Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Een waterkrachtcentrale in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is beschadigd geraakt bij de grootschalige Russische drone- en raketaanval van afgelopen nacht. De omvang van de schade is onbekend, ook is onduidelijk of de centrale nog elektriciteit produceert. Wel benadrukt het Oekraïense staatsenergiebedrijf dat de stuwdam waarop de centrale is aangesloten niet in gevaar is.
Het Russische leger bestookte Oekraïne vannacht met honderden drones en raketten. Ook andere onderdelen van het Oekraïense elektriciteitsnet waren doelwit van de aanval, waardoor delen van Kyiv en andere Oekraïense steden sinds vanochtend zonder stroom zitten.
Rusland heeft het Oekraïense energienet de afgelopen jaren geregeld onder vuur genomen. Met name in het najaar van 2022, een half jaar na het begin van de Russische invasie, zaten daardoor miljoenen Oekraïners zonder elektriciteit. Afgelopen winter wist Oekraïne — mede door de levering van westerse luchtverdediging — grootschalige en langdurige stroomuitval te voorkomen.
In maart begon het Russische leger aan een nieuwe reeks aanvallen op het Oekraïense stroomnet. Volgens de Oekraïense overheid is de elektriciteitsproductie door die aanvallen ongeveer gehalveerd, waardoor verschillende Oekraïense steden de laatste maanden te maken hadden met periodieke stroomuitval. Nu de winter nadert, vreest Kyiv dat Rusland zijn pogingen om het Oekraïense stroomnet te ontwrichten zal doorzetten.
Daan de Vries
De tijdelijke aanscherping van het beveiligingsniveau van de luchtmachtbasis in het Duitse Geilenkirchen vorige week had te maken met een mogelijke drone-aanval. Dat schrijft het Duitse persbureau DPA op basis van anonieme bronnen.
Een buitenlandse veiligheidsdienst die niet nader wordt genoemd, zou de Duitse autoriteiten hebben getipt over mogelijke sabotage door Rusland. Een woordvoerder van de Navo ontkende vandaag echter dat het woord ‘Rusland ooit is gevallen’.
Het vliegveld is de thuisbasis van de Navo-vloot van AWACS-verkenningsvliegtuigen, die het Europese luchtruim bewaken. Volgens het Duitse persagentschap zouden buitenlandse inlichtingendiensten de Duitse autoriteiten hebben getipt, al zou uiteindelijk geen drone of ander bewijs voor een ophanden zijnde aanval zijn gevonden.
Het dreigingsniveau bij de basis werd opgeschroefd tot ‘Charlie’, de op een na hoogste van vier alarmfasen, en bleef uiteindelijk bijna 24 uur van kracht. De politie rukte uit en niet-essentiële werknemers werden naar huis gestuurd. Nadat er niks gebeurd was, werden de beveiligingsmaatregelen vrijdagmiddag weer afgeschaald.
De aanscherping kwam ongeveer een week nadat alarm werd geslagen over mogelijke sabotage op verschillende militaire bases in Duitsland. Zo voerde de politie een onderzoek uit nadat een gat werd ontdekt in de omheining van de basis in Wahn bij Keulen. Gevreesd werd voor opzettelijke verontreiniging van het drinkwater, maar onderzoek wees later uit dat dit niet het geval was.
Maartje Geels
Naar aanleiding van de aanval van afgelopen nacht heeft Oekraïne buitenlandse bondgenoten om aanvullende ondersteuning gevraagd. Via een bericht op X maakte minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Koeleba duidelijk dat twee ‘ingrepen’ nodig zijn om zulke grootschalige Russische aanvallen af te slaan.
De minister opperde dat NAVO-buurlanden zoals Polen, Slowakije en Roemenië meer moeten samenwerken met de Oekraïense. Op die manier kunnen Russische raketten en drones worden neergehaald die richting Oekraïne gaan. Ook de Oekraïense leider Zelensky deelde die oproep: ‘We zouden veel meer kunnen doen om burgerlevens te beschermen, als de luchtmacht van onze Europese buren zou samenwerken met onze F16’s en onze luchtverdediging’, schreef hij op X. ‘Als die strategie in het Midden-Oosten effectief is gebleken, werkt het hier ook’.
Daarnaast drong Koeleba er bij bondgenoten opnieuw op aan om de restricties op het gebruik van de door het Westen geleverde langeafstandswapens los te laten. Washington staat niet toe dat Oekraïne daarmee toeslaat diep in Rusland, maar Kyiv vraagt al langer om toestemming om dat wel te mogen. Alleen voor de regio Charkiv geldt een uitzondering.
Oekraïne wil die wapens gebruiken om de vliegtuigen te verwoesten waarmee de Russische strijdkrachten zogenoemde glijbommen afvuren. Rusland gebruikt de relatief kleine maar krachtige bommen om Oekraïne van kilometers achter de frontlinie te bestoken. Eenmaal afgevuurd is het voor het Oekraïense leger praktisch onmogelijk de bommen tegen te houden: het land wil daarom de ‘lanceerplatformen’ aanpakken op Russisch grondgebied.
Afgelopen weekend maakte het land bekend een eigen langeafstandswapen te hebben ontwikkeld om de restricties te kunnen omzeilen. Het wapen, de zogenoemde Palianytsia, zou in staat zijn doelen tot 700 kilometer verder op te kunnen bereiken. Sinds eind 2022, een half jaar na de invasie, zou het land al bezig zijn met de ontwikkeling van eigen wapens.
Maartje Geels
De Oekraïense leider Zelensky heeft inmiddels ook gereageerd op de grootschalige Russische aanval van afgelopen nacht. Volgens hem werden meer dan honderd raketten en honderd drones op zijn land afgevuurd. Via Telegram laat de president weten dat het energienetwerk ernstige schade is toegebracht.
De Oekraïense energievoorzieningen zijn met precisiewapens aangevallen, stelt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken bij monde van staatspersbureau Interfax. Het is niet voor het eerst dat Moskou het land via dergelijke aanvallen probeert te ontwrichten. Afgelopen winter viel Rusland haast onafgebroken de energie-infrastructuur aan.
De luchtaanvallen zijn waarschijnlijk een vergelding voor de Oekraïense invasie van de Koersk. Kremlinwoordvoerder Peskov dreigde vanmorgen dat het Oekraïense offensief in de grensregio wat Moskou betreft niet onbeantwoord zal blijven en dat er, gezien de situatie, nu absoluut geen sprake kan zijn van onderhandelingen over een staakt-het-vuren.
In Kyiv vluchtten burgers massaal de metro in om aan de aanvallen te ontkomen:
Twitter bericht wordt geladen...
Maartje Geels
Rusland heeft Oekraïne in de nacht van zondag op maandag ‘massaal’ bestookt met drones en raketten. Dat schrijft de Oekraïense premier Denys Shmyhal maandagochtend op Telegram. Hij spreekt van aanvallen op zeker vijftien regio’s. In steden door het hele land klonk afgelopen nacht het luchtalarm.
Zeker drie mensen werden bij de nachtelijke aanvallen gedood. De slachtoffers vielen in de regio’s Loetsk in het westen, Dnipro in het oosten en Zaporizja in het zuiden.
In Kyiv waren afgelopen nacht meerdere ontploffingen te horen, melden journalisten van internationale persbureaus. Volgens de burgemeester van de hoofdstad, Vitali Klitsjko, wisten de Russen de water- en stroomvoorziening te raken. Hoe omvangrijk de schade is, is nog niet duidelijk.
De hevige nachtelijke aanvallen zouden een vergelding kunnen zijn voor de opmars van Oekraïne in Koersk. De Oekraïense leider Zelensky maakte vannacht bekend dat zijn strijdkrachten recent drie kilometer terrein hebben gewonnen in de grensregio. In het gebied gaan de evacuaties van burgers ondertussen door.
Maartje Geels
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Oekraïne zegt in de Russische regio Koersk pontonbruggen en ander materieel te vernietigen met Amerikaanse wapens. Het gaat om het Amerikaanse raketartilleriesysteem HIMARS. Het Oekraïense leger gebruikt sinds enkele maanden Amerikaanse wapens om aanvallen uit te voeren op Russisch grondgebied. De Verenigde Staten stonden dat lang niet toe, uit vrees voor escalatie van de oorlog. Onder druk van het nieuwe offensief in de noordoostelijke provincie Charkiv gingen de VS uiteindelijk toch door de pomp.
• Bij een aanval op een hotel in de Oost-Oekraïense stad Kramatorsk is een medewerker van Reuters omgekomen. Zijn lichaam werd zondag gevonden tussen het puin. Twee andere medewerkers liggen in het ziekenhuis. De omgekomen medewerker is de 38-jarige Brit Ryan Evans, die voorheen diende in het leger. Hij was de afgelopen twee jaar veiligheidsadviseur voor het persbureau.
• Sinds de invasie van Oekraïne zijn zo'n 133.000 inwoners van de Russische grensregio Koersk op de vlucht geslagen. Zo'n 20.000 mensen zijn achtergebleven in de acht districten waarvoor een evacuatiebevel geldt. In het gesprek met de president en ministers zou ook het onderwijs zijn besproken van scholieren die in september niet naar een van de 114 scholen in de regio terug kunnen.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Source: Volkskrant