Voor mijn dochters is mijn jeugd de prehistorie. Het belangrijkste aspect aan de prehistorie is dat ze vrij oninteressant is. Het is voor hen ondenkbaar dat er ooit geluk of bevrediging bestond zonder een smartphone. Dat er leegten in de dag waren die niet werden opgevuld door pixels en audio. Dat er verveling bestond die je kwelde als psoriasis. Ik gun ze die dubbelzinnige leegte niettemin als niets anders.
Over de auteur
Tommy Wieringa is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Oké, het is een vruchteloze strijd om de verloren tijd terug te willen halen, maar sommige onderdelen ervan probeer ik toch hun levens binnen te smokkelen. Telefoonloze dagdelen, het lezen van boeken, het vruchtbare niets.
In Deventer liet ik ze aan het begin van de vakantie los in de prachtige boekhandel Praamstra; ze mochten elk boek kopen dat ze wilden op voorwaarde dat ze het zouden uitlezen. De een had haar stapel een paar dagen later uit, de ander las er misschien twee. Veel vakantietijd ging heen met filmpjes van andere meisjes met andere beeldschermlevens (influencers), grappige video’s en onlinespelletjes (waaronder een incidenteel potje schaak).
De onmetelijke rijkdom die internet ons geschonken heeft… Ik vervloek de dag dat de smartphone in hun leven kwam.
Ik zal mijn verzet passief en actief blijven voortzetten tot ze het huis verlaten, maar heb machtige tegenstanders. Ten eerste de techjongens en -meisjes in de Silicon Valleys van deze wereld die al hun energie en intelligentie wijden aan het fabriceren van metastructuren en algoritmen die de menselijke energie gevangenhouden en over de onvruchtbare vlakte van het divertissement verstrooien. (Wanneer wordt er eindelijk eens een generieke wet opgetuigd die alles wat kinderen verslaafd maakt verbiedt? Van vapes tot social media.)
De andere machtige tegenstander van een restrictief telefoonbeleid in huis zijn de middelbare scholen van mijn dochters. In het schoolgebouw werden telefoons vorig jaar uitgebannen, wat de rust terugbracht in de klas en de omgangsvormen verbeterde. Maar waar de telefoon uit de klas verdween, worden huiswerk, lesuitval en schoolresultaten onverminderd op applicaties als Magister gedeeld. Magister is, voor wie er nog nooit mee te maken had, een digitaal platform dat het hele schoolleven van de leerling bestrijkt: het biedt een leerlingvolgsysteem, een administratiesysteem en een schoolagenda ineen. De onderwijstechnologie voorziet ook in apps als Zermelo en itslearning, maar Magister is verreweg het grootst.
Handige tool, moeten de scholen hebben gedacht toen ze hem even massaal als onnadenkend introduceerden. Het is een kreng van een platform. Ik heb mijn kinderen doodsbenauwd naar het beeldscherm zien staren omdat hun cijfers online zouden komen. Zonder context, zonder bemoedigend commentaar van een docent dwalen ze op Magister door een koude, doodse cijferwereld. Soms komen cijfers binnen voor het slapengaan.
Wanneer ik ze vraag hun telefoon in de woonkamer te laten liggen om rustig hun huiswerk te kunnen maken, wordt me dat onmogelijk gemaakt omdat huiswerkopdrachten en lesmateriaal alleen in de digitale leeromgeving te vinden zijn. Ze zijn er volslagen van afhankelijk gemaakt. Zo ondermijnt de digitalisering van het onderwijs zowel de opvoeding als het leerproces.
Als social media de hel zijn, is Magister de vloek.
Nu scholen eindelijk het benul hebben om de telefoon uit het klaslokaal te bannen omdat dat het welzijn van leerlingen ten goede komt, moeten ze ook de logische vervolgstap zetten en kinderen bevrijden van leerapplicaties zoals Magister.