Ondanks berichten over mogelijke Oekraïense betrokkenheid bij de sabotage van de Nord Stream gaspijpleidingen richting Europa, piekert het kabinet-Schoof er niet over om de steun aan dat land te heroverwegen. De vraag is echter of dat zo blijft: coalitiepartijen PVV en NSC eisen opheldering.
PVV-leider Geert Wilders wil weten of het kabinet de steun aan Oekraïne wil ‘heroverwegen’ als ‘Oekraïne inderdaad achter de aanslag zou blijken te zitten’. Wilders verwijst hiermee naar het bericht eerder deze week dat Duitsland inmiddels een internationaal aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd tegen een Oekraïner vanwege diens mogelijke betrokkenheid bij de Nord Stream-sabotage.
Ook verwijst Wilders hiermee naar het explosieve verhaal van The Wall Street Journal woensdag dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky persoonlijk wist van het plan om de gaspijpleidingen in 2022 op te blazen en daar aanvankelijk zelfs toestemming voor gaf. Als dit waar is, kan dit volgens Wilders ‘niet zonder gevolgen blijven’ voor de relatie tussen Nederland en Oekraïne. Zelensky ontkent overigens.
Over de auteur
Natalie Righton is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
NSC-leider Omtzigt drukt zich mede daarom voorzichtiger uit, maar wil blijkens Kamervragen weten wat de ‘reactie’ is van premier Schoof en de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie op het bericht dat een Oekraïner internationaal wordt gezocht voor het opblazen van de gaspijpleidingen naar Europa. Net als Wilders wil Omtzigt bovendien weten of het ‘klopt dat de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst destijds alarm sloeg over de plannen over het opblazen van Nord Stream’.
Beide politici wijzen in hun Kamervragen impliciet op de gevolgen die de sabotage twee jaar geleden heeft gehad op de Nederlandse samenleving. Hoewel de gasprijzen al waren gepiekt door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne en de leidingen destijds geen gas meer vervoerden naar Europa, spreekt Wilders over een ‘aanslag op de energie-infrastructuur’ en een ‘zeer ernstig misdrijf’.
Omtzigt wil weten hoeveel geld de Gasunie (dat in handen is van de Staat) inmiddels heeft moeten afschrijven op deelnemingen in de Nord Stream. FVD-leider Thierry Baudet heeft vrijdag een spoeddebat aangevraagd over de kwestie.
Ondanks alle zorgelijke vragen geeft het kabinet vooralsnog geen krimp. ‘We staan pal achter Oekraïne en steunen het land in de strijd tegen Rusland. Het hele kabinet staat hier achter’, laat NSC-minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken weten na vragen van de Volkskrant naar aanleiding van de recente berichten rondom de Nord Stream-sabotage. Hij wacht het onderzoek af en wil intussen ‘niet speculeren’ wie er achter de aanslag zit, voegde Veldkamp vrijdag voor aanvang van de ministerraad toe.
De minister verwijst in zijn antwoorden nadrukkelijk naar wat de coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB in mei in een hoofdlijnenakkoord met elkaar hebben afgesproken: ‘Nederland blijft Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel steunen tegen de Russische agressie.’
Deze ferme woorden betekenen niet dat de politieke discussie hierover voorbij is. Al langer aarzelt de PVV bij de financiële en militaire steun voor Oekraïne. Momenteel is Wilders’ partij verwikkeld in onderhandelingen over de begroting voor de komende jaren. Wilders zal daarbij zeker kijken naar de miljarden die zijn toegezegd aan Oekraïne, terwijl hij zelf meer wil investeren in – bijvoorbeeld – zorg in Nederland.
Zijn coalitiegenoten VVD, NSC en BBB hebben tot nu altijd benadrukt dat steun aan Oekraïne belangrijk is voor de veiligheid van Nederland zelf. Ook deze week weer liet een VVD-fractiewoordvoerder aan de Volkskrant weten dat ‘we Oekraïne steunen om te voorkomen dat Poetin verder in Europa kan optrekken. Die steun is dus één op één ook in ons eigen veiligheidsbelang en daar kunnen we nooit lichtzinnig mee omgaan. Dat is afgesproken in het hoofdlijnenakkoord en dat staat.’ Daarvan afwijken zou volgens de VVD ‘onverantwoord zijn’.
Toch zullen ook deze coalitiepartijen uitkijken naar de antwoorden van het kabinet over de mogelijke betrokkenheid van Oekraïne bij de sabotage van de gaspijpleidingen en de waarschuwingen van de MIVD hiervoor. Al is het maar om beter te begrijpen hoe de toekomstige energietoevoer beter gewaarborgd kan worden. Omtzigt wenst binnen drie weken antwoord te krijgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant