Speciaal aanklager Jack Smith heeft zijn aanklacht tegen Donald Trump over verkiezingsinmenging in 2020 herzien. De beschuldigingen zijn onveranderd, maar een uitspraak van het Hooggerechtshof dwong Smith de bewoordingen aan te passen. Dat moet de belangrijkste strafzaak tegen Trump vlot trekken.
De zaak heeft maandenlang stilgelegen, in afwachting van een uitspraak van het Hooggerechtshof over de vraag of Trump immuniteit geniet, omdat hij op het moment van de vermeende misdaden president was. Begin vorige maand oordeelde het Hooggerechtshof dat een zittende president immuniteit geniet voor bijna alle handelingen die hij binnen zijn ambt als president verricht.
Dat oordeel heeft aanklager Smith gedwongen zijn aanklacht te herzien. In de nieuwe aanklacht heeft Smith alle verwijzingen naar Trumps officiële handelingen als president verwijderd. De zaak draait nu om Trump als privépersoon en presidentskandidaat, in plaats van om Trump als zittend president.
Over de auteur
Daan de Vries is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Centraal in de strafzaak staat Trumps poging om zijn nederlaag bij de presidentsverkiezingen van 2020 ongedaan te maken. Volgens justitie verspreidde Trump leugens over stembusfraude en probeerde hij op tal van manieren te voorkomen dat Joe Biden tot president beëdigd zou worden.
Ook houdt justitie de Republikeinse presidentskandidaat verantwoordelijk voor de Capitoolbestorming op 6 januari 2021, toen ruim tweeduizend Trump-aanhangers met geweld het Amerikaanse Congres binnendrongen.
De beschuldiging luidt nog altijd dat Trump zich op onrechtmatige wijze heeft bemoeid met het verloop van de verkiezingen. Wel heeft aanklager Smith zijn aanklacht op enkele punten herzien. Zo stelde Smith in de oude aanklacht dat Trump zijn ministerie van Justitie onder druk had gezet om zijn leugens over verkiezingsfraude te steunen. Die beschuldiging komt in de nieuwe aanklacht niet meer voor, omdat het aansturen van een ministerie valt onder Trumps bevoegdheden als president.
Wat Smith niet heeft geschrapt, is de beschuldiging dat Trump zijn vicepresident Mike Pence onder druk zou hebben gezet om Bidens beëdiging tegen te werken. ‘Smith neemt een gok door dit punt in de aanklacht te houden’, zegt jurist en Amerikadeskundige Kenneth Manusama.
‘Hij stelt dat Trump als president geen enkele bevoegdheid had om dat met Pence te bespreken, maar dat hij dit als presidentskandidaat deed.’ De rechter moet nu beoordelen of het contact tussen Trump en Pence geldt als officiële handeling van de toenmalige president.
Trump grijpt de hernieuwde aanklacht direct aan in zijn verkiezingscampagne. Op sociale media zet de Republikein zichzelf weer neer als het slachtoffer van een ‘heksenjacht’ van Bidens ministerie van Justitie. Volgens CNN verstuurde Trumps campagne na de aankondiging van de nieuwe aanklacht direct een fondsenwervingsactie om geld in te zamelen voor de rechtszaak.
Hoewel Trump doet alsof de aanklacht bij voorbaat kansloos is, loopt hij wel degelijk een risico. Van alle rechtszaken waarmee de oud-president te maken heeft, is deze zaak het zwaarst. Niet voor niets doet Trumps team er sinds het begin van de zaak alles aan om de boel te vertragen. Met succes: het is vrijwel uitgesloten dat de inhoudelijke behandeling van de strafzaak nog plaats kan vinden voor de presidentsverkiezingen van november.
Dat maakt de inzet van de verkiezingen voor Trump nog groter. Als de Democratische kandidaat Kamala Harris wint, zal Smith zijn strafzaak vermoedelijk kunnen voortzetten. Bij een eventuele veroordeling hangt Trump een jarenlange gevangenisstraf boven het hoofd.
Weet Trump in november een nieuwe termijn als president in de wacht te slepen, dan kan hij het ministerie van Justitie direct opdragen de zaak in te trekken, omdat het een federale strafzaak betreft. Mocht het nog voor de verkiezingen tot een veroordeling komen — wat vrijwel is uitgesloten — zou hij zichzelf als president ook gratie kunnen verlenen. Ook die bevoegdheid heeft een president in het geval van een federale veroordeling.
De recente uitspraak van het Hooggerechtshof heeft de president de bevoegdheid gegeven om contact op te nemen met het ministerie over rechtszaken en onderzoeken. Dat is nieuw, zegt Manusama. ‘Voorheen was er een ongeschreven regel dat de president zich niet met lopende zaken mag bemoeien.’
Die uitspraak maakt het voor Trump nog belangrijker om de verkiezingen te winnen, zegt Manusama. ‘En stel dat hij verliest, dan zal hij opnieuw alles uit de kast trekken. Hij zal rechtszaken aanspannen, en mogelijk zelfs aanzetten tot een tweede Capitoolbestorming.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant