Het Soedanese leger gaf deze week toestemming voor hulptransporten vanuit het aangrenzende Tsjaad. Na maanden te zijn tegengehouden bij de grens, konden de vrachtwagens dan eindelijk de door hongersnood geteisterde regio Darfur in.
Het nieuws kwam in een week waarin diplomaten in Genève overuren draaiden om een staakt-het-vuren te bereiken in Soedan. In het Oost-Afrikaanse land brak vorig jaar april een burgeroorlog uit tussen het staatsleger en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF). Sindsdien zijn alle pogingen om een akkoord te bereiken tussen de partijen mislukt.
De 46 miljoen Soedanezen zijn de slachtoffers van deze impasse. De gevechten tussen de twee partijen hebben al duizenden mensen het leven gekost, ruim 10 miljoen mensen uit hun huizen verdreven en veroorzaakten wat de Verenigde Naties omschreven als ‘de ergste hongercrisis in de wereld’. In totaal treft die hongersnood 26 miljoen mensen.
Over de auteur
Iva Venneman is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
In het vluchtelingenkamp Zamzam in de staat Noord-Darfur stierven al zoveel mensen van de honger, dat het onafhankelijke Famine Review Committee (FRC) sinds deze maand officieel spreekt van een hongersnood. Als de situatie niet snel verandert, waarschuwden de waarnemers, dan treft de hongersnood binnenkort ook andere gebieden in Soedan. Ondertussen worden beide kampen beschuldigd van het moedwillig tegenhouden van voedselhulp en het plegen van gruwelijke geweldsmisdrijven tegen de bevolking.
Bij de vredesbespreking in Genève stond deze week daarom heel wat op het spel. Desondanks kende de eerste onderhandelingsdag woensdag een valse start, want het Soedanese leger kwam niet opdagen in Zwitserland.
De diplomaten van de Verenigde Staten, Saoedi-Arabië en Zwitserland, die gezamenlijk de besprekingen organiseerden, spraken daarom via de telefoon met het Soedanese leger, zei de Amerikaanse speciaal gezant Tom Perriello vrijdag tegen persbureau AFP. Zo voerden ze zogenaamde ‘proximity talks’. Oftewel: ze traden op als tussenpersoon, nu het leger weigert om in levende lijve te onderhandelen met de vertegenwoordigers van de RSF.
Perriello moest toegeven dat de situatie niet ideaal is. ‘We zouden veel meer kunnen doen als generaal al-Burhan ermee instemt om een hooggeplaatste legerdelegatie te sturen die aan de gesprekken deelneemt’, zei hij. ‘Maar dankzij de magie van de telefoon en andere middelen laten we ons niet weerhouden door dit weigeren te verschijnen.’
Het is niet duidelijk of de opening van de grens met Tsjaad als onderhandelingsresultaat mag worden gezien, maar een mijlpaal is het wel. De grenspost bij Adré, op 400 meter van de grens met Soedan, was sinds februari gesloten. Het blokkeerde de grootste toegangsweg vanuit Tsjaad naar de staat West-Darfur. Nu de grenspost open is, kan via deze route voedselhulp worden verspreid over het door hongersnood geplaagde Noord-Darfur. De Soedanese regering zei donderdag dat de overgang drie maanden mag worden gebruikt.
Het Soedanese leger gaf hulporganisaties in februari geen toestemming meer voor het gebruik van de grenspost bij Adré, omdat het de RFS ervan verdenkt via deze weg wapens het land binnen te smokkelen. Experts van de Verenigde Naties vonden eerder dit jaar bewijs dat de RSF via Tsjaad wapens ontving uit de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). De RSF en VAE ontkennen dit. Een groot deel van de regio Darfur, inclusief de grenspost bij Adré, staat onder controle van het RSF.
Hulporganisaties vragen de Soedanese autoriteiten al maanden om de grensovergang weer te mogen gebruiken. Tina, de enige toegangsweg vanuit Tsjaad die het leger wel goedkeurt, raakte overstroomd door hevige regenval. Voor vijf andere goedgekeurde grensposten moeten hulporganisaties omrijden en, eenmaal in Soedan, meerdere frontlinies oversteken. Toen Adré niet meer toegankelijk was, strandden tonnen aan voedselhulp in het buurland Tsjaad.
De vredesonderhandelaars in Genève verwelkomden de beslissing van de Soedanese generaal al-Burhan om het gebruik van de Adré-grensovergang weer toe te staan. De onderhandelingen in Zwitserland kunnen in totaal tien dagen in beslag nemen. De organisatoren houden er rekening mee dat er op een later moment nog een tweede onderhandelingsronde nodig is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant