De columns van Jos Kessels waren vaak pittig van toon, hij was zwart-wit in zijn standpunten. Het zinde hem niet dat hij een cultheld werd in de boeken van P.F. Thomése, en nog minder dat Frank Lammers hem speelde in de verfilming. ‘Die plofkip van de Jumbo.’
Zijn eigen krant noemde hem een eigenzinnige en soms ‘genadeloze columnist’. Jos Kessels tikte bijna twintig jaar dagelijks een stukje in het Eindhovens Dagblad, maar leidde ongewild ook een tweede leven als cultheld in drie romans van P.F. Thomése.
Zijn krantenstukjes – Kessels vond het woord column te pretentieus – waren wars van poeha en vaak pittig van toon. De ene helft van de lezers haalde vaak de wenkbrauwen op bij zijn uithalen, de andere helft vond het geweldig, zegt Peter van Vlerken, de oude chef kunst van het Eindhovens Dagblad die met hem werkte. En bevriend was. ‘Voor zover dat kon met Kessels, hij was nogal op zichzelf.’ ‘Een raadsel voor anderen evenals voor jezelf’, staat op het bidprentje van de familie.
‘Jos is de meest romantische ziel die ik heb gekend’, zegt schrijver Frans Thomése. Hun vriendschap begon bij de Brabantse krant waar ze beiden stukjes tikten, maar droomden van hogere dingen. ‘Ik ben een escapist pur sang, Jos ook. Dus dat klikte.’ Ze vonden elkaar in de gedeelde liefde voor films van Scorsese, de Coen-broers en muziek, vooral die uit het diepe zuiden van Amerika. Een gezamenlijke roadtrip door de VS zou de geboorte vormen voor de romanfiguur J. Kessels.
Terwijl Thomése al snel verdween naar het schrijverschap, bleef Kessels bij de krant, schreef filmrecensies en vanaf 2006 een column. ‘Die dagelijkse stukjes waren zijn bestemming’, zegt Van Vlerken. Het was Kessels blik op de wereld, onopgesmukt, zwart-wit in zijn standpunten, altijd uit het hart. De lezers hechtten zich aan hem. ‘Hij was zichzelf. Dat herkende de lezer.’
Als persoon was Kessels een dromer en einzelgänger. Hij leefde in zijn Tilburgse flat met zijn talrijke verzamelingen, veel shag, bier, zijn liefde voor Texas en bamimaaltijden. ‘Maar hij had ook een zorgzame kant’, zegt Van Vlerken. De column die Kessels schreef over hun vriendschap toen Van Vlerkens vrouw stierf, kan de oud-chef kunst nog steeds niet met droge ogen lezen.
Voor hij debuteerde met het bekroonde Zuidland in 1990 had Thomése al in weekblad De Tijd vier hilarische reisstukken gepubliceerd over hun Amerikaanse roadtrip. De schrijver en J. Kessels beleven daarin banale avonturen, zeer afwijkend van Thoméses reguliere thematiek. Er werd veel geneukt, gerookt en gezopen. De hoofdpersonen lijken zo weggelopen uit een film of boek van Jack Kerouac. ‘Ik ken niemand die zo dicht bij een filmpersonage kwam als Jos’, zegt Thomése. De verhalen werden uiteindelijk een romantrilogie, waarvan de eerste, J. Kessels: The Novel, die in 2009 uitkwam, direct een cultstatus verwierf.
De echte Kessels negeerde zijn schaduwbestaan. ‘Als je mij er maar buiten laat’, zei hij een keer tegen Thomése, die alle manuscripten vooraf opstuurde. ‘Dat was natuurlijk een rare reactie. Ik denk niet dat hij ze las.’
Thomése beleefde er veel plezier aan ‘om platvloerse zaken zo virtuoos mogelijk op te schrijven’. In 2015 kwam er een speelfilm met een hoofdrol van Frank Lammers. ‘Die plofkip van de Jumbo’, zei de echte Kessels boos tegen Thomése. Waarna hij de hoorn erop smeet en er nooit meer contact is geweest. ‘Ik had eigenlijk gehoopt dat hij als romanticus de bijzonderheid van zo’n tweede leven zou ervaren. Hoeveel mensen worden een succesvol romanpersonage?’ Maar Jos Kessels sprak er zelf nauwelijks over.
Hij bleef na zijn pensioen in iets lagere frequentie stukjes schrijven. In mei stond op zijn vaste plek: ‘Kessels is afwezig.’ Hij overleed 25 juli op 71-jarige leeftijd aan longkanker. Gezien zijn levensstijl verbaasde hem dat allerminst. ‘Dacht je dan dat ik hiermee weg zou komen?’, zei hij tegen een vriendin op zijn ziekbed.
Zijn dochter Maddy schreef in het Eindhovens Dagblad een ontroerende column op de plaats van haar vader. ‘Hij was een bescheiden man en hij zette zichzelf soms wat somber neer op papier, maar de mensen die hem persoonlijk kenden, zagen een lichtere en zachtere versie daarvan.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Source: Volkskrant