De appel- en perenoogsten vallen dit jaar tegen. Door het extreme weer zijn veel vruchten beschadigd. Dat merken ook de fruittelers in Alphen. ‘De tijd van puntgaaf fruit in de supermarkt is voorbij.’
Een kleine tractor met daarachter een treintje van houten fruitkratten rijdt langzaam door de boomgaard van Kuijpers Fruitteelt in Alphen. Mede-eigenaar Elly Kuijpers en haar team vullen de kisten met de ‘goede’ peren. Als de kratten vol zijn, sorteren de medewerkers het fruit in de opslag een eindje verderop in klasse 1 en klasse 2: ‘puntgaaf’ en ‘iets minder puntgaaf’.
Achter op de tractor staat een stapel plastic bakken. ‘Die zijn voor de peren die we niet meer aan de supermarkt kunnen verkopen’, legt Kuijpers uit. Op het eerste gezicht is er bijna geen verschil, maar ze herkent ze zo: ‘Ze zijn te klein, te krom of te beschadigd.’
Zo’n elfhonderd telers begonnen afgelopen week met plukken. Door het grillige weer in het voorjaar dreigt de oogst dit jaar tegen te vallen. De Nederlandse Fruitteelt Organisatie (NFO) verwacht dat de opbrengst daardoor bijna 10 procent lager zal zijn dan vorig jaar.
Naar schatting zal er 327 miljoen kilo peren worden geoogst, tegenover 358 miljoen kilo vorig jaar. Hoeveel minder er precies geplukt kan worden, verschilt per gebied. In Overijssel en Twente lijkt het mee te vallen. Maar in de zuidelijke helft van het land is de schade groot. Daar viel de meeste regen.
Ook in Alphen zijn de bakken met afgekeurd fruit dit jaar sneller vol dan normaal. Elly’s man Cobie nam het bedrijf in 1989 over van zijn vader. Nog nooit is de oogst zo slecht geweest als dit jaar. ‘Het was maandenlang heel nat, waardoor veel bomen met hun wortels onder water kwamen te staan’, zegt Kuijpers. ‘Er kan dan geen zuurstof bij, waardoor de peren minder groot worden.’
Door klimaatverandering was het bovendien een uitzonderlijk warm voorjaar en kwamen er veel eerder dan gewoonlijk vruchten aan de bomen. Maar de nachten waren nog wel koud, waardoor veel bomen vorstschade opliepen.
‘En toen kwam er met Pinksteren ook nog een gigantische hagelbui overheen, waardoor ongeveer de helft van de peren en 70 procent van de appels beschadigd raakte. Soms is het minimaal, zoals dit minibutsje,’ vertelt Kuijpers terwijl ze een peer uit de kratten pakt. Maar er zijn ook vruchten die er zo slecht aan toe zijn dat de familie ze alleen nog kwijt kan aan een sapfabriek.
‘Of nou ja, wat is slecht’, zucht Kuijpers. Ze baant zich een weg langs de rijen perenbomen. Ze zakt tot haar enkels weg in de modder, een aandenken aan de regenbuien in mei. ‘Er zijn inderdaad minder peren dan normaal en ze zijn wat minder groot, maar het grootste probleem zijn de supermarkten.’
Ze doelt op de strenge kwaliteitseisen die gesteld worden aan fruit dat in de schappen belandt. Supermarkten verkopen vrijwel alleen klasse I fruit. Vruchten uit die klasse zijn mooi egaal, hebben geen plekjes of butsen en gaan daardoor lang mee.
Een peer met een klein beetje hagelschade valt in klasse II en haalt het daarmee al niet tot het schap, terwijl er volgens Kuijpers eigenlijk niets mis mee is. ‘In Duitsland is het heel normaal dat er ook wat minder mooi fruit te koop is. Een appel met een bruin vlekje smaakt er niet minder om. We zijn het alleen niet gewend.’
Een verschil in klasse scheelt zo een paar dubbeltjes voor fruittelers als de familie Kuijpers. ‘We zijn gelukkig verzekerd voor hagelschade,’ zegt Kuijpers terwijl ze een paar peren in de ‘afdankertjesbak’ gooit. ‘Anders hadden we echt een probleem gehad.’
Hoewel de oogst in Nederland tegenvalt, verwacht de World Apple and Pear Association (WAPA) dat de perenpluk in heel Europa gemiddeld iets meer oplevert dan vorig jaar. Dat komt vooral omdat de Italiaanse perenproductie enigszins is hersteld van de grote misoogst vorig jaar.
De appel heeft het daarentegen ook in de rest van Europa zwaar. Ook dat is het gevolg van het grillige voorjaarsweer, waardoor de oogst in Zuid- en Oost-Europa tegenvalt.
Het is een geluk bij een ongeluk voor de familie Kuijpers.‘De supermarkten hebben beloofd dit jaar iets coulanter te zijn met het verkopen van fruit met kleine imperfecties, omdat ze anders de schappen niet gevuld krijgen’, vertelt echtgenoot Cobie Kuijpers.
Maar een permanente oplossing is dat niet. ‘Het weer verandert in heel Europa waardoor het fruit kleiner blijft, we minder kilo's van de bomen halen en minder omzet maken. Wij moeten ons aanpassen aan die kleinere oogsten en de consument moet leren wennen aan minder perfect fruit in het schap.’
Zijn echtgenote is met het perentreintje op weg naar de opslag. Daar aangekomen wordt ze kwispelend begroet door de hond, die haar vragend aankijkt. ‘Ze heeft vandaag al drie peren op,’ bekent Elly. ‘Het maakt haar niet uit hoe ze eruitzien, als ze maar lekker zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant