Te vrezen valt dat het debat over de asielmigratie de komende jaren tot nog grotere hoogten wordt opgevoerd, terwijl het echte probleem blijft liggen.
Piet Muntendam is al bijna 38 jaar niet meer onder ons. Anders zou de eminente hoogleraar deze week zeker zijn gevraagd of hij een beetje tevreden was over hoe de kabinetten van Den Uyl, Van Agt, Lubbers, Kok, Balkenende en Rutte sinds 1975 zijn omgegaan met het toch nogal dringende advies dat zijn Staatscommissie Bevolkingsvraagstuk toen uitbracht. Dat was gebaseerd op de overtuiging dat het te druk dreigde te worden in Nederland en dat die ontwikkeling het nationale welzijn bedreigde. ‘De natuurlijke bevolkingsgroei dient zo spoedig mogelijk te worden beëindigd’, was een belangrijk deel van het advies. En: ‘Uitgaande van het feit dat in recente jaren voortdurend van een vestigingsoverschot sprake is geweest, vereist de voorgestelde ontwikkeling een afremming van de immigratie en een stimulering van de emigratie.’ Voor de goede orde: Nederland had toen 13,7 miljoen inwoners. Muntendam vond dat het er niet meer dan 14,3 miljoen mochten worden.
We weten hoe dat is afgelopen. Met het afremmen van de natuurlijke bevolkingsgroei kwam het al in de jaren zeventig goed, dankzij de opmars van de pil. De immigratie daarentegen nam zo’n hoge vlucht dat Nederland deze week z’n 18 miljoenste inwoner mocht verwelkomen. Muntendams verre opvolger, Richard van Zwol, adviseerde eerder dit jaar met zijn Staatscommissie ook om op de rem te trappen, maar vanuit een heel ander perspectief: hij legde de limiet bij 19 à 20 miljoen mensen.
Het besef dat ongebreidelde immigratie vroeg of laat leidt tot maatschappelijke en praktische problemen, wilde lange tijd niet indalen op en rond het Binnenhof. Het ging deze eeuw vrijwel altijd over de asielmigratie – die een relatief klein aandeel levert – terwijl de arbeidsmigratie almaar meer werd gestimuleerd. De schoorsteen moet roken, is nou eenmaal de dominante politieke overtuiging, en zonder arbeidsmigranten zouden hele delen van de economie onmiddellijk in elkaar storten. Zelfs het zelfbenoemde ‘meest rechtse kabinet ooit’ komt vooralsnog dan ook niet met concrete plannen om de arbeidsmigratie af te remmen. Geen politicus wil een recessie op z’n naam krijgen. Vandaar dat de regio Eindhoven zelfs miljardensteun krijgt om ongebreideld nieuwe arbeidskrachten aan te kunnen blijven trekken.
Te vrezen valt intussen wel dat het debat over de asielmigratie de komende jaren tot nog grotere hoogten wordt opgevoerd, terwijl het echte probleem blijft liggen. Want dat de bevolkingsgroei grote uitdagingen met zich meebrengt is intussen wel duidelijk, zo zal iedereen beamen die al jaren op zoek is naar een passend huis. Waar blijft die integrale visie op de inrichting van een klein land dat ook nog wel 19 miljoen mensen zal moeten herbergen? Waar gaan we werken, wonen, reizen, boeren en recreëren, met behoud van wat nog resteert aan natuur? Hoe en waar willen mensen wonen en wat betekent dat voor de huizenbouw?
Sinds begin deze zomer heeft Nederland, voor het eerst sinds 2010, weer een zelfstandig ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, met BBB-minister Mona Keijzer aan het roer. De indruk die dit kabinet op toekomstige generaties gaat maken, ligt voor een belangrijk deel in haar handen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant