Geen werkmails meer beantwoorden buiten kantooruren en niet meer dag in dag uit naar kantoor. Dat zijn twee van de kernpunten uit de ‘werknemersrevolutie’ van de Britse Labour-regering. Met zijn ‘New Deal for working people’ hoopt premier Keir Starmer de arbeidsproductiviteit te verhogen.
Wat Labour betreft hoeven werknemers in de toekomst geen werkmails meer te beantwoorden in de avonduren, of de telefoon van de baas op te nemen. Een ‘right to switch off’ moet het aantal burn-outs verminderen en de kwaliteit van het gezinsleven verbeteren. Werkgevers die dit herhaaldelijk negeren riskeren een boete of een compensatieclaim.
Bij zijn aantreden begin juli had Starmer zelf al aangegeven dat hij vrijdagavond na zes uur niet gestoord wenst te worden met beleidszaken, behalve voor zeer ernstige ontwikkelingen. Critici omschrijven hem als een deeltijdpremier.
Het is zijn missie om af te komen van een cultuur van lange uren, met snel opgebrande kantoorklevers. Daar past ook zijn plan bij om werknemers recht op flexibele arbeidstijd te geven, om waar mogelijk hun eigen kantoortijden te bepalen, zodat vaders of moeders bijvoorbeeld hun kinderen naar school kunnen brengen.
Over de auteurPatrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont in Londen.
Daar past ook Starmers positieve houding ten opzicht van thuiswerken bij. De sociaaldemocraat hekelt de ‘cultuur van aanwezigheid’. Volgens hem komt een ontspannen werkcultuur, zoals die bestaat in Frankrijk, de arbeidsproductiviteit ten goede.
‘Goede werkgevers,’ zo luidt zijn redenering, ‘begrijpen dat werknemers gemotiveerd en productief blijven als ze hun werk kunnen uitzetten. Een cultuur van aanwezigheid kan productiviteit schaden.’
Over dat laatste lopen de meningen uiteen. Uit een onderzoek van de Institute for Economic Policy and Research van de Stanford University kwam vorig jaar naar voren dat de arbeidsproductiviteit met 10 tot 20 procent daalt als personeel voltijds thuis werkt. Het zou teamwerk schaden en jongere werknemers de kans ontnemen te leren van ervaren collega’s.
Labour vaart hier een andere koers dan de vorige regering. Conservatieve ministers hebben na de pandemie bijvoorbeeld tevergeefs geprobeerd rijksambtenaren terug naar de departementen te lokken. In vergelijking met andere Europese landen zijn relatief veel Britten na de coronacrisis thuis blijven werken.
Een kwart van de Britten werk nu deels vanuit huis, terwijl 13 procent dat voltijds doet. Thuiswerken is geliefd onder werknemers met gezinnen die ver van hun werkplek wonen. Het scheelt tijd en geld. Maar voor alleenstaanden kan thuiswerken leiden tot eenzaamheid.
Starmer heeft eraan toegevoegd dat de invulling van het thuiswerkrecht uiteindelijk komt te liggen bij bedrijven zelf. Het is immers voor elk bedrijf en voor elke functie verschillend, maar het gaat hem er met name om dat werknemers meer rechten krijgen.
Dat is ook zichtbaar bij andere voornemens, zoals het aan banden leggen van wurgende nulurencontracten en het verruimen van het stakingsrecht. Tevens zal het voor werkgevers moeilijker worden personeel te ontslaan. Labour zit hiermee op dezelfde golflengte als de Europese Commissie, die de balans tussen werken en leven wil verbeteren.
De vakbonden zijn blij met de werknemersvriendelijke plannen en met de Labour-regering in het algemeen. Deze zomer heeft de regering meerdere looneisen ingewilligd. Zo hebben treinmachinisten een loonsverhoging van 15 procent gekregen, waardoor het gemiddelde salaris voor deze functie nu rond de omgerekend 95.000 euro ligt.
Artsen in opleiding kunnen komende jaren een loonstijging van 22 procent tegemoet zien. Labour hoopt dat er hiermee een einde komt aan de stakingen. De Conservatieve regering weigerde jarenlang tegemoet te komen aan de eisen van de bonden.
Labours voornemens, die met name onder jongere Britten op sympathie kunnen rekenen, zijn verwelkomd in de progressieve The Guardian. ‘Labours radicale strategie voor arbeidsrechten is riskant’, zo schreef commentator Martin Kettle ‘maar als het succesvol is, kan het Groot-Brittannië en de Britse economie fundamenteel veranderen.’
Minder positief is de conservatieve Daily Telegraph. ‘Labours plannen zullen Groot-Brittannië nog luier maken,’ stelt de krant in een hoofdredactioneel commentaar. Volgens de krant zal deze ‘Rode Revolutie’ de arbeidsproductiviteit juist verder verlagen en leiden tot meer werkloosheid.
De Conservatieve oppositie vindt dat de regering zich moet richten op het recordaantal inactieven op de Britse arbeidsmarkt. Dat aantal ligt nu op 9,5 miljoen, bijna een kwart van de beroepsbevolking. Voor de pandemie waren dat er 900 duizend minder. Ondanks het hoge aantal niet-werkenden hebben veel Britse werkgevers grote moeite om vacatures te vullen. Steeds vaker doen ze daarom een beroep op werkwillige migranten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant