Donderdag beginnen nieuwe onderhandelingen over een bestand in Gaza. Mogelijk struikelblok zijn twee corridors in het gebied. Israël wil deze vanwege zijn eigen veiligheid niet uit handen geven, Palestijnen vrezen dat dit het begin zou zijn van een permanente bezetting.
Het kan deze keer écht gaan lukken, lieten de Verenigde Staten eerder deze week weten: een bestand in Gaza, en wellicht een begin van vrede in het Midden-Oosten. Dat is uitermate optimistisch. Donderdag en vrijdag buigen onderhandelaars zich voor de zoveelste keer over een stappenplan van de Verenigde Staten, waar tijdens eerdere gesprekken al eindeloos in is geschrapt en gerommeld.
De basis van het plan staat echter nog overeind: eerst komt er een tijdelijk bestand en wordt een deel van de Israëlische gijzelaars vrijgelaten in ruil voor Palestijnse gevangenen. Vervolgens wordt er verder onderhandeld over een permanent staakt-het-vuren, de vrijlating van alle gijzelaars en, uiteindelijk, de wederopbouw van Gaza.
Wat zijn de grootste struikelblokken bij de onderhandelingen?
Tot nu toe was het vooral lastig dat Hamas alleen akkoord gaat met een permanent staakt-het-vuren, terwijl Israël de optie wil houden om door te vechten. Israël eist op zijn beurt weer dat Hamas de controle over de Gazastrook volledig opgeeft, wat voor Hamas onbespreekbaar is.
Over de auteur
Sacha Kester is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over België, Israël en het Midden-Oosten.
Vorige week werd bekend dat Israël met een nieuwe voorwaarde is gekomen: het land wil militair aanwezig blijven in de Philadelphi Corridor aan de grens met Egypte, en in de Netzarim Corridor in het midden van de Gazastrook. Hamas reageerde woedend op deze eisen. ‘Het verzet zal de militaire aanwezigheid van de bezettingsmacht onder geen enkele omstandigheid toestaan’, aldus Ghazi Hamad, een prominent lid van Hamas.
Die corridors, wat zijn dat voor gebieden?
De Gazastrook heeft twee buurlanden: het wordt vrijwel geheel omringd door Israël, maar in het zuiden raakt het ook aan Egypte. De Philadelphi Corridor is een smalle bufferzone tussen deze twee landen, een strook land van 14 kilometer lang, en op sommige plaatsen niet meer dan 100 meter breed. In deze corridor bevindt zich ook de Rafah-grensovergang, die Israël sinds begin mei bezet houdt.
Verder naar het noorden heeft Israël een corridor opgetrokken die het noorden van de Gazastrook scheidt van het zuiden – een strook die loopt van de kust, net iets ten zuiden van Gaza Stad, tot aan de grens met Israël.
Waarom zijn deze twee stukjes land zo belangrijk voor Israël?
De Israëlische premier Netanyahu zegt in de gaten te willen houden, wat er vanuit Egypte allemaal de grens over komt. Volgens hem lopen er allemaal tunnels onder Rafah, waarmee Hamas zichzelf kan bevoorraden en zijn wapens weer aan kan vullen.
Hamas eist dat de honderdduizenden Palestijnen die uit het noorden zijn gevlucht, weer naar hun woonplaats terug kunnen keren, maar Israël vreest dat er gewapende strijders met de burgers meeglippen. Daarvoor wil Netanyahu de Netzarim Corridor behouden.
Hoe zou dat er in de praktijk uitzien?
Critici stellen dat Israël probeert het gebied op deze manier blijvend te bezetten. De Gazastrook zou zijn enige directe link met de Arabische wereld (de grens met Egypte) verliezen, en volledig worden ingesloten door Israël. Israël zou bovendien het noorden van Gaza blijvend kunnen scheiden van het zuiden.
Controle over de corridors betekent in elk geval: gesloten wegen, hekken, controleposten, en wachttorens. Zaken die het leven op de bezette Westelijke Jordaanoever hevig ontregelen en door de Palestijnse inwoners als vernederend worden ervaren. Gevreesd wordt dat Joodse kolonisten hun caravans een voor een zullen plaatsen in Gaza. De uiterst rechtse Israëlische regeringspartijen maken er geen geheim van dat zij hiernaar streven.
Hoe staat Egypte tegenover deze eis van Israël?
Egypte is fel gekant tegen elke vorm van permanente militaire bezetting van Gaza door Israël en de huidige bezetting van de grenspost Rafah druist lijnrecht in tegen het vredesakkoord dat Israël en Egypte in 1979 met elkaar hebben gesloten. Toen Israël deze post in mei veroverde, smeet Egypte de boel aan zijn kant van de grens dan ook woedend dicht. Sindsdien moet humanitaire hulp maar via andere grensovergangen naar Gaza worden gebracht – en die bevinden zich allemaal in Israël.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant