Sprekers als oud-president Bill Clinton en running mate Tim Walz omarmen op de Democratische Conventie een nieuwe houding tegenover een oude tegenstander: neem Donald Trump serieus, zeggen zij, maar lach ook een beetje om hem.
Het wordt een soort spel. Elke paar minuten kijken de bezoekers op de voorste rijen van de Democratische Conventie over hun schouder, naar de reusachtige autocue, waarop al drie dagen gedwee de speeches wit-op-zwart voorbijrollen. ‘Nee hoor’, fluistert een gedelegeerde uit Californië naar haar buurvrouw. ‘Staat er óók al niet op!’
Op het podium gaat Bill Clinton los. De oud-president, die ooit ‘The Great Communicator’ als bijnaam verwierf, blijft maar improviseren. Zijn speech loopt uit – en de zaal eet uit zijn hand. ‘Ik ben twee dagen geleden 78 geworden’, zegt Clinton. ‘En nog steeds ben ik niet zo oud als Donald Trump.’
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Het kwartet is compleet. Clinton is de laatste levende Democratische president die deze week zijn steun uitspreekt voor Kamala Harris. Hij werd in Chicago voorgegaan door Joe Biden (81), Barack Obama (63) en, vertegenwoordigd door zijn kleinzoon, Jimmy Carter (99).
Maar het is Clinton die de lachers op zijn hand krijgt.
‘Trump is als een tenor die opwarmt voor de opera: me, me, me’, grapt de oud-president, een duivelse lach op zijn gezicht. ‘Maar als Kamala Harris president wordt, dan wordt zij elke dag wakker denkend aan you, you, you.’
De grappen blijven komen. Deze derde conventiedag onderstreept de nieuw te ontwaren strategie van de Democratische campagne: het afzetten van eigenbelang (Trump) tegen de publieke zaak (Harris) – maar met een knipoog.
Zoals Obama eerder doen Bill Clinton en andere sprekers Trump af als een oude, ietwat lachwekkende zeur die slechts geeft om zichzelf. ‘De volgende keer dat je hem hoort spreken’, zegt Clinton woensdag, ‘tel dan niet de leugens, maar de keren dat hij ‘ik’ zegt.’
Het is een nieuwe opstelling tegenover een oude vijand. Hillary Clinton sprak in 2016 vooral schande van Trumps botheid en vermeende seksisme en racisme, met gemengd succes. Biden verhief hem tot fundamentele bedreiging, een aartsvijand van de Amerikaanse democratie die voorgoed dient te worden verslagen.
Dat werkte één keer. De tweede ronde begon kiezers al te vermoeien.
Harris en haar medestanders lijken een soort mengvorm te hebben gevonden. Allemaal waar, zeggen zij. De zorgen zijn terecht. Trump ís gevaarlijk. Maar je mag ook best een beetje om hem lachen.
‘Donald Trump is als een ex-vriendje met wie je het hebt uitgemaakt, maar die maar niet wil weggaan’, zegt Hakeem Jeffries, voorzitter van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, woensdag in Chicago. ‘Hij blijft maar rondjes door je wijk rijden.’ De zaal joelt, Jeffries grinnikt. ‘Gast, we zijn om een reden uit elkaar gegaan.’
Eerder waagde Barack Obama zich op het podium zelfs, onkarakteristiek, aan een schuin grapje. ‘Waarom is Trump toch zo geobsedeerd met de omvang van zijn publiek?’ vroeg de oud-president zich dinsdag af, en hield vervolgens plagerig zijn handen enkele centimeters uit elkaar.
Dit soort retoriek – luchtig én serieus – begon bij Tim Walz. De toen nog onbekende gouverneur van Minnesota noemde Trump vorige maand op televisie weird, werd ogenblikkelijk een politieke beroemdheid en vervolgens, onverwacht, door Kamala Harris geselecteerd als running mate.
‘Je zou het niet zeggen,’ grapt Walz woensdag vanaf het podium, ‘maar ik heb weinig van dit soort grote speeches gegeven.’
In Chicago neemt Walz de nominatie voor het vicepresidentschap formeel in ontvangst. Hij is zichtbaar nerveus. Tijdens zijn kennismakingsgesprek met Harris, krap twee weken geleden, moest Walz nog toegeven dat hij nog nooit een verhaal van de autocue had voorgedragen.
Nu staat hij tegenover het grootste publiek dat hij ooit onder ogen is gekomen: duizenden bezoekers in het stadion, en miljoenen kijkers thuis. ‘We zijn in de aanval en we hebben de bal’, zegt Walz, een voormalig American football-coach, in zijn kenmerkende sportjargon. Zijn tienerzoon kijkt vanaf de balustrade in tranen toe. ‘En man, wat hebben we het juiste team.’
Als de zenuwen zijn verdwenen, treft Walz’ speech in Chicago doel. Zijn taal is kraakhelder en, zoals bij eerdere campagneoptredens, effectief. Dit is waarom Harris hem koos. Walz is een onomwonden boodschapper namens de campagne.
Zijn hoofdboodschap woensdag: ‘Trump doet niets voor onze buren in nood. Is dat weird? Absoluut, absoluut. Maar het is ook verkeerd. En gevaarlijk.’
Het grootste deel van zijn korte speech, na zijn formele nominatie, besteedt Walz aan het introduceren van zichzelf. Veel Amerikanen zullen nu pas pas voor het eerst iets van hem zien of horen. Veel nadruk legt Walz op zijn verleden als coach, veteraan en leraar op een middelbare school.
In tegenstelling tot Clinton, blijft Waltz woensdag wél gewoon netjes bij zijn tekst. Van enige moeite met de autocue valt niets te bespeuren. Daarop kan de zaal zijn grappen meelezen. ‘Die tieners op school,’ zegt Walz, ‘kunnen Donald Trump nog een hoop leren over wat een leider is.’
Geselecteerd door de redactie
Verandert het Israël-beleid met Harris als president? ‘Anders stemmen we niet op haar’
De Obama’s domineren de tweede dag van de Democratische Conventie
Ook Kamala Harris heeft een staakt-het-vuren in Gaza hard nodig
Source: Volkskrant