De Europese ruimtesonde Juice scheert tussen maandag en woensdag langs de maan en de aarde, op weg naar planeet Jupiter. Daar moet de sonde onder meer gaan zoeken naar buitenaards leven op de mysterieuze ijsmanen van de planeet.
De passage van Juice zorgt voor een primeur: het is voor het eerst dat een ruimteschip dit type rondje vliegt rond zowel de maan als de aarde.
De sonde moet daartoe wel op precies de juiste snelheid, onder precies de juiste hoek, op precies het juiste moment de beslissende koerscorrecties uitvoeren. Zelfs een subtiele fout in de manoeuvres, die in realtime uitgevoerd en in de gaten gehouden worden door mensen in het controlecentrum in Duitsland, zorgt ervoor dat Juice zijn bestemming nooit bereikt.
Over de auteur
George van Hal is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
‘Het is alsof je heel, heel snel door een zeer smal straatje rijdt. We drukken het gaspedaal vol in, terwijl de marge aan de zijkanten slechts millimeters groot is’, zei Juice-teamlid Ignacio Tanco daarover in een persverklaring.
Juice – voluit: Jupiter Icy Moons Explorer – werd april vorig jaar succesvol gelanceerd en is sindsdien op weg naar Jupiter.
In een rechte lijn op je bestemming afvliegen, is in de ruimtevaart meestal de minst energie-efficiënte optie. Was Juice recht richting Jupiter gevolgen, dan had het daarvoor zo’n 60 duizend kilogram brandstof mee moeten nemen. Ter vergelijking: het schip zelf weegt zo’n 2.400 kilogram.
Het kost veel minder energie om de sonde rondjes om verschillende hemellichamen te laten draaien. Door de route slim te kiezen, krijgt de sonde daarbij steeds een zetje van de zwaartekracht van zo’n maan of planeet. Bij elke passage wordt zowel de richting als de snelheid van de sonde aangepast.
Het doel van deze eerste passage langs de aarde en de maan is om de sonde op weg te helpen richting Venus. Die planeet zal Juice in 2025 vervolgens de eerste flinke toef extra snelheid geven op weg naar Jupiter.
Het nadeel van die wals door het zonnestelsel is wel dat de reis vrij lang duurt: Juice vliegt op weg naar zijn bestemming onder meer langs de aarde en de maan (deze week), Venus (2025) en nogmaals de aarde (in 2026 en 2029). De sonde arriveert volgens planning uiteindelijk pas in 2031 bij Jupiter en blijft daar tot grofweg 2035 onderzoek doen.
Hoewel de sonde in de nacht van dinsdag op woensdag de aarde dichter nadert dan sommige satellieten – iets voor middernacht Nederlandse tijd is de afstand tot aarde ‘slechts’ 6.807 kilometer – is de passage vanuit ons land niet te zien.
‘De sonde blijft hier onder de horizon, en ook elders in Europa is deze niet zichtbaar’, zegt Marco Langbroek van de TU Delft. Alleen in Zuidoost-Azië kunnen mensen met behulp van een verrekijker of telescoop de sonde met wat geluk als een snelbewegend stipje aan de nachtelijke hemel onderscheiden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant