Zal Kamala Harris kritischer zijn op Israël dan Joe Biden? Het is de hoop van duizenden pro-Palestijnse betogers bij de Democratische Conventie in Chicago. Maar als ze niet op Harris stemmen, helpen ze Donald Trump. ‘We zitten tussen twee vuren.’
Aidan Place heeft deze week één taak. ‘Ik wil dat iedere Democraat de Palestijnse vlag ziet wapperen’, zegt hij voor de ingang van het stadion in Chicago waar het Democratische partijcongres wordt gehouden. Hij staat met zijn vlag onder de felle middagzon. Place, een 25-jarige bioloog, kan het moreel niet verkroppen dat de regering-Biden wapens naar Israël stuurt en daardoor ‘medeplichtig is aan duizenden Palestijnse burgerdoden’, zegt hij met roodverbrande wangen. Maar hij heeft weer hoop. ‘Met Kamala Harris als presidentskandidaat denk ik dat er iets kan veranderen.’
Duizenden demonstranten zijn deze week naar Chicago afgereisd om zich tijdens het vierdaagse spektakel uit te spreken tegen de Amerikaanse steun aan de regering van Israël. Met nog een paar maanden te gaan tot de verkiezingen, willen ze partijleden herinneren aan de oorlog in het Midden-Oosten, die al veertigduizend Palestijnen het leven heeft gekost. ‘Stop hulp aan Israël’, staat er op protestborden. ‘Vrede nu!’
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Sinds een maand geleden bekend werd dat vicepresident Kamala Harris haar baas Joe Biden zou vervangen als Democratisch presidentskandidaat, zijn progressieve kiezers als Aidan Place ‘voorzichtig optimistisch’ dat er ruimte is voor een nieuw Israël-beleid. Toch hangt de oorlog in Gaza als schaduw boven het partijcongres.
De demonstranten in Chicago eisen dat Harris, die donderdag de nominatie van haar partij accepteert, met een wapenembargo tegen Israël komt – een wens van zo’n 60 procent van de Amerikanen. Vorige week nog werd er een wapendeal van bijna 20 miljard dollar aangekondigd.
Steeds meer Democraten spreken zich uit over de benarde mensenrechtensituatie van Palestijnen. Op het partijcongres in Chicago zie je gedelegeerden met keffiyeh-sjaals rondlopen. Ze zijn actief in pas opgerichte partijclubs als ‘Democrats for Palestinian Rights’ en ‘Not Another Bomb’. Sommigen hebben met rode stift teksten op hun lichaam geschreven.
‘Wapenembargo nu’, staat er op de hand van Asma Mohammed. ‘Toen Biden ging speechen, hebben we onze hand voor onze mond gehouden’, zegt de 32-jarige gedelegeerde uit Minnesota, en ze houdt opnieuw de tekst voor haar gezicht.
Mohammed vertegenwoordigt de Uncommited-beweging, een groep Democraten uit verschillende staten die eisen dat Democraten hun Israël-beleid veranderen. ‘Het is heel simpel’, zegt ze in het stadion. ‘Als Harris het beleid niet verandert, gaan wij niet op haar stemmen.’
Harris heeft zich veel duidelijk uitgelaten over het Palestijnen dan Biden. ‘Gezien de immense omvang van het lijden in Gaza moet er onmiddellijk een staakt-het-vuren komen’, zei de vicepresident in maart. Later wees ze op ‘de beelden van dode kinderen en wanhopige, hongerende mensen die vluchten om veilig te zijn’. Amerikanen mogen het zichzelf niet toestaan ‘ongevoelig te worden voor het lijden’, zei ze. ‘En ik zal niet zwijgen.’
De vraag is, nu ze presidentskandidaat is, of dat meer is dan retoriek. ‘Daarom sta ik hier’, zegt Aidan Place met zijn Palestijnse vlag. Maar hoever wil Place gaan? Zal ook hij Harris zijn stem onthouden als ze het beleid niet verandert? ‘Van die vraag lig ik ’s nachts wakker.’
De demonstranten zitten in een spagaat. Ze hopen op een wapenembargo en aarzelen om op een Democraat te stemmen die die stap niet wil zetten. Tegelijkertijd vrezen ze de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. Binnen de Democratische Partij is steeds meer kritiek te horen op Israël-kritiek, maar de Republikeinen staan over de hele linie vierkant achter de regering-Netanyahu.
Tijdens zijn presidentschap verplaatste Trump de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem. Hij stapte onder druk van Netanyahu uit de nucleaire deal met Iran en spande zich in voor betere banden tussen Israël en de Arabische wereld, die als gevolg daarvan minder omkijkt naar het lot van de Palestijnen. Dat de Israëlische premier hoopt op een Republikeinse overwinning in november, zegt genoeg over zijn steun die hij van Trump verwacht.
‘Ik zal Israël de steun geven die het nodig heeft om te winnen’, zei de Republikein in juli over de oorlog, ‘maar ik wil wel dat ze snel winnen.’ Bij een ontmoeting met Netanyahu noemde Trump pro-Palestijnse demonstranten ‘pro-Hamas-tuig’ en ‘jihad-sympathisanten’. Hij dreigde hen te arresteren en het land uit te zetten als hij president zou worden.
‘We zitten tussen twee vuren’, zegt Place. ‘Ik wil zeker weten dat ik alles heb geprobeerd om het beleid van Harris te beïnvloeden.’
De verkiezingen in november worden naar verwachting een nek-aan-nekrace. Een paar duizend stemmen in de swingstates kunnen uitmaken of Trump de verkiezingen wint of Harris. In Michigan, Wisconsin en Pennsylvania – staten die vrijwel onmisbaar zijn voor de Democraten – wonen duizenden kiezers die bereid zijn om niet op hen te stemmen zolang de partij Netanyahu aan wapens wil blijven helpen. Vooral onder jongeren en mensen van Arabische afkomst verliezen de Democraten steun.
Tijdens de voorverkiezingen eerder dit jaar lieten zo’n 750 duizend kiezers weten dat ze het oneens waren met het Israël-beleid van de regering door niet op Joe Biden maar blanco te stemmen.
‘Natuurlijk wil ik niet dat Trump wint’, zegt Asma Mohammed in Chicago, ‘maar ik kan niet ook achter een kandidaat staan die een genocide ondersteunt.’
Harris heeft de pro-Palestijnse beweging laten weten na de partijconventie in gesprek te willen over haar Gaza-standpunt. Volgens de Palestijns-Amerikaanse gedelegeerde Hassan Saffouri is nieuw beleid makkelijk te verantwoorden. ‘Er zijn wetten die zeggen dat wij geen wapens mogen verkopen aan landen die op grote schaal de mensenrechten schenden’, zegt de gepensioneerde advocaat, terwijl hij dinsdagmiddag door de beveiligingspoortjes loopt, richting het congres. Omdat hij als kind moest toezien dat zijn vader zijn land aan de Israëliërs kwijtraakte, twijfelt hij er niet aan om in november op Harris te stemmen, wat haar beleid ook zal zijn. ‘Ik wil niet ook mijn land kwijtraken aan Trump.’
Toch hoopt hij wel dat Harris, die zich in haar carrière sterk heeft gemaakt voor de rechtsstaat, zich als het op Israël aankomt ook aan de wet zal houden. Donderdagavond, tijdens haar grote toespraak, mag ze van Saffouri een steviger beleid aankondigen. ‘Als die beelden van dode kinderen niet overtuigen, wat dan wel?’
Geselecteerd door de redactie
Een overzicht van alle berichten en analyses over dit thema
Source: Volkskrant