Duitsland heeft Oekraïners in het vizier als verdachten van het saboteren van de Nord Stream-gaspijpleidingen. Daarnaast zou president Volodymyr Zelensky niet alleen bekend zijn met die plannen, maar deze aanvankelijk ook hebben goedgekeurd. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de relatie tussen Duitsland en Oekraïne?
Eerder deze week werd bekend dat Duitsland een eerste internationaal aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd voor de aanslag op de Nord Stream-gaspijpleidingen. Het gaat om een Oekraïner die in Polen woont. Ook twee andere Oekraïners gelden als verdachten.
Zelensky zou de plannen om de Nord Stream-pijpleidingen op te blazen in eerste instantie hebben goedgekeurd. Later probeerde hij de sabotage tegen te houden, schreef The Wall Street Journal donderdag op basis van anonieme bronnen.
De Duitse autoriteiten doen onderzoek naar de aanslag op de pijplijn. Daarin zouden ze zich nu ook richten op de Oekraïense oud-generaal Valerii Zaluzhnyi. Hij zou tegen Zelensky hebben gezegd dat het afblazen van de sabotagemissie niet meer mogelijk was.
Toch lijken de jongste ontwikkelingen de relatie tussen Duitsland en Oekraïne niet onder hoogspanning te hebben gezet.
Duitsland is voor Oekraïne na de Verenigde Staten de belangrijkste bron voor militaire steun. Berlijn heeft daar al ruim 10 miljard euro aan uitgegeven. Dat komt boven op de 3,5 miljard euro die Duitsland heeft uitgetrokken voor financiële en humanitaire steun.
"Die steun komt nu echt niet op losse schroeven te staan vanwege de onthullingen. Daarvoor zijn de belangen voor Duitsland te groot", zegt Hanco Jürgens. Hij is wetenschappelijk medewerker van het Duitsland Instituut en doceert aan de Universiteit van Amsterdam.
"Gelet op wat er de afgelopen twee jaar allemaal is gebeurd in Oekraïne, is het niet zo gek dat de kwestie rond de Nord Stream-pijpleidingen naar de achtergrond is verdwenen", vult Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland aan. Hij is verbonden aan het Groninger Instituut voor Midden- en Oost-Europese Studies. "Het grotere plaatje is uiteindelijk belangrijker voor Berlijn."
Jürgens ziet dat er in Duitsland überhaupt niet zoveel aandacht is voor de onthullingen over de pijpleidingen. "De federale regering gaat er niet echt op in en lijkt het onderwerp terzijde te schuiven."
Dat de Duitse regering weinig oog lijkt te hebben voor de kwestie, is volgens Jürgens niet toevallig. De praktische reden is dat Berlijn druk is met onderhandelingen over de begroting voor volgend jaar. Dat verloopt stroef. Maar de belangrijkste reden zijn de verkiezingen die in september in de Oost-Duitse deelstaten Saksen, Thüringen en Brandenburg plaatsvinden.
De extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) ligt in die deelstaten op koers voor goede verkiezingsresultaten. "De AfD wil niet dat Duitsland verder betrokken raakt bij het conflict. Ook een groot deel van de bevolking in Oost-Duitsland vindt dat oorlog nadelig is voor hen. Zo hebben ze te maken met hogere energieprijzen. Door zoiets als de Nord Stream niet te benoemen, hoopt Berlijn partijen als de AfD in aanloop naar de verkiezingen de wind uit de zeilen te nemen", zegt Jürgens.
De AfD wil ondanks de oorlog in Oekraïne betere betrekkingen met Rusland. Maar het antioorlogsgeluid klinkt niet alleen op rechts. Ook de in Duitsland zeer bekende Sahra Wagenknecht is tegen de huidige koers van Berlijn. Wagenknecht is afkomstig van de socialistische partij Die Linke. Vorig jaar richtte ze haar eigen partij op: de BSW.
Ook in Nederland wil het kabinet niet ingaan op de onthullingen dat Oekraïne achter het plan zat om de Nord Stream-pijpleiding op te blazen. Minister van Defensie Ruben Brekelmans wil het onderzoek van het Duitse Openbaar Ministerie afwachten, meldt het ANP. "Om daar nu op vooruit te lopen, dat vind ik speculaties." Minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp sluit zich daarbij aan: "Ik ga niet speculeren."
"Ik vind dat we moeten staan voor de steun aan Oekraïne", zegt Brekelmans (VVD) wel desgevraagd. Coalitiepartner PVV voert vanuit de Tweede Kamer de druk op. In Kamervragen vraagt de partij aan het kabinet of het ook vindt dat het "niet zonder gevolgen kan blijven als het gaat om de relatie van Nederland met Oekraïne", als inderdaad blijkt dat Oekraïne achter de aanslag op de Nord Stream-pijpleiding zit.
Maar ook Veldkamp blijft bij de steun aan Oekraïne. "Er is een grootschalige invasie geweest door Rusland in Oekraïne sinds 22 februari 2022. We weten allemaal door wie dat besloten is. Die invasie heeft vele duizenden slachtoffers gemaakt. Wij steunen Oekraïne in zijn strijd", zegt de NSC-bewindsman.
Source: Nu.nl algemeen