Oekraïense strijdkrachten bezetten al drie weken een deel van de Russische grensregio Kursk. Het is nog te vroeg om te spreken van een kantelpunt in de oorlog. Maar de risicovolle Oekraïense inval heeft wel voor een andere strijd gezorgd.
Voor het eerst sinds Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel, heeft Oekraïne Russisch grondgebied in handen. Maar het is nog lastig om te zeggen of er al sprake is van een kantelmoment, zegt defensie-expert Han Bouwmeester. "Dat kan je vaak pas achteraf zeggen. Maar wat we wel zien, is dat het een serieuze aanval is."
Ook defensie-expert Bob Deen ziet Oekraïnes inval vooralsnog niet als een doorslaggevende strategische verandering. Maar hij noemt het wel een wezenlijke verandering. "Het geeft namelijk een nieuwe dynamiek en heeft invloed op de hele frontlinie", zegt Deen.
Na de inval zijn er interessante ontwikkelingen te zien. Zo blijkt de inval onderdeel te zijn van een nieuw Oekraïens plan om de oorlog te kunnen beëindigen op gunstige voorwaarden. Dat zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vorige week tijdens de onafhankelijkheidsdag van zijn land. Ook wil Zelensky met de inval een bufferzone creëren waarvandaan Rusland geen aanvallen meer op Oekraïense doelen kan uitvoeren.
De aanval heeft de onderhandelingen op korte termijn niet dichterbij gebracht, zegt Deen. Het heeft er zelfs voor gezorgd dat gesprekken tussen vertegenwoordigers van Oekraïne en Rusland beëindigd zijn. Zij onderhandelden in Qatar over het stoppen met de aanvallen op elkaars energie-infrastructuur. "Poetin heeft de aanval van Oekraïne veroordeeld als terrorisme", zegt Deen. "En met terroristen onderhandel je niet, zo redeneert hij."
Maar op de langere termijn denkt Deen dat de Oekraïense inval de onderhandelingspositie van het land wel versterkt. "Die besprekingen gaan wel een keer komen. Ze hebben dan gebied om uit te ruilen."
Maar Deen verwacht dat Rusland eerst op het strijdveld zal reageren op de inval van Oekraïne. "Ik denk dat de reactie is: het moet niet zonder gevolgen blijven. Dus zal Rusland als antwoord luchtaanvallen uitvoeren of misschien wel andere vergeldingsacties." Zo'n vergeldingsactie kan de grote luchtaanval van maandag zijn, toen Rusland doelen door heel Oekraïne aanviel.
Het is een reactie die Oekraïne al had ingecalculeerd, verwacht Deen. "Uiteindelijk heeft Rusland al heel vaak Oekraïne getroffen. En de Oekraïense analyse is: die aanvallen doen ze toch wel, dus dat maakt niet uit. Daarom is Oekraïne bereid om risico's te lopen en Rusland daarmee schade toe te brengen."
De inval in Rusland was niet het enige opvallende van de afgelopen weken. Het Oekraïense leger maakte vorige week ook bekend dat bij enkele aanvallen in de regio Kursk bommen en raketten zijn gebruikt die door de Amerikanen zijn geleverd. Dat is opmerkelijk, omdat de westerse bondgenoten hadden gezegd dat de door hun geleverde wapens alleen gebruikt mochten worden voor verdediging in Oekraïne. Wat is daarin veranderd?
"Het is onduidelijk of de Amerikaanse regering de beperkingen heeft opgeheven", zegt Bouwmeester. "Ik heb daar niet veel bewijs voor kunnen vinden, maar naar mijn indruk is het standpunt van de Verenigde Staten wel opgerekt."
Deen denkt niet dat er toestemming gevraagd is voor de inzet van de Amerikaanse wapens. "Oekraïne heeft heel zichtbaar de westerse wapens ingezet. Dat creëerde een lastige dynamiek tussen Oekraïne en de bondgenoten. Want ik denk niet dat alle landen daarvan op de hoogte waren."
Rusland beweerde al eerder dat Oekraïne Amerikaanse en Britse wapens heeft ingezet op hun grondgebied. Maar Oekraïne heeft tot nu toe enkel het gebruik van Amerikaanse munitie bevestigd. Die werd gebruikt voor aanvallen op een pontonbrug en een commandopost.
Bouwmeester: "Het kan dat Oekraïne gewoon Amerikaanse wapens inzet en tegen de Verenigde Staten sorry zegt. Maar misschien zorgt dat ervoor dat Amerika het uiteindelijk wel best vindt en er toestemming voor geeft." Een ander mogelijk scenario is volgens Bouwmeester dat er achter gesloten deuren wel over gesproken is en de Amerikanen het wel wisten. Die hebben dat tot nu toe overigens ontkend.
Deen denkt dat Oekraïne met het inzetten van de Amerikaanse wapens de zorgen van de westerse bondgenoten wil wegnemen. Die beperken de inzet van hun wapens nog uit vrees dat Vladimir Poetin het als escalatie ziet. "Een van de redenen dat Oekraïne dit deed, is om te laten zien dat de rode lijnen van Poetin toch niet zo rood zijn."
Source: Nu.nl algemeen