Met een website vol illegale muziek en films verdiende Kim Dotcom miljoenen. In 2012 haalde de FBI zijn platform uit de lucht en klaagde hem aan. Sindsdien zit de Duitser in Nieuw-Zeeland, dat deze week besloot hem uit te leveren aan de VS.
Wie Kim Dotcom – geboren als Kim Schmitz – ziet of hoort, kan niet anders concluderen dan dat hij de indruk maakt van een welbespraakte, intelligente en charismatische man. Dotcom (50) is de oprichter van de website Megaupload, waar miljoenen mensen bestanden uploadden om ze vervolgens te bewaren in een ‘onlinekluis’. De website werd opgericht in 2005, maar werd in 2012, toen internetpiraterij hoogtij vierde, pas echt populair. De hub had op piekmomenten zo’n vijftig miljoen gebruikers.
Dotcoms succes duurde niet lang. De Amerikaanse muziek- en filmindustrie was niet te spreken over de dienst en ook de FBI kreeg er lucht van. De veiligheidsdienst haalde de website offline, tot ongenoegen van gebruikers wereldwijd, die klaagden dat ook werk- en privédocumenten waren verdwenen.
Over de auteur
Yassin Boutayeb is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Volgens de FBI was Megaupload echter vooral een hotspot waar mensen illegaal content, zoals muziek en films, konden downloaden. In de VS wordt daar streng op gehandhaafd – daar wordt Dotcom dan ook bestempeld als een crimineel.
Dotcom zelf daarentegen noemt zich een ‘serial entrepreneur’, een serie-ondernemer, die altijd de grenzen heeft opgezocht van wat er op internet kan en mag. Hij groeide naar eigen zeggen op onder ‘moeilijke omstandigheden’ in München. Zijn Duitse vader was alcoholist en mishandelde hem en zijn Finse moeder stelselmatig. ‘Ik heb nooit een druppel alcohol gedronken en kan geweld tegen vrouwen niet verdragen’, zei hij in een interview met The Guardian.
Computers waren voor de geboren Duitser ‘een uitlaatklep’, vertelde hij. Belangstelling voor school heeft hij nooit gehad, maar de mogelijkheid om te hacken wekte zijn nieuwsgierigheid. Als tiener hackte hij de Nasa ‘om te ontdekken of er buitenaards leven bestaat’.
Die actie leverde hem een korte gevangenisstraf op. Na zijn vrijlating schreef Dotcom een businessplan, kreeg een lening van 1 miljoen euro van de Duitse overheid, die wel potentie zag in de internetcowboy in wording, en stampte een databeveiligingsbedrijf uit de grond. Twee jaar later zou hij die lening hebben terugbetaald.
In een tijd dat internet nog in de kinderschoenen stond en er veel illegale downloadwebsites te vinden waren, was Dotcom een pionier voor wie Megaupload vooral een lucratief verdienmodel was. Het platform was gratis te gebruiken, maar via abonnementen konden mensen grotere bestanden uploaden en downloaden.
Volgens de Amerikaanse autoriteiten verdiende de websitebeheerder, bijgenaamd ‘de piratenkoning’, meer dan 175 miljoen dollar in zeven jaar en kostte hij de entertainmentindustrie ruim 500 miljoen dollar aan gederfde inkomsten.
Dotcom leidt dan ook graag een luxueus bestaan. Op sociale media plaatst hij geregeld foto’s van zijn gezin en zijn landgoed met paarden, helikopters en sportauto’s.
A post shared by Kim Dotcom (@kim_dotcom)
Kort nadat de website uit de lucht was gehaald, in 2012, werd Dotcom in de VS aangeklaagd voor onder meer schending van auteursrechten en witwassen. Maar inmiddels woonde hij veilig in Nieuw-Zeeland.
Dotcom kreeg in 2010 een verblijfsvergunning voor dit land, dat minder strenge wetgeving heeft op het gebied van auteursrechtenschendingen dan de VS. Toch kreeg de Amerikaanse justitie de autoriteiten in Nieuw-Zeeland zover om hem te arresteren. In januari 2012 vond een inval plaats bij zijn landgoed in Auckland, die Nieuw-Zeelandse media beschreven als een van de grootste politie-invallen in de geschiedenis van het land. Bij de operatie waren meerdere helikopters en ruim zeventig agenten betrokken.
Na een maand hechtenis kwam Dotcom op borgtocht vrij. Sindsdien verzet hij zich tegen uitlevering aan de VS. Hij blijft volhouden dat hij geen strafbare feiten heeft gepleegd en niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor illegale praktijken van gebruikers van zijn platform.
Sinds er jacht op hem wordt gemaakt, uit hij zich regelmatig kritisch over het Westen en de huidige geopolitieke problemen. Drie dagen voor de bekendmaking van zijn uitlevering, afgelopen week, hintte Dotcom op X al dat ‘de marionet van de VS in het zuiden van de Stille Oceaan’ – Nieuw-Zeeland – had besloten om hem aan de Amerikanen over te dragen.
Ook oreerde hij dat het Amerikaanse geldstelsel op omvallen staat en een derde wereldoorlog onvermijdelijk is. De ondernemer hekelde de Amerikaanse steun aan Oekraïne in de oorlog met Rusland al langer en noemde de coronapandemie een ‘hoax’.
Zijn kritiek op het Westen en op overheidsinstanties in het bijzonder, gekoppeld aan zijn extravagante persoonlijkheid en manier van leven, heeft Dotcom een schare trouwe supporters opgeleverd. Op sociale media krijgt hij veel steun en spreken mensen zich uit tegen zijn uitlevering, die al jaren in de lucht hing.
Woensdag meldde Paul Goldsmith, de Nieuw-Zeelandse minister van Justitie, dat hij na rijp beraad had vastgesteld dat Dotcom strafbare feiten heeft gepleegd en daarom zijn handtekening had gezet onder het Amerikaanse uitleveringsverzoek.
Twitter bericht wordt geladen...
Dotcom hangt een celstraf van maximaal 55 jaar boven het hoofd, maar daar lijkt hij zich vooralsnog weinig van aan te trekken. Op X zegt hij dat hij van Nieuw-Zeeland houdt en niet zal vertrekken. ‘Ik heb een plan’, zo bericht hij. Wat dat plan precies inhoudt, blijft vooralsnog een mysterie.
Handlanger uit Zwolle
Dotcom bereikte zijn successen niet alleen. Megauploads werd mede mogelijk gemaakt door zijn compagnons Bram van der Kolk en Mathias Ortmann. De in Zwolle opgegroeide Van der Kolk was programmeur van de website en Ortmann was Dotcoms rechterhand.
Deze twee wisten in 2023 aan een uitlevering aan de VS te ontkomen door schuld te bekennen aan de aantijgingen. Ze zitten een celstraf van ongeveer 2,5 jaar uit in Nieuw-Zeeland en mogen de komende vijf jaar geen bedrijven meer runnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant