Sprekers Barack en Michelle Obama vormen dinsdag het hoogtepunt van de Democratische Conventie. Nog altijd zijn de oud-president en zijn vrouw onder Amerikanen uitzonderlijk populair. Hun optreden is een geschenk voor Kamala Harris.
Hij is grijzer. Magerder. En hij is terug in de stad waar hijzelf ooit zijn politieke leven begon. ‘Ik ben geen spat ouder geworden’, grapt Barack Obama (63) maandagnacht op de Democratische Conventie in Chicago. Hij grijnst, de zaal lacht. ‘Moeilijk te geloven, hè?’
Obama’s optreden vormt het hoogtepunt van de tweede conventiedag en, voor veel kiezers, deze hele week. Zestien jaar nadat hij voor het eerst werd verkozen, bezit de Amerikaanse oud-president een populariteit die voor andere politici nooit is weggelegd. Nu blijkt weer waarom.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
In een wervelwind van een toespraak hijst Obama dinsdag Kamala Harris op het schild, opent hij een inhoudelijke en bij vlagen persoonlijke aanval op Donald Trump, tracht hij zijn delicate relatie met de gewezen Joe Biden te lijmen en – bovenal – biedt hij kiezers, in Chicago en thuis, het effectiefste pleidooi voor een keuze op de Democraten dat ze deze campagne hebben kunnen aanhoren.
‘Amerika’s centrale verhaal is dat we allemaal gelijk zijn’, zegt Obama. ‘Dat iedereen een kans verdient en dat we, ook als we het oneens zijn, een manier vinden om samen te leven. Dat is Kamala’s visie. En dat is de visie van de Democratische Partij.’
Waar Joe Biden maandag bleef steken in het verleden, en zijn eigen nalatenschap soms voorrang gaf aan het verheffen van zijn opvolger, draait Obama’s verhaal om de toekomst. Om háár. ‘Kamala,’ zegt hij, ‘beseft dat wanneer iedereen een eerlijke kans krijgt, wij allemaal beter af zijn.’
Obama schetst een effectief contrast met Donald Trump, zijn eigen opvolger in het Witte Huis. ‘Trump en zijn welvarende donateurs zien de wereld anders. Zij beschouwen de winst van één groep als het verlies van de andere.’
Het optreden is een geschenk voor Harris’ campagne. Ondanks de barrage aan media-aandacht weten kiezers nog weinig van Harris, laat staan waar zij politiek voor staat. Obama gebruikt zijn eigen sterrenstatus, zonder die te benadrukken, om een directe parallel te trekken met haar en hemzelf. Harris’ visie op Amerika, zegt hij, aan kiezers die zijn stem wellicht jaren niet meer hebben gehoord, is dezelfde als die van hém, toen.
De twee delen ook overeenkomsten. Zowel Obama als Harris zijn Amerikanen van gemengde afkomst die zich politiek moeilijk laten definiëren. Ook hun achterban heeft ogenschijnlijk iets van elkaar weg. Jonge en diverse kiezers lijken fan van Harris, zoals die groep dat eerder was van hem.
Hun politieke start is ook, op een bepaalde manier, met elkaar verweven. Zestien jaar geleden voerde Harris nog campagne voor hem.
In 2008, toen Obama een relatief obscure senator was met de hoop om president te worden, en Harris een aanklager in San Francisco, vloog zij naar Iowa om daar voor hem campagne te voeren tijdens de Democratische voorverkiezingen.
Dat was voor Harris, toen al een rijzende ster in Californië, politiek riskant. Zij verbond zich vóór haar partijgenoten zover waren, aan een kandidaat die verre van kansrijk werd geacht en niet aan favoriet Hillary Clinton. Maar Harris gokte goed – en wordt dinsdag gloedvol terugbetaald.
Voor Obama optreedt in Chicago, is het woord echter aan iemand die nóg geliefder is dan hij: zijn vrouw. Michelle Obama is volgens peiler YouGov de vijfde populairste Amerikaan; één positie hoger dan haar man.
Waar de oud-president voor veel kiezers de eerste kennismaking verzorgt van het voorgestelde beleid van Harris – huizenbouw, hulp aan starters, versterking van het zorgstelsel en verlichting van lasten, goederenprijzen en diensten – maakt Michelle Obama haar verhaal persoonlijker: ‘Mijn laatste keer in Chicago was om mijn moeder te herdenken.’
Michelle Obama koppelt de lessen die zij van haar moeder meekreeg (‘Iedereen kan slagen met de juiste kansen’) vaardig aan Harris’ politieke identiteit (‘Kanseneconomie’).
De toespraken van de twee Obama’s, primetime op alle grote nieuwszenders, vormen een boost voor de Harris-campagne. Aan de overzijde beschikken de Republikeinen, buiten voortrekker Donald Trump, simpelweg niet meer over politici met hun wattage.
Toch kan ook Obama het niet laten om ook zijn eigen nalatenschap nog even te memoreren. ‘We moeten allemaal trots zijn op de vooruitgang die we hebben bereikt door de Affordable Care Act’, zegt hij, doelend op de zorgwet die wordt gezien als zijn grootste prestatie. En dan, grappend: ‘Het valt me op dat sinds die populair is geworden, niemand meer spreekt van Obamacare.’
Geselecteerd door de redactie
Een overzicht van alle berichten en analyses over dit thema
Source: Volkskrant