De Zuyderland-ziekenhuizen in Heerlen en Sittard-Geleen moeten op de schop vanwege een tekort aan personeel en een toenemende vraag naar zorg. Maar dat gaat niet zonder emotie, zal ook minister Fleur Agema (Volksgezondheid) merken als ze Limburg donderdag bezoekt.
Het is een veelvoorkomende vraag in de zorgwereld: hoe maken we de zorg toekomstbestendig terwijl het beschikbare personeel afneemt, maar de zorgvraag toeneemt?
Bij Zuyderland werd ruim een jaar geleden één ding duidelijk: er is niet genoeg zorgpersoneel om twee volwaardige ziekenhuizen in Heerlen en in Sittard-Geleen in stand te houden. Daarom werd gesproken over het sluiten van bepaalde afdelingen in een van die ziekenhuizen, die op zo'n 20 kilometer afstand van elkaar liggen.
Een lange discussie over hoe dat eruit moest gaan zien volgde. Daarbij kwamen veel emoties los in de regio.
Agema zal tijdens haar werkbezoek dan ook niet alleen met het ziekenhuis zelf praten, maar ook met de partijen in de regio. Het kabinet wil zelf inzetten op het behoud van streekziekenhuizen. Een belangrijk onderwerp, zei premier Dick Schoof laatst tijdens het debat over de regeringsverklaring. "We zullen sowieso breed naar de streekziekenhuizen kijken, maar naar het streekziekenhuis in Heerlen in het bijzonder."
Volgens het eerste plan van Zuyderland zou vooral dat ziekenhuis in Heerlen er anders uit gaan zien. Letterlijk én figuurlijk, want het oude gebouw uit 1968 moet voor 2030 zijn vernieuwd. Daarbij zouden de spoedeisende hulp en geboortezorg niet meer in Heerlen plaatsvinden, maar alleen nog in de relatief nieuwe locatie in Sittard-Geleen. Het ziekenhuis in Heerlen zou dan 's nachts dicht zijn.
Daarop volgde een "muur van emoties", zoals ziekenhuisdirecteur David Jongen het na overleg met de gemeenten noemde. Verschillende gemeenteraden, waaronder die van Heerlen zelf, hadden zich verenigd in een zogenoemde Ziekenhuisalliantie.
Zij zijn tegen afschaling van het ziekenhuis in Heerlen en wijzen er onder meer op dat de regio groter is dan Eindhoven of Groningen. Dat zijn volgens de alliantie "steden waarvan het terecht ondenkbaar is dat ze geen ziekenhuis hebben". Met onder meer een handtekeningenactie wilden ze hun punt kracht bijzetten.
Niet veel later uitte de gemeente Heerlen opnieuw zorgen over het plan, maar nu samen met de gemeente Sittard-Geleen en de provincie Limburg. In een gezamenlijke verklaring zeiden ze te vrezen dat de zorg in de Limburgse Mijnstreek verder onder druk komt te staan.
Elke regio heeft recht op een "volwaardig ziekenhuis", vinden ze. "Zeker in een regio waar sprake is van gezondheidsachterstanden en mensen zeven jaar eerder dood gaan ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde."
Maar een definitief besluit was nog niet genomen. Voor de procedure moet het ziekenhuis onder meer inwoners en gemeenten er actief bij betrekken. "Wij willen met elkaar praten op basis van ratio en feiten", zei Jongen daarover. "Er moet een grote klus geklaard worden, en dat kunnen wij niet alleen. We gaan nu verkennen hoe we de handen ineen kunnen slaan." Dat deed het ziekenhuis onder meer door avonden te organiseren waarop mensen uit de regio mochten meedenken.
Daar bleek ook waarom dit besluit zo veel emoties losmaakte. "Mensen hebben het over ons Zuyderland, onze regio", zag Lea Bouwmeester, voorzitter van die gesprekken. Haar eerste indruk was dat "de eigen identiteit voor deze regio heel belangrijk is", zo schrijft het bij die avond aanwezige persbureau ANP. "Er bestaat een diep gevoel van angst deze te verliezen."
Afgelopen voorjaar werd het plan aangepast naar een nieuw 'toekomstscenario'. Daarin blijven beide locaties in het geval van spoed gewoon dag en nacht bereikbaar. Voor meer ingewikkelde spoedzorg, bijvoorbeeld als iemand moet worden opgenomen op de intensive care (ic), moet een patiënt straks wel naar Sittard-Geleen. In Heerlen zullen dan weer meer planbare operaties plaatsvinden, zoals aan staar of een heup.
Dat Sittard-Geleen waarschijnlijk de intensive care behoudt, heeft vooral met de kosten te maken. Als de ic en spoedeisende hulp naar Heerlen zouden gaan, dan kost dat 231 miljoen euro extra, zegt Zuyderland. "Zonder dat het de kwaliteit van zorg of toegang tot zorg merkbaar verbetert."
Een definitief besluit is nog altijd niet genomen; het ziekenhuis moet het plan de komende tijd verder uitwerken. Daarbij blijft Zuyderland naar eigen zeggen openstaan voor "nieuwe ontwikkelingen en perspectieven".
De discussie in de regio is dus voorlopig nog niet afgekoeld. De Ziekenhuisalliantie blijft ervoor pleiten dat 'haar' ziekenhuis een volwaardig ziekenhuis blijft. De alliantie organiseerde onder meer een protest in Den Haag. De Heerlense burgemeester Roel Wever noemde het nieuwe toekomstscenario "een aderlating" voor de regio.
Ondertussen gaat het onderzoek naar de toekomst van Zuyderland gewoon door. Want dat er keuzes moeten worden gemaakt staat volgens het ziekenhuis buiten kijf: de druk op de zorg is nu al op verschillende plekken merkbaar.
Source: Nu.nl algemeen