nu gewoon met elkaar overleggen terwijl ze op hun trucks zitten. Dat is echt fijn.’
Ruimte voor verbetering is er ook, zegt Stigter. Hij wijst naar de wirwar van stekkers op het ‘laadplein’. Bijna elk apparaat heeft weer een andere aansluiting nodig. ‘Dat is verwarrend en zorgt soms dat ’s ochtends een heftruck toch niet helemaal goed aan de stekker heeft gelegen. Het zou echt heel goed zijn als hier een standaard voor zou komen.’
Tjerk Gualthérie van Weezel is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
ITGWO, het jaarlijkse festival op Vlieland, heeft zich tot doel gesteld in 2025 klimaatneutraal te zijn. Ook met het uitstoten van stikstof in de Vlielandse natuur moet het afgelopen zijn. Elk jaar komt het doel een stapje dichterbij. Vorig jaar lukte het om de energievoorziening op het festival geheel elektrisch te krijgen. Dit jaar zijn bij de opbouw voor het eerst verbrandingsmotoren taboe.
Helemaal klimaatneutraal is het festival nog niet, zegt duurzaamheidsmanager Tijl Couzij. ‘De grootste impact is het vervoer van al die mensen hiernaartoe.’ Ook daaraan wordt gewerkt. Bands komen met een elektrische bus naar de veerboot. Bezoekers krijgen een financiële prikkel om schoon te reizen. Op hun kaartjes is een tientje aan ‘goedereistoeslag’ geheven. Bezoekers die fossielvrij reizen, kunnen dat geld terugkrijgen – dat deden er vorig jaar vijfhonderd van de 7,5 duizend.
Het niet geclaimde geld verdwijnt in een duurzaamheidsfonds. Dat wordt deels gebruikt om de uitstoot van passagiers te compenseren, bijvoorbeeld door bamboe te planten, en om de techniek te betalen die nodig is om het festival zelf zonder uitstoot te organiseren.
‘Een festival is de ideale omgeving voor dit soort experimenten’, zegt Dieter Castelein. Hij is medeoprichter van Greener Power Solutions, een verhuurbedrijf van mobiele batterijen. Al sinds 2018 is Greener nauw betrokken bij de verduurzaming van het festival op Vlieland. Tijdens de editie van 2018 sliep Castelein in een tentje naast zijn eerste container vol accu’s. ‘We hadden dat ding voor drie ton gekocht, dus het was heel spannend of het het echt goed zou doen.’
Sindsdien is het hard gegaan met Greener; het bedrijf verhuurt inmiddels 185 mobiele accu’s (kosten 3 ton per stuk) en wil dat aantal volgend jaar verdubbelen. Maar het festival op Vlieland blijft nog altijd een van de lievelingsklussen van Castelein. ‘Omdat we hier echt tegen allemaal beperkingen aanlopen. Die lossen we op, en zo laten we zien hoeveel er technisch mogelijk is.’
Tijdens een rondleiding over het eiland regent het voorbeelden. Zo was een belangrijke vraag tijdens eerdere edities waar het festival alle elektriciteit vandaan zou kunnen halen om de dieselaggregaten te vervangen. De stroomaansluiting die jaren geleden voor ITGWO was aangelegd, was daarvoor bij lange na niet voldoende.
Het duurzaamheidsteam van het festival ging daarop langs bij diverse stroomverbruikers op het eiland. De jachthaven bleek minder stroom te gebruiken dan de aansluiting toeliet. Die ruimte werd gebruikt om een accu van Greener mee te vullen. Met het zwembad werd een vergelijkbare constructie opgezet. ‘Dat zijn geen dikke aansluitingen’, zegt Couzij. ‘Maar doordat we constant stroom laden in de accu’s kunnen we ’s avonds toch genoeg vermogen leveren voor de lichten.’
Nu ook alle bouwvoertuigen elektrisch zijn, heeft het festival aan die stroomaansluitingen niet voldoende meer. Daarom is er naast een van de festivallocaties nu een truck met groene waterstof opgesteld. Het gas is CO2-neutraal gemaakt met stroom uit windmolenparken. Met een brandstofcel wordt het omgezet in stroom die weer via een van de Greener-batterijen de boxen, espressomachines en lichten van elektriciteit voorziet.
Op de rondleiding langs het festival in aanbouw zijn woensdagmiddag ook twee medewerkers van Topsector Logistiek, een door de overheid gefinancierd programma voor innovatie in de logistiek. ITGWO heeft een subsidie van 7,5 duizend euro van Topsector ontvangen om de opbouw van het festival te elektrificeren. De medewerkers hopen dat daaruit lessen te trek waar de ‘toch wat conservatieve bouwwereld’ haar voordeel mee kan doen.
Die zijn er zeker. De bestuurders van de elektrische heftrucks zijn niet alleen blij dat ze minder in de herrie zitten. Fijn is ook dat sommige apparaten minder schade aan het gras maken. Slecht is dan weer dat het voor het festival heel moeilijk was om de technische specificaties van de apparaten te vinden. ‘Terwijl dat natuurlijk heel belangrijk is als je wilt uitrekenen hoeveel stroom je precies nodig hebt’, zegt Stigter.
Ook Castelein heeft dit jaar weer nieuwe dingen geleerd dankzij het festival. Het is namelijk het eerste jaar dat één accu met verschillende elektriciteitsaansluitingen tegelijk kan worden geladen. ‘Dat was tot nu toe technisch onmogelijk, maar wij hebben een omvormer ontwikkeld waarmee we dat nu toch kunnen.’
Dat is goed nieuws voor het elektrificeren van alle bouwplaatsen in Nederland, weet Castelein. ‘Op veel plaatsen komt dat er nu niet van omdat er niet met één aansluiting genoeg stroom beschikbaar is. Maar als je van verschillende aansluitingen tegelijk gebruik kunt maken, kan dat wel.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant