Op internet zijn de naarste foto's en video's - van kindermisbruik tot onthoofdingen - te vinden. Naomi Roozendaal verwerkt zulke beelden, zodat ze offline gehaald kunnen worden. NU.nl sprak haar over dit bijzondere werk, dat soms voelt als dweilen met de kraan open.
De 25-jarige Roozendaal werkt nu anderhalf jaar bij Offlimits, het expertisecentrum voor online misbruik. Samen met een klein team kijkt ze zo'n vier dagen per week naar heftige online beelden die bij het centrum zijn gerapporteerd. Vervolgens vraagt ze hostingbedrijven om het materiaal offline te halen. De ergste gevallen stuurt ze door naar de politie of Interpol.
Bij Offlimits komen jaarlijks honderdduizenden meldingen binnen. Vorig jaar beoordeelden analisten 535.802 internetadressen waarop mogelijk kindermisbruik te vinden was. In de meeste gevallen was daar daadwerkelijk sprake van.
Hoe kwam je bij deze baan terecht?
"Na mijn studie zocht ik een baan en kwam ik dit bij toeval tegen. Het triggerde iets in mij: je kunt dus iets doen tegen de verspreiding van online kindermisbruik."
"Vanwege je persoonlijke welzijn is het niet de bedoeling dat je de hele dag beelden verwerkt. Zo stoppen wij in ieder geval een kwartier tot half uur voor het einde van onze werkdag om iets anders te doen, als een soort overgangsmoment naar de normale wereld."
Wat doe je precies voor werk?
"Wij beoordelen beelden die bij ons worden gemeld. Dat gebeurt via bepaalde systemen en het formulier op onze site. We mogen zelf niet op zoek gaan."
"Dan bekijken we de lijsten met internetadressen die zijn gemeld. Die leiden naar plekken op het openbare web (waartoe iedereen toegang heeft) met beelden die wij classificeren aan de hand van verschillende criteria."
"Als het een video is, probeer je zo snel mogelijk te zien of degene in beeld boven of onder de elf jaar is. En of de persoon een man of vrouw is. Je bekijkt het zo analytisch mogelijk. Het is niet de bedoeling dat we de hele video bekijken als dat niet nodig is."
"We kijken niet naar de context, want hoe meer je er een beeld bij krijgt, hoe slechter dat voor jezelf is. Dus we vinken op een lijstje aan wat we zien en versturen ons rapport. Je hoort bij ons mensen klikken, typen en klaar. Volgende."
Wat gebeurt er als je de beelden hebt geanalyseerd?
"Illegaal beeld melden we bij de hostingbedrijven die dat op hun servers hebben staan. Veel van de bedrijven hebben niet door wat er op hun servers wordt geplaatst en zijn zich van geen kwaad bewust. Ze verwijderen het dan."
"Maar er zijn ook bad hosters. Die luisteren niet naar onze meldingen en verwijderen geen misbruikbeelden. Wij hebben niet de macht om dwangbevelen uit te sturen, dus ze kunnen ons negeren. Als het na twee weken niet verwijderd is, stappen we naar de politie. Zij onderzoeken waar de servers staan en proberen het materiaal ook offline te krijgen. Wij hebben inmiddels wel een beeld van welke hostingbedrijven niet meewerken, toch blijven we de verzoeken uitsturen."
"Het voelt soms als dweilen met de kraan open. Onze hoop is gevestigd op de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal. Die kan hostingbedrijven sinds 1 juli wél verplichten om materiaal te verwijderen."
Je ziet de verschrikkelijkste beelden, hoe bewaar je alsnog afstand?
"Het format helpt ons. Je werkt heel erg in getallen en vinkjes. Ik zie het aantal meldingen naar beneden gaan. En wij zijn een soort sluis. We filteren de beelden in eerste instantie, zetten ze door naar de politie en die pakken het verder uitgebreid op."
"Ik kan inmiddels aan domeinen zien of ik misbruik ga zien of bijvoorbeeld porno. Er wordt veel gayporno gemeld."
"De een kan beter tegen een bepaald type beeld dan de ander. Ik kan goed tegen expliciet geweld, maar echt niet tegen ontlasting. Dat pakt iemand anders op."
Hoe weet je dat je dit werk aankunt?
"Bij het inwerken kijken mensen eerst met iemand mee. Dan bekijken wij hoe diegene op de beelden reageert, om te zien of diegene het wel aankan. En of iemand eerlijk kan zijn. Het kan voorkomen dat iemand die net begint niet durft te zeggen dat hij het niet aankan. Maar het is heel normaal om het niet aan te kunnen. Daar letten we erg op."
Krijg je professionele hulp?
"We hebben een goed welzijnsbeleid. Laatst zag ik een beeld dat ik als heftig ervoer, waarvan ik direct dacht: oké, hier kan ik EMDR (een vorm van therapie, red.) voor aanvragen."
"Binnen het team zijn we heel open en bespreken we veel. Je moet altijd kunnen aangeven als het even niet gaat, als het thuis niet lekker loopt of als er iets anders aan de hand is. Op zo'n dag kun je iets anders gaan doen. We worden niet gedwongen om tienduizend beelden per maand te verwerken."
"Drie keer per jaar moeten we naar een psycholoog. Maar we kunnen vaker een afspraak inplannen als dat nodig is."
Kun je loslaten wat je hebt gezien als je 's avonds naar huis gaat?
"Niet altijd, maar dat probeer ik wel. Ik heb met mijn vriend afgesproken dat ik er uit mezelf over begin als ik wil praten over iets heftigs wat ik heb gezien. Soms wil je er niet aan herinnerd worden in je vrije tijd."
"Maar op een gegeven moment wordt het gewoon een baan. Dit is wat ik doe. En buiten mijn werk om probeer ik er niet veel mee bezig te zijn. Ik lees er geen artikelen over. Buiten werk leid ik een ander leven."
Is je wereldbeeld veranderd door dit werk?
"Nee, ik ben me er heel bewust van dat wij het slechtste zien wat er is. Maar het is ook het topje van de ijsberg. Want wat bijvoorbeeld op het darkweb staat, zien wij niet."
"Ik denk bijvoorbeeld wel meer na over of ik kinderen wil. Zou ik me niet overmatig zorgen maken? Als ik op straat loop en een kind zonder ouders langs een open autodeur zie lopen, hou ik dat al scherper in de gaten dan eerst."
"En als ik op Instagram of Facebook zie dat familie en vrienden heel makkelijk foto's van hun kinderen plaatsen, dan vind ik het ook lastig om me daarmee te bemoeien."
Waarom?
"Foto's die online worden gezet, kunnen gebruikt worden om deepfakes en AI-afbeeldingen mee te maken. Hoe onschuldig de foto's ook zijn, ze worden weleens gebruikt als basis voor nepmisbruikbeelden."
"We hebben gezien dat foto's van een kind op Instagram later terechtkwamen in gegenereerd beeld, waarop andere dingen gebeurden dan dat de moeder die de foto's had geplaatst zou willen."
Weet je van de beelden die gemeld worden zelf nog altijd of het echt is of AI?
"Vanochtend bekeek ik een beeld waarvan ik het bijna niet kon zien, behalve dat het jongetje twee erg grote tenen had. We verwachten dat er veel meer nepbeelden zullen komen."
"Misschien hebben we zelfs al nare AI-beelden doorgestuurd en is Interpol nu op zoek naar een kind dat niet bestaat. Dat is frustrerend, want mogelijk blijven echte slachtoffers daardoor langer online staan."
Heb je plezier in je werk?
"Ik heb nog niet één keer in anderhalf jaar tijd opgezien tegen mijn werkdag. Ondanks de beelden, ondanks wat het werk allemaal inhoudt. Dat komt echt door het team. Ik voel me hier zo vrij om me goed of slecht te voelen. Het is zeker heftig werk, maar uiteindelijk minder heftig dan je misschien denkt."
Source: Nu.nl Tech