De hoop van boeren, de woningbouw en provincies was stiekem gevestigd op een nieuw stikstofonderzoek. Als daar het gewenste antwoord uit zou komen, zou het verlenen van vergunningen makkelijker gaan. Maar dat antwoord blijft vooralsnog uit, blijkt dinsdagavond.
Is er een ondergrens waarbij de hoeveelheid stikstof zo klein is dat niet meer duidelijk is van welke stal of fabriek die afkomstig is? En zo ja: hoe hoog is die ondergrens dan? Dat waren de vragen die centraal stonden in een onderzoek van TNO en de Universiteit van Amsterdam.
Het antwoord kan alleen nog niet gegeven worden, concluderen de onderzoekers. Daarvoor is nog verder onderzoek nodig. Dat kan nog maanden tot jaren in beslag nemen.
De vraag is van groot belang, want als voor een nieuw project een vergunning wordt aangevraagd, mag de stikstof die bij dat project wordt uitgestoten kwetsbare natuur niet extra belasten. Dus als een boer meer koeien wil, mag de stikstof uit de mest van die koeien de natuur niet verslechteren. En hetzelfde geldt voor de stikstof die vrijkomt bij de aanleg van een nieuwe woonwijk.
Omdat die vraag in Nederland tot nu toe nog niet is beantwoord, ligt de ondergrens op 0,005 mol per hectare per jaar. Anders gezegd: als door een nieuw project minder dan 1 gram stikstof per jaar op een hectare natuur extra neerkomt, dan is het aanvragen van een natuurvergunning niet nodig.
In feite ligt de ondergrens op 0. Maar omdat de computers die berekenen of een natuurvergunning nodig is bij een waarde van 0 op hol zouden slaan, is gekozen voor een waarde vlak boven 0. Een hogere ondergrens zou de stikstofcrisis vermoedelijk voor een flink deel oplossen.
De provincies lieten eind vorig jaar al weten van de enorm lage ondergrens af te willen. Femke Wiersma, toen nog gedeputeerde van Friesland en inmiddels landbouwminister, noemde 0,005 mol een "modellenwerkelijkheid".
In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet staat dat de ondergrens naar 1 mol per hectare per jaar moet. Dat zou boeren, die zogeheten PAS-melders zijn, aan een vergunning helpen.
De Raad van State haalde ruim vijf jaar geleden een streep door hun vergunning en daarmee opereren die PAS-melders als het ware illegaal. Dat leidde al tot meerdere handhavingsverzoeken van milieuclubs. De Raad van State gaf provincies de ruimte om nog niet te hoeven handhaven, maar per half 2025 moeten de vergunningen geregeld zijn.
Maar of dat haalbaar is, is niet zeker. Er is een ondergrens, stellen de onderzoekers in het rapport dat dinsdagavond uitkwam. Maar op welke hoogte die ondergrens ligt, is nog niet duidelijk.
De onderzoekers adviseren minister Wiersma om zo snel mogelijk samen met de provincies een vervolgonderzoek in te stellen.
Source: Nu.nl algemeen