De Europese Commissie bestaat voor 44 procent uit vrouwen. Dat percentage moest en zou volgens voorzitter Ursula von der Leyen omhoog naar 50. Het tegendeel dreigt nu te gebeuren: het percentage vrouwen in de Commissie zakt misschien zelfs naar 22.
Ursula von der Leyen wilde absoluut meer vrouwen in de nieuwe Europese Commissie zien. Een maand geleden stuurde ze daarom een brief naar de lidstaten met het verzoek om twee kandidaten voor te dragen, in plaats van een: een kandidaat moest man zijn, de andere vrouw. Uit die voordrachten zou dan een perfect afgewogen college van de helft mannen en de helft vrouwen kunnen worden samengesteld, was haar idee.
Een maand later lijkt daar werkelijk helemaal niets van terecht te komen. Regeringsleiders voelen zich door Von der Leyens verzoek voor het blok gezet, en daar houden ze niet van. Ze hebben Von der Leyens verzoek domweg genegeerd, en gewoon één kandidaat voorgedragen, en bovendien in veruit de meeste gevallen: een man.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
De Europese Commissie, het uitvoerend orgaan van de Europese Unie, bestaat uit 26 leden (27 als je voorzitter Von der Leyen meetelt). Volgens nieuwssite Politico zijn inmiddels 16 mannen voorgedragen voor een commissarispost, tegen 5 vrouwen (inclusief Von der Leyen). Er komt een zesde vrouw bij, als je de Spaanse Teresa Ribera meetelt, die al wel is uitverkoren, maar nog niet formeel voorgedragen.
Van de landen die nog niemand hebben voorgedragen heeft Von der Leyen, aldus Politico, op gendergebied niets te verwachten: Roemenië en Luxemburg hebben laten weten dat hun keus al vaststaat. Zij dragen Victor Negrescu en Christophe Hansen voor: mannen. Denemarken en Italië kiezen volgens Politico ‘vermoedelijk’ ook ieder voor een man.
Volgens The Guardian zou dan alleen Bulgarije nog voorkeur hebben voor een vrouw, maar daar blijft het dan ook bij. Als deze voorspellingen kloppen, zit Von der Leyen eind van het jaar een ‘mannenbolwerk’ voor, dat nog maar voor eenderde uit vrouwen zal bestaan.
In 2020 was de toon in de EU nog totaal anders. Het onderwerp ‘gelijkheid’ stond hoog op de agenda van de Unie. Volgens de EU-strategie was het streven ‘een evenwicht van 50 procent op alle niveaus van leidinggeven’. Von der Leyens verkiezing in 2019, en haar herverkiezing in 2024 werden alom gezien als een overwinning voor vrouwen, die zou passen in de tijdgeest. Maar de werkelijkheid blijkt weerbarstiger.
Von der Leyens verzoek om een man én een vrouw voor te dragen is door alle regeringen terzijde gelegd. De premier van Ierland, Simon Harris, liet openlijk weten dat hij zich helemaal niet wettelijk verplicht voelde: ‘Met respect, en in overeenstemming met alle verdragen, hebben we besloten maar één naam in te sturen’, liet hij weten. Ierland nomineerde zijn minister van Financiën Michael McGrath, Nederland nomineerde Wopke Hoekstra, en Slowakije nomineerde Maros Sevcovic zelfs voor de vijfde keer.
Dat laatste mag overigens: in haar brief van juli heeft Von der Leyen voor zittende commissarissen een uitzondering gemaakt: landen mogen die opnieuw nomineren, zonder een tweede naam in te dienen. Ook vrouwelijke commissarissen mogen natuurlijk terugkeren, maar behalve Von der Leyen zelf, die door Duitsland naar voren is geschoven, komt alleen de Kroatische Dubravka Suica terug.
De Spaanse Lina Galves, voorzitter van de commissie voor gender-gelijkheid, geeft lucht aan haar woede in The Guardian: zij vindt dat Von der Leyen het hard moet gaan spelen: ‘vooral nu, nu anti-genderbewegingen het hart uitmaken van fascistische, anti-democratische bewegingen’.
Von der Leyen kan echter niemand dwingen. Er is, zoals Harris vaststelt, geen wet die zegt dat landen naar haar moeten luisteren, en geen wet die zegt dat landen twee namen moeten indienen. En, leggen leden van het Europees Parlement uit: die commissarisposten zijn nu eenmaal heel erg gewild, dus aan elke nominatie gaan heel ingewikkelde politieke processen vooraf. De Litouwse premier Ingrida Simonyte noemt die processen ‘barok-ingewikkeld’. Ze zijn te moeilijk om ze in het zwart-witte genderkader te willen dwingen.
Von der Leyen kan dus alleen maar toezien. Ze kan straks misschien als voorzitter nog de meest gewilde commissiezetels aan vrouwen geven, maar er zijn te veel mannen om daar echt consequent in te zijn. Verder kan ze alleen maar hopen dat er nog wat vrouwen bijkomen, doordat mannen afvallen als ze door parlementariërs extra zwaar worden ondervraagd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant