De missverkiezing in Zuid-Afrika is dit jaar uitgemond in een toxisch debat over herkomst en xenofobie. Kanshebber Chidimma Adetshina besloot zich terug te trekken uit de finale.
Er zijn weinig zaken die vrouwen in Zuid-Afrika kunnen afhouden van deelname aan de missverkiezingen in het land. Tatoeages of piercings? Geen bezwaar. Kinderen? Prima. Gehuwd of gescheiden? Geen probleem. Te kort of te lang? Bestaat niet. Lage opleiding? Doet niet ter zake.
Eigenlijk de enige vereisten om een gooi te doen naar de titel mooiste Zuid-Afrikaanse vrouw: de juiste leeftijd, tussen de 20 en 30 jaar, vanwege mogelijke sponsorafspraken een rijbewijs, maar bovenal: een Zuid-Afrikaans paspoort.
Aan al die voorwaarden voldeed Chidimma Adetshina. Toch besloot de 23-jarige studente internationale betrekkingen aan de Universiteit van Pretoria zich begin deze maand terug te trekken uit de verkiezing. Dat vanwege de golf xenofobie en het amper verholen racisme die Adetshina in de aanloop naar de finale over zich heen kreeg gestort. Oude instincten sterven langzaam in een land waar pas 35 jaar geleden een einde kwam aan de apartheid.
Het begon met twijfels die op sociale media werden gezaaid over de herkomst van Adetshina. Uit haar volledige naam, Chidimma Vanessa Onwe Adetshina, meenden sommigen op te maken dat ze geen ‘volbloed’ Zuid-Afrikaanse kon zijn.
Er werd gretig verwezen naar het feit dat Adetshina de dochter is van een Nigeriaanse vader en een moeder uit Mozambique. Dat ze na het behalen van de finale online een video deelde met blije Nigeriaanse familieleden, was helemaal koren op de molen van haar tegenstanders.
Het was de minister van Sport, Kunst en Cultuur, Gayton McKenzie, die olie op het vuur gooide met zijn uitlatingen dat Adetshina vanwege haar gemengde afkomst niet zou mogen meedoen aan de missverkiezing, en zeker niet Zuid-Afrika zou moeten vertegenwoordigen als in november de Miss Universe wordt verkozen. ‘Het kan niet zo zijn dat Nigerianen aan onze missverkiezing meedoen.’
McKenzie zinspeelde ook op verdenkingen dat Adetshina’s moeder de identiteit van een Zuid-Afrikaanse vrouw zou hebben aangenomen om haar dochter een Zuid-Afrikaans paspoort te bezorgen.
‘Waarom laat ze niet eenvoudigweg documenten zien om te bewijzen dat ze Zuid-Afrikaans is’, opperde McKenzie, een voormalige bankrover die naast minister ook leider is van de Patriottische Alliantie (PA), een kleine partij die ijvert voor de beperking van immigratie. Volgens McKenzie ontnam Adetshina ‘mooie Zuid-Afrikaanse vrouwen’ de kans om aan de Miss-verkiezing mee te doen.
McKenzie, schreef columniste Marianne Thamm van de nieuwssite Daily Maverick, klinkt een beetje als Donald Trump die in 2008 luidkeels verkondigde dat presidentskandidaat en latere president Barack Obama zijn geboortebewijs zou moeten laten zien, om aan te tonen dat hij wel een echte Amerikaan was. ‘Dit van een man die twee Oost-Europese bruiden aan de haak sloeg.’ En wiens grootvaders wieg in Duitsland stond, had Thamm er nog aan kunnen toevoegen.
Onderzoek naar de verdenkingen tegen de moeder van Adetshina maakten de zaak er niet eenvoudiger op. Geboren worden op Zuid-Afrikaanse bodem is niet genoeg voor een volwaardig staatsburgerschap; een van de ouders moet de Zuid-Afrikaanse nationaliteit hebben. En daar wrong de schoen.
‘Er zijn op het eerste gezicht aanwijzingen dat er mogelijk fraude en identiteitsdiefstal is gepleegd door de persoon die bij de burgerlijk stand staat ingeschreven als Chidimma Adetshina’s moeder’, liet minister van Binnenlandse Zaken Leon Schreiber een week geleden weten. De wet schrijft voor dat een kind zijn staatsburgerschap verliest als dat via gesjoemel door de ouders is verkregen, voegde de bewindsman eraan toe.
Adetshina besloot de uitkomsten van het onderzoek niet af te wachten. Een dag na Schreibers verklaring maakte ze via Instagram bekend dat ze zich uit de finale terugtrok, ‘met een hart vol dankbaarheid voor deze fantastische ervaring’.
De minister kwam daarna onder vuur te liggen, omdat hij al naar buiten kwam met de ‘aanwijzingen’ over ‘mogelijke fraude’ terwijl het onderzoek naar Adetshina’s moeder nog niet was afgerond. En dat terwijl Schreiber bij hoog en laag had beweerd dat zijn ministerie zich niet laat leiden door ‘insinuaties, geruchten en hatelijke uitlatingen op sociale media’.
Zondag werd uiteindelijk in Pretoria de nieuwe Miss Zuid-Afrika aangewezen. De 28-jarige Mia le Roux, een parttime-fotomodel en marketingmanager. Haar verkiezing werd historisch genoemd omdat Le Roux de eerste miss met een beperking is: ze draagt een gehoorimplantaat, nadat ze als kind bleek te lijden aan ernstige slechthorendheid. ‘Ik ben een trotse Zuid-Afrikaanse, dove vrouw en ik weet hoe het is om buitengesloten te worden’, zei Le Roux. ‘Ik weet nu dat ik op deze planeet ben gezet om grenzen te doorbreken.’
Wie de kroon ook zal dragen’, had Chidimma Adetshina al geschreven, ‘zij vertegenwoordigt ons allen.’
3 X MEER MISS CONTROVERSE
Na haar zelfgekozen uitsluiting werd Chidimma Adetshina door de organisatie van Miss Nigeria 2024 uitgenodigd mee te doen aan de verkiezing in het geboorteland van haar vader. Dat gebaar is niet overal goed gevallen: sommigen noemen het niet eerlijk tegenover de kandidaten die het volledige selectieproces hebben doorlopen.
Het internationaal literair festival in Pueblo (Mexico) heeft Zuid-Afrika uitgesloten van deelname aan het evenement. Dat terwijl Zuid-Afrika dit jaar extra in de aandacht zou staan. De onverkwikkelijke gebeurtenissen druisen volgens de festivalleiding in tegen waarden zoals rechtvaardigheid en menselijke waardigheid ‘die literatuur nastreeft’.
De Nigeriaanse popster Burna Boy ontlokte boze reacties toen hij na de verkiezing van Mia le Roux een foto van haar op X plaatste met als commentaar ‘Dus na al die heisa...’. Daarmee leek hij volgens sommigen te suggereren dat de kroon gewoon ‘weer’ naar een witte vrouw was gegaan.
Twitter bericht wordt geladen...
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant