Het bouwwerk dat historici al honderden jaren voor raadsels stelt, verrast de Britten opnieuw. De zes ton wegende Altaarsteen van Stonehenge blijkt niet uit Wales te zijn gehaald, maar uit Schotland. Wetenschappers spreken van een verbluffende ontdekking.
‘Ik denk niet dat ze me thuis in Wales zullen vergeven’, grapte onderzoeker Anthony Clarke tegenover de BBC. De promovendus uit Wales leidde het onderzoek naar de Altaarsteen. Hij is blij met de ontdekking: ‘Stonehenge blijkt een zeer omvangrijke Britse onderneming te zijn geweest, waarbij mensen van het hele Britse eiland betrokken waren’.
Over de auteur
Maartje Geels is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Clarke, verbonden aan een Australische universiteit, nam met zijn team de chemische samenstelling van kleine stukjes van de Altaarsteen onder de loep. Die samenstelling van het materiaal geeft niet alleen inzage in de leeftijd ervan, maar laat ook zien uit welk deel van de wereld het komt. In het geval van de Altaarsteen blijkt dat het noordelijke deel van Schotland te zijn en niet het zuidwesten van Wales, zoals voorheen werd aangenomen. De Altaarsteen, die zo’n 5 meter hoog is, legde daarmee zo’n 750 kilometer af van zijn thuisbasis naar Stonehenge, dat in het zuiden van Engeland staat.
Het zes ton wegende gevaarte ligt nagenoeg in het midden van Stonehenge, dat stamt uit de nieuwe steentijd en de bronstijd. De ontdekking toont volgens wetenschappers aan dat de landen van het Verenigd Koninkrijk in de neolithische periode veel beter verbonden waren dan altijd werd aangenomen. Bovendien is hiermee bewezen dat Stonehenge werd gebouwd met materiaal afkomstig uit nagenoeg het héle VK. De buitenste ring werd vervaardigd met stenen uit Engeland; veel van de kleinere stenen die in het midden van het bouwwerk liggen (de zogenoemde bluestones) komen uit het westelijke deel van Wales.
Er werd altijd aangenomen dat de Altaarsteen ook uit uit Pembrokeshire in Wales kwam. Twee decennia geleden zetten wetenschappers voor het eerst vraagtekens bij de herkomst, maar aantonen waar de Altaarsteen dan wél vandaan kwam, kon men niet. Tot deze week.
De nieuwe Stonehenge-studie verscheen afgelopen woensdag in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Nature. Het team van wetenschappers kon niet precies achterhalen hoe de Altaarsteen van Schotland naar Salisbury kwam. Vermoed wordt dat de steen over zee werd verscheept. Dat zou duiden op een zeer geavanceerde ‘maatschappelijke organisatie’, concluderen de onderzoekers. Dat inzicht is waardevol, aangezien er uit de neolithische periode geen geschreven overleveringen zijn.
De bouw van het megalithische monument begon zo’n vijfduizend jaar geleden, in 3000 v. Chr. In de twee daaropvolgende millennia werden er tal van aanpassingen gedaan. De Altaarsteen werd waarschijnlijk rond 2500 v. Chr. toegevoegd. Waar de steen precies voor diende is onduidelijk; de naam dankt het gevaarte puur aan de horizontale positionering.
Rond 1620 werden voor zover bekend de eerste opgravingen verricht. Al sinds de Middeleeuwen is de plek bron van onderzoek en speculatie. Vandaag de dag wordt aangenomen dat het bouwwerk gold als prehistorische tempel, die de bewegingen van de zon ‘volgde’. De heilige plek werd naar alle waarschijnlijkheid gebruikt om belangrijke momenten te markeren en voorouders te eren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant