Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Dit keer bespreekt hij de verrassende Oekraïense aanval op Russisch grondgebied in de regio Kursk.
De Oekraïense verrassingsaanval op de regio Kursk begon als een speldenprikje op 6 augustus. Een week later had Oekraïne (naar eigen zeggen) zo'n 1.000 vierkante kilometer ingenomen. Dat is ongeveer evenveel als wat de Russische troepen sinds januari in het oosten van het Donetsbekken hebben veroverd, ten koste van misschien wel 100.000 doden.
Inmiddels zit Oekraïne met drie brigades op Russisch grondgebied. Nog steeds te weinig voor een permanente bezetting, maar te veel soldaten en tanks om nog van een plaagstootje te spreken.
Dat doen de Russen dan ook niet. In Kursk zijn zo'n 130.000 Russen op de vlucht geslagen. Ook in het aangrenzende Belgorod slaat de paniek toe en is de noodtoestand uitgeroepen.
De grote vraag is en was natuurlijk waarom Oekraïne dat heeft gedaan. Een mogelijkheid is dat het land iets wilde hebben om te ruilen. Daarvoor zijn grofweg drie opties.
De minst vergaande is de ruil van krijgsgevangenen. Die deals zijn tot nu onder Turkse regie vrij succesvol geweest. Dat wil zeggen: ze vonden überhaupt plaats en dat is al heel wat. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky sprak al van een "groeiend ruilfonds".
Iets ingrijpender zou zijn om bepaalde operaties van de Russen een halt toe te roepen in ruil voor terugtrekking van de Oekraïense brigades. Bijvoorbeeld de bombardementen op Kyiv, Odesa, Kharkiv en kerncentrales door het hele land.
De minst kansrijke optie is een wapenstilstand en dus beëindiging van de "speciale militaire operatie" van de Russische president Vladimir Poetin. Nog altijd heel ver weg, maar Oekraïne heeft Rusland wel laten zien dat het in staat is tot koekjes van eigen deeg. Als het ooit tot onderhandelen komt, maakt dat je positie natuurlijk sterker.
De Oekraïense kaart ten opzichte van het Westen wordt nu ook sterker, want dat kan nu moeilijker eisen stellen aan geleverde wapens. Een week na de invasie van Kursk lekte al uit dat de Verenigde Staten het leveren van langeafstandsraketten voor F-16's willen toestaan. Die hebben Nederlandse F-35's nog niet eens.
De meeste rechtsgeleerden vinden dat de Oekraïense acties vallen onder zelfverdediging, als het maar bij "proportioneel" optreden blijft. Maar niemand weet precies wat dat dan zou moeten zijn.
Moskou reageert halsstarrig op de Oekraïense verrassingsaanval en doet alsof het de zaak onder controle heeft. Onzin, dat is niet te rijmen met (slordige en late) tegenmaatregelen en de bozige uitspraak dat onderhandelingen nu wat het Kremlin betreft verder weg zijn dan ooit.
De duiding van Poetin is lachwekkend. Hij noemde de Oekraïense actie een grove provocatie en een vorm van terroristische onruststokerij. Hij noemde het scheppen van bufferzones in grensregio's de enige manier om Rusland te beschermen.
In werkelijkheid zouden die zones dienen als gebieden om ongestoord raketaanvallen op Oekraïense steden te kunnen uitvoeren. Maar het omgekeerde is het geval. Fijntjes sprak Zelensky nu van bufferzones in Rusland zelf. Dat voert de irritatie binnen het Kremlin ongetwijfeld nog verder op.
Hier en daar worden natuurlijk ook de risico's voor Oekraïne uitgemeten. Voor zover bekend voeren ze hun acties in Kursk op eigen houtje uit. Op directe westerse steun hoeven de Oekraïners dus sowieso niet te rekenen.
Daarnaast speelt de onthulling over de vermoedelijke Oekraïense sabotage van de Nord Stream Rusland wel in de kaart. Toch zal het westen Oekraïne blijven steunen, al is het maar uit eigenbelang. Hooguit zal het nog iets wantrouwiger worden, maar men laat Zelensky niet zomaar vallen.
Verder rekt Kyiv de toch al lange frontlijn van ruim 1.000 kilometer verder op met deze buitenlandse avonturen. Daarmee worden de bataljons aan de eigen verdediging onttrokken. Dat is riskant, want de Russen trekken iets verder in het oosten op.
Ten slotte bestaat altijd de (kleine) kans dat Poetin naar kernwapens grijpt omdat hij de Oekraïense invasie een existentieel gevaar vindt. Dat is nu eenmaal de rode lijn in de Russische atoomdoctrine. Psychologisch is na Kursk de stand 1-1. Maar misschien is het beter om te zeggen dat het -100 tegen -100 staat.
Source: Nu.nl algemeen