Artiest na artiest spreekt zich uit tegen het gebruik van hun muziek in de politieke campagne van Donald Trump. Ze zijn boos, omdat de Amerikaanse presidentskandidaat geen toestemming heeft gevraagd. Maar is dat wel nodig en hoe zit het met muziekauteursrecht in Nederland?
"En serieus, dat lied?" Met die woorden sloten Céline Dion en haar team afgelopen weekend een verklaring af nadat Trump haar nummer My Heart Will Go On had gebruikt tijdens een politieke bijeenkomst.
De Canadese zangeres maakte duidelijk dat ze daar geen toestemming voor had gegeven. Ook wil ze niet dat haar muziek of beeltenis voorkomt in zijn campagne.
Dion is de zoveelste naam op een lange lijst van artiesten die niet met Trumps politieke uitingen geassocieerd willen worden. Eerder spraken sterren als Rihanna, Adele, The Rolling Stones, Bruce Springsteen, Elton John en de nabestaanden van Sinéad O'Connor zich al uit tegen het gebruik van hun werk zonder toestemming.
Bij het team van Trump vielen heel wat brieven op de mat met de eis dat hij zou stoppen. Maar moet hij daar gehoor aan geven?
"Als je als politieke partij muziek wil gebruiken, komt daar wel wat bij kijken", vertelt Lilian Rozenberg van BumaStemra. Die organisatie behartigt in Nederland de belangen van componisten, tekstdichters en uitgevers als het gaat om muziekauteursrecht.
"Het belangrijkste is dat gebruik van de muziek altijd met de rechthebbende wordt afgestemd", zegt Rozenberg. De rechthebbende is in dit geval de componist, tekstschrijver en uitvoerend artiest van het lied.
Rozenberg legt uit dat makers persoonlijkheidsrechten, ook wel morele rechten genoemd, hebben. "Die rechten beschermen de maker tegen misvorming en aantasting van diens werk waarbij de eer en goede naam van de maker wordt aangetast. Het gebruik van jouw werk in een politieke campagne kan invloed hebben op hoe jij wordt gezien als maker."
Een artiest kan hier imagoschade door ondervinden. Een lied een nieuwe betekenis geven door het politiek in te zetten, kan de eer en naam van de maker aantasten.
BumaStemra drukt politieke partijen dan ook op het hart muziekgebruik af te stemmen met de makers, vertelt Karen Drost, die ook bij de organisatie werkt. Dat dit in Nederland in de praktijk niet altijd goed gaat, bleek in 2015 toen muziek van Het Goede Doel werd gespeeld tijdens een partijbijeenkomst van de PVV. Daar was zanger Henk Westbroek van de band niet over te spreken.
Toch horen we dit soort voorbeelden veel vaker uit de Verenigde Staten. Daar is de wet- en regelgeving net iets anders. "Maar net als hier is ook daar toestemming van artiesten en auteurs nodig", verzekert Rozenberg.
BumaStemra krijgt in verkiezingstijd veel te maken met aanvragen van politieke partijen, maar vaak wijzen de makers die af. "Dat kan zijn omdat een auteur een andere partij aanhangt dan de partij die de muziek wil gebruiken. Maar genoeg makers willen ook niet openlijk uitkomen voor hun politieke voorkeur en geven daarom geen toestemming voor het gebruik van hun werk."
Maar wat kun je doen als iemand jou niet om toestemming heeft gevraagd en een politieke partij je werk blijft gebruiken? "Of een rechtszaak een goede kans van slagen heeft, valt niet in zijn algemeenheid te zeggen, want elk geval is anders. Maar gebruik zonder toestemming levert de partij die het nummer zomaar gebruikt vaak problemen op", zegt Rozenberg.
"Het kan in eerste instantie onwetendheid zijn van een politieke organisatie als die muziek zonder toestemming gebruikt. Maar als die erop gewezen wordt dat ze inbreuk maakt op het muziekauteursrecht en dan toch doorgaat, komt dat de organisatie in een eventuele rechtszaak niet goed te staan", vult Drost aan.
Voor Trump zou het binnenkort zomaar eens zover kunnen zijn. De familie van de overleden artiest Isaac Hayes zijn er klaar mee dat de presidentskandidaat het nummer Hold On, I'm Coming blijft gebruiken na herhaaldelijke verzoeken hiermee te stoppen. De nabestaanden eisen 3 miljoen dollar (ruim 2,7 miljoen euro) van Trumps team voor het draaien van het nummer de afgelopen jaren. Als hier geen gehoor aan wordt gegeven, stappen ze naar de rechter.
Source: Nu.nl algemeen