Voor het eerst sinds zijn besluit om zich terug te trekken als kandidaat voor de presidentsverkiezingen, gaf Joe Biden een speech. Nu kunnen de opgeleefde Democraten verder, zonder hem. En opeens lijkt winst in november weer mogelijk.
De tranen laten niet op zich wachten. Met rode, waterige ogen komt Joe Biden het podium in Chicago op. Hij kijkt uit over zijn publiek. Voor hem verandert het stadion in een woud van blauwe vaandels, die net al stilletjes werden rondgedeeld. ‘We love Joe!’ staat erop. Duizenden stemmen scanderen hetzelfde.
‘Bedankt’, kraakt Biden in de microfoon. Zinloos. Minutenlang komt de president niet uit boven het lawaai. Het is een uiting van dankbaarheid en, ontegenzeggelijk, grote opluchting.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
De Democratische conventie, die maandag is begonnen in het hart van Chicago, voelt als een wederopstanding. Bidens besluit vorige maand om zijn kandidatuur af te staan aan vicepresident Kamala Harris heeft zijn partij getransformeerd. De peilingen veranderden op slag. Winst lijkt in november ineens weer mogelijk. Maar dat kan niet zonder, eerst, een afscheid.
‘Bedankt’, zegt Biden nog een keer, als het geschreeuw is weggestorven. Hij schraapt zijn keel. En dan begint hij aan de toespraak die hij nooit had willen houden.
Een dieper inzicht in de ziel van Joe Biden blijft maandag uit. Sinds zijn historische besluit gaf de president een speech en enkele interviews, maar openhartig over zijn besluitvorming – of hoe moeilijk die keuze voor hem moet zijn geweest – was Biden nooit. Ook ditmaal niet.
‘Ik houd van mijn baan’, zegt Biden maandagnacht op het podium in Chicago. Zijn stem schalt nu helder door de ruimte. ‘Maar ik houd meer van mijn land.’ Biden tracht, zonder verdere uitleg, de angel te trekken uit enkele hardnekkige geruchten. ‘Al die praatjes over hoe boos ik zou zijn op alle mensen die zeiden dat ik moest opstappen’, zegt Biden. ‘Daar is niets van waar.’
Toch moet de feeststemming in Chicago voor de president bitterzoet voelen, ondanks het vlagvertoon. De Democraten hebben weer succes: dankzij, maar vooral zónder hem.
‘Ik gaf deze natie mijn hart en ziel’, zegt Biden. ‘Ik heb in mijn carrière veel fouten gemaakt, maar ik gaf jullie het beste wat ik in me had.’ Hij geeft het stokje maandag niet zomaar door. Eerst klemt hij het nog even stevig vast.
Bijna een uur lang gaat Biden, punt voor punt, de prestaties van zijn regering langs: de wet die miljoenen vrijmaakte voor infrastructuur, de lage werkeloosheidscijfers, de vergroening (‘We deden de grootste klimaatinvestering uit de menselijke geschiedenis’), de verlaging van medicijnprijzen.
Biden gebruikt het podium in Chicago als vitrinekast voor zijn nalatenschap. Bijna een uur lang klinkt zijn verhaal als de speech die hij had kunnen geven ware niet Harris, maar hijzelf de kandidaat gebleven.
Zijn belangrijkste prestatie is, volgens Biden, dat hij de Amerikaanse democratie zou hebben gered uit de klauwen van de autocratie. Waarmee hij zijn winst op Donald Trump bedoelt. Daar voegt hij gelijk een waarschuwing aan toe: ‘En nu moet de democratie beschermd worden.’
Harris moet vooral karakter tonen
Kamala Harris beleeft haar wittebroodsweken, maar is bij veel Amerikanen nog onbekend. Op de partijconventie in Chicago moet ze zichzelf profileren – vóór Donald Trump dat doet.
Amerikanen stemmen met hun portemonnee
In de verkiezingsstrijd tussen Trump en Harris is de economie het belangrijkste thema. Hoe gaat dat de verkiezingen bepalen?
De hele openingsdag van de conventie is een opmaat tot dit moment. Ook Kamala Harris neemt in de middag al even de microfoon ter hand. ‘Ik wil eerst onze ongelooflijke president huldigen’, zegt de nieuwbakken presidentskandidaat onder oorverdovend gejuich.
Voor Biden zelf het podium bestijgt, is de beurt aan Hillary Clinton, die Harris voorging als eerste vrouwelijke presidentskandidaat. Zij verloor in 2016 van Donald Trump. ‘Ik heb dat hoogste en hardste glazen plafond niet vernietigd’, Clinton. ‘Maar nu breken we erdoorheen.’
Zoals vrijwel elke andere spreker maandag, probeert ook Clinton de pijn van Biden alvast wat te verzachten. ‘Hij toont wat het betekent om een ware patriot te zijn’, zegt ze. ‘Joe, bedankt voor jouw levenslange dienst en leiderschap.’ Maar, zegt Clinton ook: ‘Het is tijd voor een nieuw hoofstuk.’ En voor dat kan aanbreken, moet het oude worden afgesloten.
Tegen het einde van zijn speech noemt Biden steeds vaker de naam van zijn vicepresident. Daarmee oogst hij nog het meeste applaus. ‘Het uitkiezen van Kamala Harris was de eerste keuze die ik maakte’, zegt Biden, ‘en de beste keuze van mijn hele carrière.’
Het woord ‘Freedom’ valt herhaaldelijk – háár campagneslogan. En dan, eindelijk, bestijgt Harris achter hem het podium. De president en vicepresident omhelzen elkaar, Biden kust haar hoofd. ‘Thank you, Joe!’ scandeert het publiek weer. De transitie is voltooid.
Geen minuut langer dan nodig blijft Biden plakken; de president verlaat de conventie haastig in een colonne van zwarte terreinwagens. Bij het aanbreken van de ochtend vertrekt hij in zijn vliegtuig Air Force One naar een vakantiebestemming in Californië. Hier, in Chicago, valt voor Biden niets meer te winnen.
Geselecteerd door de redactie
Harris kan op Democratische conventie kroon zetten op haar kandidatuur
Amerikanen stemmen met hun portemonnee. Hoe gaat dat de verkiezingen bepalen?
Republikeinen beginnen hun geduld met Trump te verliezen: ‘Stop met zaniken!’
Source: Volkskrant