Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Een Amerikaans-Russische vrouw heeft in Rusland een gevangenisstraf opgelegd gekregen van twaalf jaar. De rechtbank in Jekaterinenburg oordeelde dat Ksenia Karelina zich schuldig heeft gemaakt aan hoogverraad. Ze zou geld hebben overgemaakt naar een pro-Oekraïense organisatie.
Op videobeelden is te zien dat de dertiger in een glazen kooi stond terwijl het vonnis werd voorgelezen. Amerikaanse media hebben bericht dat de vrouw na aanvang van de Russische invasie van Oekraïne 50 dollar had overgemaakt naar een non-profitorganisatie. De Russische autoriteiten zeggen dat het geld is gebruikt om voorraden te kopen voor de Oekraïense strijdkrachten, waaronder ook wapens en munitie.
Karelina woont in de Verenigde Staten en werd opgepakt tijdens een familiebezoek in Rusland. Ze zou volgens berichten in Russische media in eerste instantie zijn vastgezet in verband met "vloeken in de openbare ruimte". Het komt vaker voor dat de Russische autoriteiten buitenlanders aanhouden voor relatief lichte vergrijpen, om vervolgens met zwaardere aanklachten te komen.
Het proces vond achter gesloten deuren plaats in dezelfde rechtbank waar eerder ook de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich is veroordeeld. Hij kreeg zestien jaar cel opgelegd voor spionage. De verslaggever en andere gevangenen kwamen dit jaar vrij door een gevangenenruil. Karelina heeft schuld bekend en hoopt in de toekomst ook te worden geruild, zei haar advocaat volgens Russische media. (ANP)
Oekraïne is niet betrokken geweest bij de aanslag op de gasleiding Nord Stream van september 2022. Dat heeft Mychajlo Podoljak, adviseur van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, gezegd tegen persbureau Reuters.
De Duitse autoriteiten hebben een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen een Oekraïense man met een groep van zes vermoedelijk pro-Oekraïense personen die achter de aanslag zouden zitten, zo meldden verschillende Duitse media. The Wall Street Journal berichtte vandaag bovendien dat Zelensky weet zou hebben gehad van de plannen en die aanvankelijk ook goedkeurde.
Pas toen de Amerikaanse inlichtingendienst CIA hem verzocht af te zien van de aanval, zou Zelensky hebben geprobeerd die tegen te houden. Dat lukte niet omdat toenmalig legerleider Valeri Zaloezjny besloot het plan door te zetten, dat was opgezet door legerofficieren en zakenmensen.
Volgens Podoljak is daar echter niets van waar: ‘Oekraïne heeft hier niets mee te maken.’ In plaats daarvan wijst hij Rusland aan als schuldige, omdat dat land als enige over de middelen zou beschikken om een dergelijke aanval uit te voeren. Zelensky zelf heeft vooralsnog niet gereageerd.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wist van de plannen om de gaspijpleiding Nord Stream op te blazen en gaf daar aanvankelijk ook toestemming voor. Dat meldt de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal op basis van gesprekken met vier hooggeplaatste Oekraïense defensie- en veiligheidsfunctionarissen die betrokken waren bij de aanslag of er directe kennis van hadden.
Het plan voor de aanslag zou in mei 2022, enkele maanden van tevoren, zijn ontstaan tijdens een ontmoeting tussen Oekraïense legerofficieren en zakenmensen. Laatstgenoemden zouden de operatie financieren, omdat het leger er geen geld voor zou hebben. Naar verluidt was er omgerekend grofweg 272 duizend euro mee gemoeid. Zelensky zou het plan daarna hebben goedgekeurd.
Over de toedracht van de aanslag op Nord Stream 2, waarbij in september 2022 drie van de vier pijpleidingen werden opgeblazen, is nog veel onbekend. Aanvankelijk wezen beschuldigende vingers naar Rusland, dat het van gas afhankelijke Europa onder druk zou willen zetten. Daarna werd ook steeds meer in de richting van Oekraïne gewezen.
Zo bleek in mei vorig jaar dat de Amerikaanse inlichtingendienst CIA (met hulp van de Nederlandse MIVD) de Duitse autoriteiten drie maanden van tevoren al had gewaarschuwd dat een groep Oekraïeners van plan was de gasleiding op te blazen.
Volgens The Wall Street Journal gaf Zelensky bevel om de actie te staken, nadat de CIA hem daarom had gevraagd. De toenmalige bevelhebber van de Oekraïense strijdkrachten, Valeri Zaloezjny, besloot echter door te zetten. Zaloezjny, die de operatie overzag, werd in februari van dit jaar vervangen als bevelhebber. Het zou niet meer boteren tussen hem en Zelensky.
Tegenover The Wall Street Journal ontkent Zaloezjny betrokkenheid van hem of het leger. Een bron binnen de Oekraïense geheime dienst SBOe stelt ook dat Zelensky noch zijn regering iets te maken hadden met de aanslag.
Thom Canters
Lees hier ook de reconstructie van de aanslag op de gaspijplijn Nord Stream: Duitse autoriteiten op het punt aanslagplegers Nord Stream te arresteren, dubieuze rol voor Polen
De circa 20 duizend inwoners van het Russische stadje Gloesjkovo en omgeving hebben woensdagavond laat opdracht gekregen hun huizen te verlaten vanwege de Oekraïense inval in Rusland. Het gebied in de regio Koersk ligt op zo'n 20 kilometer van de grens met Oekraïne.
De gouverneur van Koersk, Aleksej Smirnov, maakte het evacuatiebevel bekend op Telegram. Volgens Smirnov zijn sinds de inval vorige week al meer dan 120 duizend mensen in zijn regio op de vlucht geslagen. Tienduizenden anderen hebben de afgelopen dagen te horen gekregen dat ze moeten evacueren.
Het Kremlin meldde eerder op woensdag dat de Oekraïense opmars in Koersk tot staan is gebracht. Oekraïne zegt daarentegen nog steeds terrein te veroveren.
ANP
Een woordvoerder van Malinese Toeareg-rebellen heeft gezegd dat zijn beweging geen steun heeft gekregen van Oekraïne bij recente gevechten met het Malinese leger en Russische huurlingen. Bij die gevechten eind juli kwamen tientallen Russen en Malinezen om.
Een woordvoerder van de Oekraïense militaire inlichtingendienst leek destijds te suggereren dat de separatistische Toearegs hulp hadden gekregen van Oekraïne. De Toearegs vochten dagenlang bij een dorp aan de Algerijnse grens tegen het leger en leden van het Russische Africa Corps, dat de Malinese militaire junta steunt. Het Africa Corps is een opvolger van de Wagner Groep, een huurlingenbedrijf dat in Oekraïne aan Russische zijde vocht.
De uitspraken van de woordvoerder van de inlichtingendienst waren voor Mali reden om de diplomatieke banden met Oekraïne te verbreken. Buurland Niger deed kort daarop hetzelfde om dezelfde reden. Oekraïne heeft de betrokkenheid bij de gevechten nooit bevestigd.
‘Nee, we hebben geen enkele hulp gehad van Oekraïne’, zei de woordvoerder van de rebellen woensdag. Ook van andere landen zou geen steun zijn ontvangen.
Mali en Niger hebben, net als buurland Burkina Faso, na een staatsgreep militaire overeenkomsten met voormalige westerse bondgenoten opgezegd en toenadering gezocht tot Rusland.
ANP
Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zijn de Russische autoriteiten al meer dan 10 duizend rechtszaken begonnen vanwege ‘het in diskrediet brengen’ van de Russische strijdkrachten. Dat meldt het onafhankelijke Russische medium Mediazona op basis van gegevens van Russische rechtbanken. Uit de cijfers blijkt dat hard wordt opgetreden tegen critici van het leger.
De aanklachten hebben te maken met wetgeving die de autoriteiten in maart 2022 introduceerden. Die stelt nagenoeg alle vorm van kritiek op de strijdkrachten strafbaar. Ook het verspreiden van ‘onjuiste informatie’ over het leger is niet toegestaan. De regelgeving geldt in de praktijk als middel voor de autoriteiten om critici de mond te snoeren. Eind 2022 lagen er zo'n 5.600 aanklachten op tafel; een jaar later waren dat er ruim 8.500.
Wie schuldig wordt bevonden aan het in diskrediet brengen van het leger, riskeert een boete van 300 tot 500 euro. Herhaaldelijke veroordeling kan leiden tot een jarenlange celstraf. Onder meer de Russische mensenrechtenactivist Oleg Orlov werd onder de nieuwe wetgeving veroordeeld; hij kreeg afgelopen februari 2,5 jaar cel opgelegd. Orlov kwam begin deze maand vrij bij de gevangenenruil tussen het Westen en Moskou.
Maartje Geels
• Vanwege voortdurende aanvallen van het Oekraïense leger heeft de gouverneur van het Russische grensgebied Belgorod de noodtoestand uitgeroepen voor de hele provincie. Ook in andere plaatsen langs de grens maakt Rusland melding van Oekraïense drone- en raketaanvallen.
• Het Duitse onderzoek naar de aanslag op de gasleiding Nord Stream 2 van 2022 heeft geleid naar een Oekraïense duikinstructeur, melden Duitse media. Tegen hem is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd, maar vooralsnog is hij voortvluchtig.
• Oekraïne is voornemens om een bufferzone te creëren in de Russische regio Koersk. Kyiv wil daarmee burgers beschermen die in het grensgebied wonen en sinds vorige week vrijwel dagelijks te maken krijgen met beschietingen.
Oekraïne is voornemens om een bufferzone te creëren in de Russische regio Koersk, meldt de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken Ihor Klymenko op Telegram. Kyiv wil daarmee burgers beschermen die in het grensgebied wonen en sinds vorige week vrijwel dagelijks te maken krijgen met beschietingen. De woordkeuze van Oekraïne is opmerkelijk: afgelopen mei stelde de Russische leider Poetin nog ‘bufferzones’ te willen creëren bij Kharkiv. Uiteindelijk kwam het daar tot een nieuw front.
De Oekraïense strijdkrachten trokken Koersk vorige week onverwachts binnen en bezetten sindsdien tientallen Russische nederzettingen. Eerder vandaag had de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een topoverleg over de humanitaire situatie in de grensregio. Daar kwam ook uit dat Kyiv voornemens is om humanitaire doorgangen te openen voor zowel burgers uit zowel Oekraïne als Rusland. Internationale hulporganisaties zoals het Rode Kruis moeten via die route ook toegang tot Koersk krijgen. In een bericht dat de Oekraïense president onder meer via X verspreidde, zegde hij toe dat zijn land zich zal houden aan ‘internationale verdragen en het humanitair recht’.
Twitter bericht wordt geladen...
Sinds vanochtend zouden de Oekraïense strijdkrachten twee kilometer terrein in Koersk hebben gewonnen. Alle Russische strijdkrachten zouden inmiddels uit het dorp Soedzja verdreven zijn.
Maartje Geels
Op verschillende plekken in de Russische grensprovincie Koersk is het Russische leger bezig met het aanleggen van loopgraven. Dat blijkt uit berichtgeving van een militaire blogger uit Rusland, geverifieerd door de Volkskrant. Door zich in te graven hopen de Russen de Oekraïense opmars in de regio te stoppen.
Twitter bericht wordt geladen...
Het Oekraïense leger boekt terreinwinst met het verrassende offensief dat vorige week begon in Koersk. Russische autoriteiten hebben toegegeven de controle over een deel van het grensgebied te zijn verloren.
Om niet verder te worden teruggedrongen door de Oekraïners, legt het Russische leger loopgraven aan. Eerder bleek al uit satellietbeelden dat de Russen dat deden in de buurt van de kerncentrale in Koersk, een mogelijk doelwit van Oekraïne. De recente beelden tonen aan dat ze nu ook gangen graven op andere plekken, op zo’n 50 kilometer van het door Oekraïne aangevallen dorp Soedzja.
Twitter bericht wordt geladen...
Jasper Daams
Het Oekraïense leger rukt op in de Russische grensprovincie Koersk. Dat schrijft president Volodymyr Zelensky op X. Het leger is vandaag ‘een of twee kilometer’ opgeschoven ‘in alle richtingen’, aldus Zelensky. Daarbij zouden honderd Russen gevangen zijn genomen. Het Kremlin zegt juist dat het Russische leger de aanval tot stilstand heeft gebracht.
Twitter bericht wordt geladen...
Vorige week verraste het Oekraïense leger de Russische grensverdediging met een offensief in de Russische provincie Koersk. Op video’s is te zien hoe Oekraïense soldaten in verschillende dorpen de Russische vlaggen vervangen door Oekraïense. Kyiv liet eerder weten de gebieden niet te willen behouden, maar zegt niets over het werkelijke motief.
Zelensky schrijft op X dat hij orders heeft gegeven om het oostelijke front te versterken, ‘met behulp van de uitrusting en voorraden die onze partners ons op dit moment leveren’. De Oekraïense president grijpt het moment ook aan om zijn dankbaarheid aan alle betrokkenen uit te spreken. ‘Dit zal de thuiskomst van onze jongens en meisjes versnellen.’
Jasper Daams
De Russische autoriteiten hebben extra maatregelen genomen om de kerncentrale bij Koersk te beschermen en beveiligen, nu Oekraïne de grensregio is binnengevallen. De Russische Nationale Garde zegt vooral te letten op Oekraïense drones in de buurt van de nucleaire faciliteiten.
De Oekraïense troepen rukten de afgelopen week verrassend snel op in Koersk. Vanaf het begin van de inval wordt gespeculeerd dat de Oekraïense troepen het hebben gemunt op de kerncentrale in Koersk, die zo’n twintig Russische regio’s van elektriciteit voorziet en op zo’n zestig kilometer van de Oekraïense grens ligt. De Oekraïense troepen bevinden zich op dit moment nog grofweg 30 kilometer van de kercentrale.
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet vandaag weten dat het vanwege de inval in Koersk de kwestie van vredesbesprekingen met Oekraïne op pauze heeft gezet. Op dit moment waren er al geen besprekingen aan de gang, maar vanuit Oekraïne was de afgelopen tijd wel te horen dat Rusland mogelijk aanwezig zou kunnen zijn bij een nieuwe vredesconferentie, na de eerste die afgelopen juni werd gehouden in Zwitserland.
Afgelopen nacht heeft Rusland in Koersk naar eigen zeggen 37 Oekraïense drones uit de lucht te hebben geschoten. Het Russische ministerie van Defensie heeft er niet bijgezegd welk doelwit de drones zouden hebben gehad.
Het Oekraïense energiebedrijf Ukrenergo meldt dat Rusland afgelopen nacht met drones energiefaciliteiten in verschillende delen van het land heeft beschoten, waardoor sommige inwoners kort zonder stroom kwamen te zitten.
ANP/Redactie
Het Duitse onderzoek naar de aanslag op de gasleiding Nord Stream 2 van 2022 heeft geleid naar een Oekraïense duikinstructeur, melden Duitse media. Tegen hem is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd, maar vooralsnog is hij voortvluchtig.
Lees hier het volledige artikel.
Vanwege voortdurende aanvallen van het Oekraïense leger heeft de gouverneur van het Russische grensgebied Belgorod de noodtoestand uitgeroepen voor de hele provincie. Ook in andere plaatsen langs de grens maakt Rusland melding van Oekraïense drone- en raketaanvallen.
‘De situatie in de regio Belgorod blijft extreem moeilijk en gespannen’, zei gouverneur Vjatsjeslav Gladkov in een video op berichtendienst Telegram. Volgens hem hebben de Oekraïense beschietingen mensen gedood en huizen verwoest, onder meer tijdens twee nachtelijke droneaanvallen op de dorpen Sjebekino en Oestinka.
‘Daarom nemen we vandaag het besluit om een regionale noodsituatie af te kondigen’, aldus Gladkov. Eerder deze week werden volgens staatspersbureau TASS al meer dan tienduizend inwoners geëvacueerd uit het gebied.
Belgorod ligt ten zuiden van Koersk, waar het Oekraïense leger sinds vorige week een militaire operatie uitvoert. Ook daar heeft het Oekraïne vannacht droneaanvallen uitgevoerd, meldde het Russische ministerie van Defensie vanochtend. Volgens het ministerie heeft de Russische luchtafweer 37 drones boven Koersk uit de lucht geschoten.
In totaal zouden de Russen in de grensregio’s vannacht 117 drones en vier tactische raketten onschadelijk hebben gemaakt. Hoeveel drones en raketten Oekraïne in totaal heeft afgevuurd, maakt Rusland niet bekend.
Ook Oekraïne zegt vannacht drones uit de lucht te hebben geschoten. Van de 23 drones die Rusland zou hebben afgevuurd, zou de Oekraïense luchtafweer er zeventien hebben neergeschoten. Lokale autoriteiten melden schade aan infrastructuur op verschillende plekken als gevolg van de aanval.
Jasper Daams
Met de Oekraïense inval in Koersk lijkt Kyiv Rusland te willen dwingen een deel van zijn troepen uit Oekraïne te halen en naar die Russische regio te verplaatsen. Dat stelt een Amerikaanse regeringsbeambte dinsdagavond tegenover persbureau Reuters.
Eerder dinsdag had de Amerikaanse president Joe Biden al verklaard dat de actie in Koersk de Russische president Vladimir Poetin met 'een groot dilemma' opzadelt. Vorige week trok het Oekraïense leger met zo'n 1000 man met tientallen tanks en andere gepantserde voertuigen de grens over. De Verenigde Staten herhaalden dinsdag dat zij op geen enkele wijze betrokken waren bij de actie. Wel zei Biden dat hij in de afgelopen dagen elke vier tot vijf uur op de hoogte werd gehouden van de situatie.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn leger inmiddels 74 plaatsen veroverd in de Russische grensregio, en rukken zijn troepen ondanks 'zware en intense gevechten' nog altijd verder op. Oekraïne heeft geen duidelijke toelichting gegeven over het doel van de actie. Wel verklaarde een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken dinsdag dat het land niet van plan is het veroverde gebied te behouden.
• Oekraïne zegt opnieuw verder de regio Koersk te zijn binnengetrokken. In de afgelopen dag zou 40 vierkante kilometer veroverd zijn.
• Rusland heeft Poetins belangrijkste adviseur Aleksej Djoemin aangesteld om de operatie tegen Oekraïne in Koersk te overzien. Djoemin is een voormalige lijfwacht van Poetin en nu voorzitter van de Russische Staatsraad.
• Oekraïne beweert dat het Koersk niet wil bezetten. De reden achter het offensief zou zijn om Rusland te weerhouden aanvallen te plegen vanuit Koersk op Oekraïne en om Russische troepen weg te houden uit Donetsk.
Een van Poetins naaste getrouwen heeft van de Russische president de leiding gekregen over de operatie die Oekraïne terug moet dringen in de grensregio Koersk. Het gaat om Aleksej Djoemin, die ooit de lijfwacht was van Poetin maar tegenwoordig voorzitter is van zijn belangrijkste adviesorgaan, de Russische Staatsraad.
Maandag was Djoemin als enige niet-kabinetslid dat niets met het leger te maken heeft aanwezig bij een bespreking onder leiding van Poetin. Die ontmoeting werd uitgezonden op tv en ging over de reactie op het Oekraïense offensief in Koersk. Een dag later bevestigt parlementariër Nikolai Ivanov, die de regio vertegenwoordigt, in Russische media dat Djoemin de leiding krijgt over wat Rusland een ‘antiterreuroperatie’ noemt.
Djoemin moet de coördinatie verzorgen van alle Russische legeronderdelen en agentschappen die bij de verdediging van Koersk betrokken zijn. Niet alleen het leger neemt daar aan deel, maar bijvoorbeeld ook de Russische inlichtingendienst FSB.
Verschillende Russische militaire bloggers zeggen dat de aanstelling van Djoemin een teken is dat Poetin ontevreden is over de Russische operatie in Koersk. Djoemin wordt geprezen voor zijn rol bij de annexatie van de Krim in 2014. Destijds was hij het operationele hoofd van de GROe, de Russische militaire inlichtingendienst die met zijn ‘groene mannetjes’ het Oekraïense schiereiland innam.
Joram Bolle
Lees ook dit profiel over Aleksej Djoemin: De man die Poetin altijd kon vertrouwen, lijkt hem nu ook op te mogen volgen. Wie is Aleksej Djoemin?
Oekraïne zegt in de afgelopen 24 uur de regio Koersk 1 tot 3 kilometer verder binnengedrongen te zijn. Het veroverde gebied in die periode komt neer op zo’n 40 vierkante kilometer.
Sinds het offensief in de Russische grensregio vorige week begon heeft Oekraïne ruim 1.000 vierkante kilometer in handen gekregen. 74 Russische nederzettingen zouden nu in Oekraïense handen zijn, aldus de Oekraïense president Zelensky.
Die claim valt op dit moment niet onafhankelijk te verifiëren. Gisteren maakte Rusland melding van 28 nederzettingen die onder Oekraïense controle staan. Zelensky zegt dat er in de veroverde delen van Koersk gewerkt wordt aan ‘humanitaire oplossingen’ voor de plaatselijke bevolking.
Volgens Oekraïne is het doel niet om de regio te bezetten, maar om de Russen ervan te weerhouden vanuit Koersk aanvallen te plegen op Oekraïne. Ook wil Oekraïne Rusland ertoe dwingen troepen uit Donetsk in Oost-Oekraïne te verplaatsen naar Koersk.
De VS ontkennen in een verklaring elke betrokkenheid bij de planning en uitvoering van het Oekraïense offensief. Onduidelijk is of nu er een offensief gaande is, nog sprake is van overleg met de VS. Dat overleg is er in ieder geval wel met de EU, meldt de Oekraïense buitenlandminister Dimitro Koeleba op X. Hij sprak vandaag met EU-buitenlandchef Josep Borrell.
Joram Bolle
Oekraïne heeft een voormalig presentator van de Russische staatszender RT bij verstek veroordeeld tot vijf jaar cel. Anton Krasovski heeft zich volgens Oekraïne schuldig gemaakt aan het oproepen tot genocide met opmerkingen in zijn eigen programma op RT. Die opmerkingen gingen zelfs Russen te ver en kostten Krasovski zijn baan.
Krasovski geldt als een de felste pro-Kremlin-propagandisten van Rusland. Hij toonde zich vanaf het begin een groot voorstander van de Russische oorlog in Oekraïne en beschouwt Oekraïne als Russisch land. Daarom vindt hij dat Oekraïne ‘helemaal niet mag bestaan’ en dat er ‘geen Oekraïeners zouden moeten zijn’.
De opmerkingen waarvoor hij is veroordeeld, dateren uit oktober 2022. Hij interviewde een Russische schrijver die vertelde dat hij in de jaren tachtig in Oekraïne was geweest. Daar waren Oekraïense kinderen die zeiden dat hun land, toen nog onderdeel van de Sovjet-Unie, bezet werd door ‘Moskovieten’. Daarop reageerde Krasovski door te zeggen dat die kinderen ‘verdronken en verbrand’ hadden moeten worden.
Na ophef over die opmerkingen werd Krasovski geschorst en uiteindelijk ontslagen, hoewel hij zijn verontschuldigingen aanbood. Volgens Krasovski had hij zich laten meeslepen. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba riep na Krasovski’s opmerkingen op om RT internationaal te boycotten.
De Oekraïense straf voor Krasovski is grotendeels symbolisch aangezien hij op een onbekende plek in Rusland verblijft. Hij staat sinds het begin van de oorlog al op sanctielijsten van de EU.
Joram Bolle
Ondanks het offensief in Koersk, dat nu al een week duurt, zegt Oekraïne geen interesse te hebben om de Russische regio te bezetten. Dat laat een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken weten aan persbureau Reuters.
‘In tegenstelling tot Rusland heeft Oekraïne andermans bezit niet nodig. We zijn niet geïnteresseerd in de regio Koersk, maar we willen wel de levens van onze mensen beschermen’, aldus de woordvoerder. Met het offensief in Koersk wil Oekraïne naar eigen zeggen de militaire logistiek van Rusland verstoren. Vanuit de regio vuurt dat land met regelmaat raketten en artillerie af op het noorden van Oekraïne.
Een ander voordeel van de inval is dat Rusland troepen die nu in Koersk moeten vechten, niet kan inzetten in de regio Donetsk, meent Oekraïne. Op die manier kan Oekraïne de bestaande frontlinie in het oosten beter verdedigen en mogelijk zelfs aanvallen.
Oekraïne zette het verrassingsoffensief in Koersk een week geleden in. Inmiddels zouden er tientallen Russische nederzettingen onder Oekraïense controle staan. Maandag gaf Oekraïne pas toe dat het inderdaad een offensief in Koersk is begonnen.
Joram Bolle
De Roemeense marine heeft een zeemijn tot ontploffing gebracht die op drift was geraakt op de Zwarte Zee. De mijn was aangespoeld in de Donaudelta, in de buurt van het dorp Vadu. Volgens het Roemeense ministerie van Defensie gaat het om een mijn van het type JaRM, daterend uit de Sovjettijd.
Sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne heeft Roemenië al meer dan honderd op drift geraakte zeemijnen aangetroffen in zijn territoriale wateren. De Roemenen werken sinds begin dit jaar samen met Bulgarije en Turkije om de Zwarte Zee vrij te houden van explosieven. Rusland heeft duizenden zeemijnen langs de Oekraïense kust geplaatst, als onderdeel van de blokkade van Oekraïense havens. Ook Oekraïne maakt gebruik van mijnen, om zijn havens te beschermen tegen een Russische inval over zee.
JaRM-mijnen zijn vooral geschikt voor ondiepe wateren als stranden en rivieroevers, waar ze een gevaar vormen voor vijandige landingsvaartuigen. In juni 2023 raakte een onbekend aantal JaRM’s op drift na de vernietiging van de Kachovkastuwdam, die leidde tot een grote overstroming van de Dnipro. Die rivier mondt nabij de Oekraïense stad Cherson uit in de Zwarte Zee.
Daan de Vries
De Oekraïense inval in de Russische provincie Koersk, die vorige week dinsdag begon, werd in het grootste geheim voorbereid. Soldaten hoorden pas een dag van tevoren dat zij vanuit de Oekraïense provincie Soemy de Oekraïens-Russische grens zouden oversteken. Dat zegt een Oekraïense soldaat tegen een journalist van The New York Times, die een bezoek bracht aan het door Oekraïne bezette gebied.
Een luitenant-kolonel werd twee dagen eerder op de hoogte gesteld dan de soldaten onder zijn bevel, vertelt hij de Amerikaanse krant. ‘Het idee dat we daadwerkelijk Russisch grondgebied zouden betreden, leek iets ongelofelijks’, aldus de Oekraïense militair. De Russische bewakers van de grenspost ten westen van het dorp Soedzja werden totaal overvallen door de Oekraïense verrassingsaanval. De grensovergang is bij de aanval zwaar beschadigd geraakt: een verkeersbord zit vol kogelgaten, in de zaal waar voorheen de paspoortcontroles plaatsvonden, hangen kapotte schermen aan het plafond.
‘Ik ben blij om met mijn tank Rusland in te rijden, dat is beter dan Russische tanks die ons land inrijden’, citeert The New York Times een Oekraïense tankbestuurder. Het Oekraïense leger is zelf ook niet ongeschonden uit de strijd gekomen, ziet de journalist. Pantservoertuigen die afgelopen week de grens zijn overgestoken, keren zwaar beschadigd op opleggers terug naar Oekraïne.
Daan de Vries
De Oekraïense stad Soemy is vanochtend vroeg getroffen door een Russische drone- en raketaanval. Bij de aanval is zeker één gewonde gevallen, melden de lokale autoriteiten. De aanval raakte ook een elektriciteitskabel en een gasleiding, waardoor een deel van de stad al enkele uren zonder gas en elektriciteit zit.
Rusland heeft het aantal aanvallen op Soemy de afgelopen dagen opgevoerd, nadat Oekraïense soldaten een week geleden vanuit Soemy waren begonnen aan een inval in de Russische provincie Koersk. Het provinciebestuur heeft zo’n vierduizend inwoners van het gebied langs de Oekraïens-Russische grens opgedragen te evacueren.
De evacuaties vallen in het niet bij die aan de andere kant van de grens, waar de Russische autoriteiten zo’n 180 duizend mensen de opdracht hebben gegeven hun huis te verlaten. In Koersk boekt Oekraïne nog altijd terreinwinst op Russisch grondgebied. Gisteren stelde de Oekraïense opperbevelhebber Oleksandr Syrsky dat Oekraïne de controle heeft over zo’n duizend vierkante kilometer in Koersk. Denktank Institute for the Study of War, dat zich baseert op openbare bronnen en berichtgeving van Russische militaire bloggers, schatte de Oekraïense terreinwinst gisteren op ruim zeshonderd vierkante kilometer.
Daan de Vries
• Oekraïne beweert de controle te hebben over grofweg duizend vierkante kilometer aan Russisch grondgebied. Oekraïense troepen vielen vorige week tot verrassing van Rusland de provincie Koersk binnen.
• De Russische president Vladimir Poetin heeft maandag gezegd dat de invasie van Oekraïne op Russisch grondgebied ‘niet onbeantwoord zal blijven’. Rusland heeft maandagochtend opnieuw opdracht gegeven tot de evacuatie van een grensgebied in verband met de Oekraïense aanvallen.
• Ondanks de door het Westen ingestelde sancties om dit te voorkomen, zijn het begin van de Oekraïne-oorlog in 2022 miljarden aan euro- en dollarbiljetten naar Rusland gegaan. Dat meldt Reuters op basis van door het persbureau ingeziene douanegegevens.
Oekraïne heeft de controle over grofweg duizend vierkante kilometer aan Russisch grondgebied. Dat stelt Oekraïense opperbevelhebber Oleksandr Syrsky, in een bericht dat president Volodymyr Zelensky op X heeft geplaatst. Het zou gaan om een gebied van grofweg de helft van Flevoland. Oekraïense troepen vielen vorige week tot verrassing van Rusland de provincie Koersk binnen.
De beweringen van Oekraïne kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd. Eerder vandaag meldde de gouverneur van Koersk, Aleksej Smirnov, dat 28 nederzettingen in de provincie onder controle staan van Oekraïne. Oekraïense troepen zouden volgens hem langs een front van zo’n 40 kilometer tot 12 kilometer zijn opgerukt.
Het gaat om de eerste Oekraïense veroveringen van Russisch grondgebied sinds Rusland in 2014 de Krim annexeerde. President Zelensky heeft aangekondigd dat zijn regering met een ‘humanitair plan’ voor het veroverde gebied zal komen, zonder duidelijk te maken wat dat precies moet behelzen. Zo’n 120 duizend inwoners zouden al zijn geëvacueerd, met nog eens 60 duizend die daar nog op wachten.
In zijn dagelijkse toespraak zei Zelensky vandaag dat ‘Rusland gedwongen moet worden om vrede te sluiten’. Oekraïne heeft de invasie gerechtvaardigd met een verwijzing naar de aanvallen die Rusland uitvoert op de Oekraïense grensprovincie Soemy. De Russische president Vladimir Poetin zei eerder vandaag dat het offensief ‘niet onbeantwoord zal blijven’.
Intussen zegt Rusland zijn opmars in de Oost-Oekraïense provincie Donetsk voort te zetten. Het Russische ministerie van Defensie meldt vandaag het dorp Lysytsjne in handen te hebben gekregen. De afgelopen weken heeft Rusland zo’n 300 vierkante kilometer aan terreinwinst geboekt in het oosten van Oekraïne.
Thom Canters
De Russische president Vladimir Poetin heeft maandag gezegd dat de invasie van Oekraïne op Russisch grondgebied ‘niet onbeantwoord zal blijven’. Hij deed dat in een gesprek met regionale gouverneurs en verschillende veiligheidsfunctionarissen. Het beraad was via de televisie te volgen.
Bijna een week geleden drongen de Oekraïense strijdkrachten de grensprovincie Koersk binnen; volgens de lokale autoriteiten werden 121 duizend burgers daarop geëvacueerd. Maandag maakte de gouverneur van de regio daarnaast bekend dat de Oekraïners zeker 12 kilometer zijn opgerukt op Russisch grondgebied. 28 nederzettingen zouden nu onder controle van Kyiv staan.
Ook in het zuidelijker gelegen Belgorod vinden inmiddels evacuaties plaats vanwege Oekraïense aanvallen. Volgens Poetin is Kyiv erop uit de ‘grensregio’s verder te destabiliseren'.
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken dreigde al eerder met vergeldingen, maar de Russische leider liet zich eerder nog niet uit over de opmars van Oekraïne. Volgens de president probeert Kyiv met de aanvallen de Russische samenleving te ‘intimideren’ en ‘tweedracht’ te zaaien. Bovendien, zo zei hij, is Kyiv erop uit zich een betere onderhandelingspositie toe te eigenen.
Maartje Geels
Ondanks de door het Westen ingestelde sancties om dit te voorkomen, zijn het begin van de Oekraïne-oorlog in 2022 miljarden aan euro- en dollarbiljetten naar Rusland gegaan. Dat meldt Reuters op basis van door het persbureau ingeziene douanegegevens.
In maart 2022, kort nadat Rusland Oekraïne was binnengevallen, verboden de Verenigde Staten en de Europese Unie de transfer van hun bankbiljetten, met het oog op het beperken van de cashtoevoer naar de Russische regering en de Russische Centrale Bank. Via verschillende routes kwam alsnog zo’n 2,3 miljard dollar het land binnen.
Het geld kwam onder meer binnen via de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije, landen die geen sancties tegen Moskou hebben ingesteld. De douanegegevens bestrijken de periode tot en met december 2023; het persbureau had geen toegang tot recentere data.
De data van het persbureau laten ook een piek zien in de hoeveelheid cash die kort voor de invasie de grens over ging. Tussen november 2021 en februari 2022 werd voor bijna 19 miljard dollar aan bankbiljetten het land binnengebracht, vergeleken met ‘slechts’ 17 miljoen in de vier maanden ervoor. Die import laat volgens een Amerikaanse deskundige zien dat veel Russen zich mogelijk hebben willen beschermen tegen westerse sancties.
Het land is afhankelijk van buitenlandse handel, maar dat systeem wordt dus belemmerd door de ‘valutasancties’. De Chinese yuan heeft de dollar inmiddels ingehaald als de meest verhandelde vreemde valuta in Rusland, maar veel Russen zouden nog altijd gretig gebruik willen maken van dollars en euro’s bij het reizen naar het buitenland.
Maartje Geels
Rusland heeft maandagochtend opnieuw opdracht gegeven tot de evacuatie van een grensgebied in verband met de Oekraïense aanvallen. Onder meer inwoners van de plaats Krasnaja Jaroega in de provincie Belgorod moeten vertrekken omdat Oekraïense militairen er aanvallen uitvoeren. Volgens staatspersbureau Tass hebben 11 duizend mensen een evacuatiebevel gekregen.
Donderdag drongen de Oekraïense strijdkrachten de grensprovincie Koersk binnen. Sindsdien hebben 76 duizend Russen daar de opdracht gekregen te evacueren. Naar eigen zeggen heeft Rusland de verdere opmars van Oekraïne in die provincie inmiddels gestopt, maar nu maakt het Kremlin dus melding van aanvallen op het zuidelijker gelegen Belgorod. Rusland haalde in de nacht van zondag op maandag naar eigen zeggen vijf Oekraïense drones boven het gebied neer; in Koersk waren dat er elf.
Het was voor het eerst sinds de oorlog tussen beide landen in 2022 uitbrak dat Oekraïne een invasie op Russisch grondgebied uitvoerde. Kyiv lijkt met de aanvallen over de grens westerse bondgenoten ervan te willen overtuigen dat het land nog altijd in staat is grote militaire operaties uit te voeren, ondanks de tekorten aan manschappen en munitie. De operatie wordt gezien als vernedering voor het Kremlin; het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dan ook gewaarschuwd dat Kyiv een ‘harde’ tegenreactie kan verwachten.
Maartje Geels
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Oekraïne is een offensief in de Russische grensregio Koersk. Afgelopen zaterdag bevestigde president Volodymyr Zelensky ‘de verplaatsing van de oorlog naar het gebied van de agressor’. Bij de recente aanvallen raakte zondag nog een wooncomplex in de stad Koersk beschadigd. Volgens de Russische autoriteiten vielen daarbij zeker dertien gewonden. Meer dan 76 duizend mensen zijn geëvacueerd uit het grensgebied van de regio Koersk.
• De Europese Unie noemt de Oekraïense operaties in de Russische grensregio Koersk onderdeel van een ‘legitieme verdedigingsoorlog’. Dat zegt een woordvoerder van EU-buitenlandchef Josep Borrell. Volgens de EU mag Oekraïne zichzelf verdedigen, ook door ‘de vijand te treffen op zijn grondgebied’.
• Niger heeft per direct alle diplomatieke banden met Oekraïne verbroken. Het Afrikaanse land beschuldigt Kyiv ervan ‘terroristische groepen’ te steunen. Buurland Mali verbrak eerder ook al de betrekkingen met Oekraïne, omdat dat land de Toeareg-rebellen zou hebben geholpen in hun strijd tegen het Malinese regeringsleger. Eind vorige maand kwamen niet alleen veel regeringstroepen van Mali om het leven bij een gevecht met de separatisten, maar ook veel Russische huurlingen.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Source: Volkskrant