Deense criminelen rekruteren via sociale media Zweedse tieners om aanslagen te plegen in Denemarken. Daarmee stroomt het Zweedse bendegeweld op een macabere manier over naar de buren.
‘Gezocht: iemand die een handgranaat wil gooien naar huis in Denemarken, beloning 6.000 euro. Wij dekken alle kosten en zorgen voor overnachting, tickets enz.’ Of: ‘Gezocht: mensen voor DK. Schieten: 40-50 duizend euro, opblazen deur: 5-10 duizend.’
Met dit soort advertenties op sociale media werven Deense criminelen jongeren om zware misdaden te plegen. Sinds april zijn er 25 gevallen bekend waarbij minderjarige Zweden werden ingehuurd voor klussen in Denemarken.
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië.
De Deense regering trok vorige week aan de bel vanwege een serie geweldsmisdrijven in de hoofdstad Kopenhagen, waarbij iemand op straat werd doodgeschoten en een explosief afging bij een kiosk. Minister van Justitie Peter Hummelgaard sprak van een ‘zieke geweldscultuur’ en deed een beroep op zijn Zweedse collega’s om iets te doen tegen de stroom van ‘kindsoldaten’.
Zweden kampt al jaren met bendegeweld, waarbij steeds meer tieners betrokken raken. Uit cijfers van het Zweedse OM bleek maandag dat er dit jaar al 93 kinderen van onder de 15 jaar onder verdenking staan van moord of betrokkenheid daarbij. Dat is drie keer zoveel als vorig jaar. Criminelen gebruiken berichtenapps als Telegram of Signal, maar ook Instagram. Vaak kennen de jongeren de opdrachtgever noch het doelwit, zo zei aanklager Lisa Santos tegen de Zweedse publieke omroep SVT. ‘Het is een soort uitzendbureau.’
Criminelen hebben voor het werven van nieuw personeel uit Zweden een grote vijver om uit te vissen, in de vorm van de vele achterstandswijken in grote steden als Stockholm en Göteborg. Jongeren die al vroeg met de politie in aanraking komen, vormen daarbij traditiegetrouw het doelwit. Nu ziet de politie ook tieners die nooit in aanraking zijn geweest met justitie. ‘We komen jongeren tegen die normaal functioneren, thuis wonen, naar school gaan en op een sport zitten’, aldus Santos.
Criminelen verleiden jongeren met geld of horloges, maar het komt ook voor dat jongeren hen zelf benaderen. ‘Als je iets weet dat ik kan doen, laat het me weten. Het maakt niet uit wat, hoe gruwelijk ook’, schreef een 24-jarige vrouw volgens de krant Dagens Nyheter vorig jaar op een forum. Ze zocht een snelle manier om geld te verdienen en zo van haar schulden af te komen. Nu zit ze in een Deense cel omdat ze verdacht wordt van het gooien van explosief naar de eerdergenoemde kiosk in Kopenhagen.
Het geweld in Denemarken zou het gevolg zijn van een conflict in de Deense bendewereld, dat deels met Zweedse tieners wordt uitgevochten. Conflicten tussen Deense bendes komen wel vaker voor, maar tieners werden niet eerder ingezet, zegt Kim Moeller, docent criminologie aan de Universiteit van Malmö. ‘Het is onduidelijk waarom dit nu gebeurt. Het is mogelijk dat de Zweedse tieners ten onrechte denken dat het strafrecht in Denemarken net zo soepel is als in Zweden. De meest waarschijnlijke verklaring is dat in Zweden meer jonge mannen te vinden zijn die dit soort dingen willen doen.’
Denemarken staat bekend om zijn harde aanpak van bendecriminaliteit. Zo werd recentelijk een 17-jarige Zweed veroordeeld tot 10 jaar cel vanwege hulp bij een dubbele moord. De strafmaat werd verdubbeld omdat het een bendegerelateerde misdaad was. Minister Hummelgaard zei te hopen op snelle nieuwe vonnissen, ‘om reuring te veroorzaken in het milieu waarin Zweedse criminelen worden gerekruteerd’.
In reactie op de geweldsgolf heeft Denemarken strengere controles ingevoerd aan de grens tussen Kopenhagen en Malmö, die met elkaar verbonden zijn door de Øresundbrug. Daarnaast gaat de politie van beide landen nauwer samenwerken. Zo zullen Zweedse rechercheurs in Kopenhagen gaan werken. Omgekeerd zijn Deense agenten al actief op het bureau in Malmö. De Denen willen ook gezichtsherkenningstechnologie inzetten, zo zei Hummelgaard, maar dat is een wetswijziging voor nodig.
Ook Noorwegen zegt last te hebben van Zweedse bendes. Zo worden drie Zweden verdacht van betrokkenheid bij een explosie in een woonwijk in Drøbak, nabij Oslo. Een nieuw Noors-Zweeds politiebureau aan de grens, dat volgend jaar open gaat, moet grensoverschrijdende criminaliteit helpen voorkomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant