Ooit was KLM bron van nationale trots, maar de laatste tijd oogst het luchtvaart bedrijf toch vooral kritiek vanwege geluidsherrie en klimaatuitstoot. Dinsdag presenteerde KLM het vliegtuig dat haar van die problemen moet verlossen: de Koninginnepage.
Marjan Rintel slaat haar hand voor mond. ‘Wat is ‘ie móói!’, roept de KLM-topvrouw, terwijl ze begint te glunderen. ‘Kijk naar die neus!’
Die jubelstemming is alleszins begrijpelijk. Rintel is de baas van KLM, de oudste luchtvaartmaatschappij ter wereld. Een bedrijf uit het kleine Nederland dat in die 105 jaar wist op te stomen tot een van de grootste luchtvaartbedrijven van Europa. Het maakte van Nederland een draaischijf, een ‘hub’, waar passagiers uit alle windstreken naartoe vliegen om over te stappen, een bedrijfsmodel dat daarna door veel anderen werd afgekeken.
Maar van die blauwe trots is steeds minder over, want het bedrijf oogst de laatste tijd vooral kritiek. Zo hameren milieuorganisaties op de klimaatvervuiling. KLM Group stootte afgelopen jaar 12,5 megaton CO2 uit: ongeveer evenveel als de uitstoot van staalfabrikant Tata en de Rotterdamse olieraffinaderij van Shell bij elkaar. Schiphol-omwonenden maken zich ondertussen boos over de geluidsoverlast, die het vorige kabinet ertoe noopte de luchthaven opdracht te geven om te krimpen.
Over de auteur
Ashwant Nandram is economieverslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over de luchtvaart en de spoorwegen.
Maar minder vliegen was voor Rintel nooit een optie. Zij en KLM hebben alle hoop op gevestigd op het aankopen van nieuwe vliegtuigen, om de oude te vervangen. Die zijn groter (dus verkoopt het bedrijf meer vliegtickets), stiller (minder geluidshinder) en efficiënter (minder brandstofkosten en uitstoot) dan de oude vloot.
En dus staat Rintel deze dinsdagochtend in het Noord-Duitse Hamburg, op het fabrieksterrein van vliegtuigbouwer Airbus, waar ze samen met enkele journalisten en KLM’ers het nieuwe vliegtuig op komt halen om mee te nemen naar Amsterdam. De hoop van KLM, het Airbus model A321 Neo, in KLM-blauw en getooid met de naam Koninginnepage, staat gepoetst en wel te schitteren in de ochtendzon.
Als Rintel een paar uur later voor het eerst aan boord klimt, begint ze goedkeurend te knikken. Ze laat haar vingers keurend over de stoelen en bagagerekken glijden. Het toestel heeft een ruimer gangpad, iets meer beenruimte en grotere bagagerekken.
Dat is allemaal mooi meegenomen. Maar veel belangrijker: dit vliegtuig moet een ‘nieuwe era’ inluiden, aldus Rintel. ‘We hebben het al zo lang over het verminderen van geluidshinder. Over het omlaag brengen van onze CO2- uitstoot. Dit toestel laat eindelijk zien dat we echt concrete stappen zetten om te transformeren. We mean serious business.’
Dat het toestel stiller en zuiniger is wordt door niemand betwist. De nieuwe toestellen zijn op papier 50 procent stiller dan een eerdere generatie vliegtuigen, maar de praktijk moet uitwijzen of de geluidshinder voor omwonenden ook echt afneemt. Schiphol wordt al jaren steeds een beetje stiller, maar de ervaren hinder neemt alleen maar toe.
Of de nieuwe toestellen ook voldoen aan KLM’s klimaatopgave, is nog minder zeker. De luchtvaartmaatschappij wil in 2030 12 procent minder CO2 uitstoten dan in 2019. De nieuwe Airbus-vliegtuigen verbruiken weliswaar minder kerosine, maar tegelijkertijd verwacht KLM meer passagiers te vervoeren. De uitstoot van het bedrijf zal in 2030 daardoor ‘nauwelijks verminderen’, bleek uit recent onderzoek van de Hogeschool Breda.
De toekomst zal uitwijzen of de hoge verwachtingen die Rintel koestert over de vliegtuigen uit zullen komen. Voor KLM-personeel is de Koninginnepage alvast een opsteker. Gezagvoerder Ronald Vermerris (52) vliegt het toestel van Hamburg naar Schiphol. Daar aangekomen wordt hij opgewacht door een leger vliegtuigspotters en een hangar vol met collega’s en hoogwaardigheidsbekleders, onder wie minister van Infrastructuur en Waterstaat Barry Madlener (PVV), Schiphol-baas Pieter van Oord en Air France-KLM topman Ben Smith.
Maar het is vooral het enthousiasme onder zijn collega’s, die het toestel in de hangar van alle kanten blijven fotograferen, die gezagvoerder Vermerris raakt. ‘We hebben al heel lang geen nieuw vliegtuig meer ontvangen, dat merk je aan alles.’
In zijn omgeving merkt Vermerris ook dat de kritiek op de luchtvaart aanzwelt. ‘Als ik op feestjes en verjaardagen zeg dat ik voor KLM vlieg, heb ik wel discussies. Veel meer dan vroeger.’ Ook hij heeft grote verwachtingen van het toestel. ‘Dit vliegtuig moet echt gaan leveren. Daarmee kunnen we de toekomst ingaan.’
Source: Volkskrant