Na de nieuwe aanvallen tussen Israël en Hezbollah werd opnieuw opgeroepen tot een staakt-het-vuren in de regio. Zo ook door VN-vredesmacht UNIFIL, die de Blauwe Linie bewaakt. Maar wat is die linie precies en wat doet de VN daar?
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties richt in 1978 de United Nations Interim Force in Lebanon (UNIFIL) op. In dat jaar valt Israël Zuid-Libanon binnen. Het doel van de Israëlische operatie is het verdrijven van de Palestijns-Libanese verzetsbeweging. De Veiligheidsraad neemt twee resoluties aan. Daarin staat dat Israël zich uit Zuid-Libanon moet terugtrekken. Ook moet dat de soevereiniteit van Libanon gerespecteerd en hersteld worden.
De vredesmacht UNIFIL wordt gestationeerd in Zuid-Libanon om daarop toe te zien. UNIFIL moet ook de rust in de regio te bewaren. Israëlische troepen trekken zich daarna gedeeltelijk terug uit dat gebied, maar blijven een deel van de regio bezetten. De opdracht van de vredesmacht wordt elke zes maanden verlengd door de Veiligheidsraad.
Nederland doet ook mee aan de vredesmissie, van 1979 tot 1985. Het is de eerste grootschalige Nederlandse deelname aan een VN-vredesoperatie. In totaal dienen 9.000 Nederlandse blauwhelmen in Zuid-Libanon. Negen van hen komen in het gebied om het leven.
In 2000 trekt Israël zich terug uit Zuid-Libanon en wordt de Blauwe Linie vastgesteld. Libanon gaat in tegen de Israëlische claim dat het leger zich volledig heeft teruggetrokken uit het land. Op 7 juni van dat jaar stelt de VN een voorlopige "terugtrekkingslijn" tussen Libanon en Israël vast. Beide landen erkennen deze lijn. Dat is de Blauwe Linie, een lijn van 120 kilometer lang.
De linie wordt op sommige plekken gemarkeerd door 272 blauw geverfde tonnen. De Blauwe Linie is geen officiële grens. "Er is nooit een vredesakkoord gesloten en Libanon erkent Israël niet als staat, dus er is geen landsgrens. De Libanese regering heeft aangegeven wel bereid te zijn om daarover te praten", zegt Midden-Oostendeskundige Gertjan Hoetjes tegen NU.nl. Hoetjes werkt bij de Universiteit van Amsterdam.
UNIFIL krijgt meer taken in 2006 na een korte oorlog tussen Israël en Hezbollah. Hezbollah heeft Israël aangevallen en kort daarop valt Israël het zuiden van Libanon binnen. Er vinden luchtaanvallen plaats binnen en buiten het UNIFIL-gebied. Vredeshandhavers voeren militaire observaties uit en bieden medische hulp.
In augustus van dat jaar komt de Veiligheidsraad met een nieuwe resolutie die oproept tot een permanent staakt-het-vuren. De landen moeten de Blauwe Linie respecteren. Ook komt er een bufferzone tussen de linie en de Litani-rivier in Libanon. Alleen het Libanese leger en de UNIFIL mogen daar opereren.
De opdracht van UNIFIL wordt telkens verlengd en ook de hoeveelheid troepen wordt verhoogd van 2.000 tot 15.000. De vredesmacht houdt toezicht op het staakt-het-vuren. Ze begeleiden en ondersteunen het Libanese leger. Daarnaast bieden ze meer hulp aan burgers in Zuid-Libanon en garanderen ze de veilige terugkeer van ontheemden.
Vredeshandhavers van UNIFIL bewaken de Blauwe Linie. Overtredingen worden aangegeven bij de Veiligheidsraad. Zo is het de bedoeling dat Israël en Libanon aangeven wanneer ze nabij de linie willen werken. Dan gaat het bijvoorbeeld om beveiligingsactiviteiten of onderhoud. Op die manier kan de vredesmacht beide kanten op de hoogte houden en misverstanden voorkomen.
Als iemand de bufferzone betreedt, overtreedt hij de regels. Meerdere partijen, maar vooral Israël en Hezbollah zegt Hoetjes, hebben zich door de jaren heen schuldig gemaakt aan overtredingen. Zo heeft Hezbollah tenten opgezet nabij de zogeheten Shebaa-boerderijen, binnen de bufferzone.
"Er bestaan ook zorgen over de mogelijke annexatie van Ghajar door Israël. Het zuidelijke deel van het dorp valt wel onder de Blauwe Linie, maar het noordelijke gedeelte niet", zegt Hoetjes. Dat ligt aan Libanese zijde. "Israël is bezig een muur aan te leggen. De angst bestaat dat het hele dorp wordt geannexeerd."
Ook sinds de oorlog in Gaza is uitgebroken, wordt de linie vaak overtreden door Hezbollah, Palestijnse milities en Israël. Alle overtredingen, ook die van onwetende burgers en dorpelingen, wordt aangegeven bij de Veiligheidsraad.
Source: Nu.nl algemeen