De twaalf- en veertienjarige meisjes die vorige week in Alkmaar op meerdere plekken brand hebben gesticht, hebben dinsdag bekend bij de politie. Jullie hadden veel vragen over het jeugdstrafrecht. Rianne van der Hulst, (jeugd)strafrechtadvocaat bij c Advocaten, beantwoordt jullie beste en meestgestelde vragen.
Bestaat er zoiets als jeugd-tbs?
"Er bestaat inderdaad jeugd-tbs, dat heet PIJ: plaatsing in een inrichting voor jeugdigen. Die maatregel kan worden opgelegd aan minderjarigen en jongvolwassenen tussen de 12 en 23 jaar."
"Voor PIJ moet er een gebrekkige ontwikkeling of stoornis van de geestvermogens zijn, het misdrijf moet een gevangenisstraf van vier jaar of meer kunnen opleveren, of vallen onder ernstige misdrijven zoals genoemd in artikel 77s van het Wetboek van Strafrecht. Dat is bijvoorbeeld bedreiging of een ernstig verkeersfeit."
"De PIJ-maatregel moet daarnaast noodzakelijk zijn voor de veiligheid van anderen of goederen en moet bijdragen een zo gunstig mogelijke ontwikkeling van de jongere."
In hoeverre verschilt PIJ van reguliere tbs?
"Het belangrijkste verschil is dat PIJ is gericht op de opvoeding en resocialisatie van jongeren. PIJ wordt opgelegd voor maximaal drie jaar, waarvan het laatste jaar voorwaardelijk is, en kan worden verlengd tot zeven jaar."
"In uiterste gevallen kan PIJ worden omgezet in tbs. Tbs heeft een ander doel: primair een beveiligingsmaatregel die de samenleving moet beschermen tegen de (volwassen) veroordeelde."
Wie is aansprakelijk voor de schade van een delict dat door een minderjarige is gepleegd?
"Minderjarigen tussen twaalf en achttien jaar kunnen, net als volwassenen, worden veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding aan het slachtoffer."
"Bij het vaststellen van de schadevergoeding maakt het niet uit of de dader een minderjarige is. Dit kan in sommige gevallen tot hoge bedragen leiden, bijvoorbeeld als het slachtoffer is overleden en de minderjarige hiervoor verantwoordelijk wordt gehouden."
"Voor minderjarigen onder de veertien jaar zijn de ouders of voogd verantwoordelijk voor het betalen van de schadevergoeding. Veertien- tot achttienjarigen zijn zelf aansprakelijk en kunnen de vergoeding in termijnen betalen. Het betalen van deze schadevergoeding heeft soms ingrijpende financiële consequenties. Het terugbetalen kan jaren in beslag nemen."
Waar komt de leeftijdsgrens voor jeugdstrafrecht vandaan? Is er weleens nagedacht over een verlaging naar zestien jaar?
"De leeftijdsgrens in het jeugdstrafrecht in Nederland is als volgt: minderjarigen tussen twaalf en achttien jaar worden berecht volgens het jeugdstrafrecht. In sommige gevallen kunnen zestien- en zeventienjarigen worden berecht volgens het volwassenenstrafrecht."
"Minderjarigen jonger dan twaalf jaar kunnen door de politie worden verhoord, maar niet door de kinderrechter worden veroordeeld. Jongeren tussen 18 en 23 jaar kunnen soms ook worden berecht volgens het jeugdstrafrecht, dit wordt het adolescentenstrafrecht genoemd."
"Bij het opleggen van een straf wordt altijd geprobeerd aan te sluiten bij de ontwikkeling van de jongere. Er zijn mensen in Nederland die graag zien dat de leeftijdsgrens wordt verhoogd naar veertien jaar of dat jeugdstrafrecht standaard wordt toegepast op alle jongeren tussen 12 en 23 jaar. Tot op heden is dat nog niet gebeurd."
Wanneer wordt een minderjarige volgens het volwassenenrecht berecht?
"Minderjarigen van zestien en zeventien jaar kunnen in uitzonderlijke gevallen volgens het volwassenenrecht worden berecht. Dat betekent dat zij dezelfde straf kunnen krijgen als een volwassene."
"De rechter kan hiertoe besluiten bij een zeer ernstig zeden- of geweldsmisdrijf. Dat gebeurt dan op basis van de persoonlijke omstandigheden van de dader of de omstandigheden waarin het misdrijf is gepleegd."
Waarom vinden zaken met minderjarigen achter gesloten deuren plaats?
"Dat gebeurt om de belangen van de kwetsbare minderjarige te beschermen. Dit geldt voor minderjarigen die op het moment van de gebeurtenis nog geen achttien jaar waren. Soms moet een negentienjarige voor de kinderrechter verschijnen en ook dan blijft de zaak achter gesloten deuren."
"In uitzonderlijke gevallen, zoals bij ernstige misdrijven of wanneer het maatschappelijk belang groot is, kan de kinderrechter besluiten om de zaak toch openbaar te behandelen. Maar dat gebeurt niet zo vaak."
Is er ook standaard psychologische hulp of begeleiding bij jeugddetentie inbegrepen?
"Jongeren die in een jeugdgevangenis verblijven, krijgen begeleiding om zich voor te bereiden op hun terugkeer in de samenleving. Ze wonen in groepen van ongeveer tien personen en voeren soms gesprekken met een psycholoog of volgen cursussen om hun sociale vaardigheden te verbeteren."
"Daarnaast krijgen jongeren onderwijs waarmee ze diploma's kunnen behalen. Ze sporten en eten samen met de groep. Jongeren die op basis van een PIJ-maatregel in een jeugdinrichting verblijven, krijgen een gespecialiseerde psychologische behandeling. Het belangrijkste doel van het jeugdstrafrecht is resocialisatie en heropvoeding."
Source: Nu.nl algemeen