Kamala Harris beleeft haar wittebroodsweken als Democratische presidentskandidaat. Toch is ze bij veel Amerikanen nog onbekend. Op de partijconventie die maandag begint in Chicago moet ze zichzelf profileren – vóór Donald Trump dat doet.
Kamala Harris beleeft een bijna volmaakte maand. Ze dendert omhoog in de peilingen. Het geld rolt binnen. Haar running mate Tim Walz slaat aan. Bij optredens door heel het land trekt ze een groter, uitbundiger publiek dan Democratische presidentskandidaten in een generatie hebben gezien.
Maar bovenal doet Harris iets wat, op papier, onmogelijk zou moeten zijn: hoewel zij al bijna vier jaar dient als vicepresident onder Joe Biden, heeft Harris zich deze verkiezingen weten te positioneren als de frisse nieuwkomer.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
De klassieke pijn van Amerikaanse vicepresidenten – heel het land weet je naam, niemand die je ziet – blijkt nu haar grote troef. Kiezers snakken naar vernieuwing. En hoewel Harris als op een na machtigste Democratische politicus bepaald geen buitenstaander is, kent de gemiddelde Amerikaan haar nog nauwelijks. Dat biedt Harris de kans om zichzelf, als kandidaat, opnieuw te profileren.
Deze week moet dat gebeuren. De Democratische conventie, die maandag aftrapt in Chicago, draait niet langer om de nominatie. Die heeft zij al digitaal verworven. Het hoofddoel is om kiezers weer met Harris te laten kennismaken. Of liever: met de versie die haar partij wil tonen.
Optredens van afgelopen weken bieden een voorproefje. Harris benadrukt wanneer ze kan haar jeugd in de Amerikaanse middenklasse, als kind van twee gescheiden immigranten. Dat iemand met háár achtergrond in het Witte Huis kan belanden, meent Harris, is het ultieme bewijs van de kansenrijkheid van de VS. ‘Only in America’, luidt een van haar mantra’s.
Haar boodschap verschilt drastisch van die van Donald Trump, die een duister Amerika schetst op de rand van de afgrond, maar ook van die van Joe Biden, wiens campagne afgelopen maanden fungeerde als één lange waarschuwing tegen Trump. Harris zaait optimisme – en dat moet de conventie uitstralen.
De Democratische Conventie, een vierdaags evenement met meer dan honderd sprekers, is afgelopen weken in allerijl vertimmerd. Dat behelst meer dan het ophangen van nieuwe posters en het bijwerken van toespraken. Het hele gevóél van de partij is 180 graden omgedraaid.
De Democraten ervaren weer hoop: over de staat van het land, maar ook over hun hernieuwde kansen in november. De conventie, goeddeels live op televisie uitgezonden, moet dat gevoel verkopen aan de kiezer thuis.
De timing kan haast niet beter. Harris domineerde afgelopen weken de nieuwscyclus, zonder dat zij inhoudelijk al te precies hoefde te worden. Van gedetailleerde beleidsvoorstellen bleef ze weg. De nieuwswaardigheid van haar plotselinge kandidatuur was brandstof genoeg om haar onder de aandacht te houden. ‘Earned media’, wordt dat in de Amerikaanse politiek genoemd.
Geen kandidaat houdt dat oneindig vol. De druk neemt toe op Harris om plannen af te kondigen en interviews te geven. Dan wordt onherroepelijk de berichtgeving kritischer. Dat maakt de conventie een waar cadeau. Deze vierdaagse viering van haar kandidatuur vormt de kroon op haar wittebroodsweken.
Het typeren van haar karakter aan kiezers staat centraal – vóór Donald Trump dat doet. Daarom zal Harris ook in Chicago wegblijven van al te gedetailleerde plannen. Om kritiek de mond te snoeren, onthulde zij vrijdag in North Carolina wel al enkele economische ideeën.
Harris muntte de term ‘opportunity economy’, kanseneconomie. Zij belooft financiële ondersteuning voor starters en jonge ouders. Haar prioriteiten: boodschappen, benzine, huizenprijzen, zorgkosten. ‘Donald Trump vecht voor miljardairs en grote bedrijven’, zei ze. ‘Ik zal vechten om geld terug te geven aan werkende Amerikanen en de middenklasse.’
Voor Harris donderdag zelf aan het woord komt, zal zij in Chicago op het schild worden gehesen door partijprominenten als oud-presidenten Barack Obama en Bill Clinton, evenals Hillary Clinton, die Harris voorging als eerste vrouwelijke presidentskandidaat. Maar de week begint met een afscheid.
De maandag is gereserveerd voor Joe Biden. De president zal in een langverwachte toespraak toelichten hoe hij tot het historische besluit kwam om zijn kandidatuur te staken. Dit wordt een moment dat bol staat van de symboliek. De oude garde die plaatsmaakt voor de nieuwe.
De partij zal dit moment aan de kiezers thuis willen presenteren als het summum van democratie: een onzelfzuchtige leider die luistert naar hun wensen en, uit landsbelang, zijn eigen ambities laat varen. Het contrast met Trump laat zich gemakkelijk schetsen.
Onderhuids heersen er spanningen. Volgens alle berichtgeving berust Biden in zijn besluit, en zijn chemie met Harris was bij een gezamenlijk campagneoptreden in North Carolina vorige week evident. ‘Thank you, Joe!’ scandeerde het publiek na een voorzet van Harris. Dat moet ook maandag de teneur zijn. Maar zo simpel ligt het niet.
Biden zou partijgenoten als Nancy Pelosi en Barack Obama, zijn voormalige baas, nog niet hebben vergeven voor hun rol in de saga. Zij voerden afgelopen weken de druk op Biden privé en publiekelijk op. Dat heeft diepe wonden geslagen.
Bidens positie is deze week sowieso al delicaat. Hij en Harris zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar zij moet zich ook zien te distantiëren van de impopulaire president. Na zijn speech maandagavond zal Biden niet in Chicago blijven hangen: om Harris de ruimte te geven en, tegelijk, zijn eigen kwelgeesten te ontlopen.
Geselecteerd door de redactie
Een overzicht van alle berichten en analyses over dit thema
Source: Volkskrant