Voor het eerst sinds zijn besluit om zich terug te trekken als kandidaat voor de presidentsverkiezingen, gaf Joe Biden een speech. Nu kunnen de opgeleefde Democraten verder, zonder hem. En opeens lijkt winst in november weer mogelijk.
De tranen laten niet op zich wachten. Met rode, waterende ogen bestijgt Joe Biden het podium in Chicago. Hij kijkt uit over zijn publiek. Voor zijn gezicht verandert het stadion in een woud van blauwe vaandels, die net al stilletjes werden rondgedeeld. ‘We love Joe!’ staat erop. Duizenden stemmen scanderen hetzelfde.
‘Bedankt’, kraakt Biden in de microfoon. Zinloos. Minutenlang komt de president niet uit boven het lawaai. Het is een uiting van dankbaarheid en, ontegenzeggelijk, grote opluchting.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
De Democratische conventie, die maandag is begonnen in het hart van Chicago, voelt als een wederopstanding. Bidens besluit vorige maand om zijn kandidatuur af te staan aan vicepresident Kamala Harris heeft zijn partij getransformeerd. De peilingen veranderden op slag, en winst lijkt in november ineens weer mogelijk. Maar dat kan niet zonder, eerst, een afscheid.
‘Bedankt’, zegt Biden nog een keer, als het geschreeuw is weggestorven. Hij schraapt zijn keel. En dan begint hij aan de toespraak die hij nooit had willen houden.
Een dieper inzicht in de ziel van Joe Biden blijft maandag uit. Sinds zijn historische besluit gaf de president een speech en enkele interviews, maar openhartig over zijn besluitvorming – of hoe moeilijk die keuze voor hem moet zijn geweest – was Biden nooit. Ook maandag niet.
‘Ik houd van mijn baan’, zegt Biden maandagnacht op het podium in Chicago. Zijn stem schalt nu helder door de ruimte. ‘Maar ik houd meer van mijn land.’
Biden tracht, zonder verdere uitleg, de angel te trekken uit de enkele hardnekkige geruchten. ‘Al die praatjes over hoe boos ik zou zijn op alle mensen die zeiden dat ik moest opstappen’, zegt Biden. ‘Daar is niets van waar.’
Toch moet de feeststemming in Chicago, ondanks het vlagvertoon, bitterzoet voelen voor de president. De Democraten hebben weer succes: dankzij, maar vooral zónder hem.
Biden geeft het stokje maandag niet zomaar door. Eerst klemt hij het nog even stevig vast. ‘Ik gaf deze natie mijn hart en ziel’, zegt hij. ‘Ik heb in mijn carrière veel fouten gemaakt, maar ik gaf jullie het beste wat ik in me had.’
Bijna een uur lang gaat hij, punt voor punt, de prestaties van zijn regering langs. De wet die miljoenen vrijmaakte voor infrastructuur, de lage werkeloosheidscijfers, de vergroening (‘We deden de grootste klimaatinvestering uit de menselijke geschiedenis’), de verlaging van medicijnprijzen – Biden gebruikt het podium in Chicago als vitrinekast voor zijn nalatenschap.
Bijna een uur lang klinkt zijn verhaal als de speech die hij had kunnen geven ware niet Harris, maar hijzelf de kandidaat gebleven.
Zijn belangrijkste prestatie is, volgens Biden, dat hij de Amerikaanse democratie zou hebben gered uit de klauwen van de autocratie. Hij doelt op zijn winst van Donald Trump. En daar voegt hij gelijk een waarschuwing aan toe: ‘En nu moet de democratie gepreserveerd worden.’
De hele openingsdag van de conventie vormde een opmaat tot dit moment. Voor Biden het podium bestijgt is de beurt maandag aan Hillary Clinton, die Harris voorging als eerste vrouwelijke presidentskandidaat. Zij verloor in 2016 van Donald Trump. ‘Ik heb dat hoogste en hardste glazen plafond niet vernietigd. Maar nu breken we erdoorheen.’
Zoals vrijwel elke andere spreker maandag, probeert Clinton de pijn van Biden alvast wat te verzachten. ‘Hij toont wat het betekent om een ware patriot te zijn’, zegt ze. ‘Joe, bedankt voor jouw levenslange dienst en leiderschap.’
Maar, zegt Clinton ook: ‘Het is tijd voor een nieuw hoofstuk.’ En voor dat kan aanbreken, moet het oude worden afgesloten.
Terwijl middernacht in zicht komt, noemt Biden al steeds vaker de naam van zijn vicepresident. Daarmee oogst hij nog het meeste applaus. ‘Het uitkiezen van Kamala Harris was de eerste keuze die ik maakte’, zegt Biden, ‘en de beste keuze van mijn hele carrière.’
Het woord ‘Freedom’ valt herhaaldelijk – háár campagneslogan. En dan, eindelijk, bestijgt Harris achter hem het podium. De president en vicepresident omhelzen elkaar, Biden kust haar hoofd. ‘Thank you, Joe!’ scandeert het publiek weer. De transitie is voltooid.
Geen minuut langer dan nodig blijft Biden maandag plakken. De president verlaat de locatie in een haastige colonne van zwarte terreinwagens. Terwijl de vroege dinsdagochtend aanbreekt, vertrekt hij in zijn vliegtuig Air Force One naar een vakantiebestemming in Californië. Hier, in Chicago, valt voor Biden niets meer te betekenen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant