Voor de tweede keer in enkele jaren tijd heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) mpox aangemerkt als gevaar voor de internationale volksgezondheid. Het virus, dat voorheen apenpokken werd genoemd, gaat al enige tijd rond in de Democratische Republiek Congo (DRC). Inmiddels is het ook in buurlanden opgedoken.
Mpox is een virusinfectie die oorspronkelijk vooral voorkwam in West- en Midden-Afrika, waar het doorgaans van knaagdieren op de mens overspringt. Hoewel het geen geslachtsziekte is, kan het ook van mens tot mens overgaan bij nauw lichamelijk contact, zoals seks.
De WHO, een agentschap van de Verenigde Naties, gaf de recente uitbraak woensdag de status ‘noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang’ (PHEIC): het hoogste alarmniveau. De ebola-uitbraak (2013), de verspreiding van het zikavirus (2015) en de covidepidemie kregen eerder dit ‘label’ opgeplakt.
Over de auteur
Maartje Geels is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het waarschuwingsniveau duidt aan dat een ziekte zich tussen landen heeft verspreid en houdt in dat landen gezamenlijk in actie moeten komen om de verdere verspreiding in te dammen. De WHO volgde woensdag de aanbeveling van onafhankelijke mpox-experts die op verzoek van de organisatie bijeen waren gekomen.
In 2022 vond al een wereldwijde uitbraak van mpox plaats: toen raakten voornamelijk mannen die seks hebben met mannen besmet. Het virus trof 116 landen en bereikte ook Europa en Noord-Amerika, waar het van oorsprong niet voorkomt. In het najaar van 2022 nam de piek in het aantal wereldwijde infecties af, mede door de inzet van vaccins.
De variant van het virus die nu echter rondgaat (clade Ib), lijkt een stuk dodelijker. Sinds begin dit jaar werden in de DRC alleen al ruim vijfhonderd fatale mpox-besmettingen vastgesteld. Door heel Afrika zijn bovendien al ruim 17 duizend besmettingen genoteerd, becijfert de WHO. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk hoger: niet alle besmettingen worden daadwerkelijk geregistreerd.
Bij mpox, vroeger ook wel monkeypox genoemd, beginnen de klachten vijf tot 21 dagen na besmetting. Patiënten ontwikkelen griepachtige klachten zoals koorts, hoofdpijn en spierpijn. Na een paar dagen ontstaan vlekken, die veranderen in blaasjes die littekens kunnen achterlaten. Voor het virus is een vaccin beschikbaar: in Europa wordt het pokkenvaccin Imvanex gegeven.
Het virus is inmiddels waargenomen in dertien landen, waaronder in naties die nog niet eerder met mpox te maken kregen. Het gaat om Burundi, Kenia, Rwanda en Oeganda. Volgens Tedros Adhanom Ghebreyesus, de Ethiopische topman van de Wereldgezondheidsorganisatie, zet dat de deur open naar verdere verspreiding over het Afrikaanse continent. Die ontwikkeling noemde hij woensdag ‘zeer zorgelijk’.
Dinsdag trok het Afrikaanse gezondheidsinsituut al aan de noodklok. Volgens de de Africa CDC verspreidt mpox zich in een alarmistisch tempo. Dat de WHO de uitbraak in Midden-Afrika nu bestempelt als crisis van het hoogste niveau, heeft vooral praktisch nut. De WHO zet het in als signaal dat landen zich moeten voorbereiden op een eigen uitbraak. Daarnaast moet het landen aansporen hun beschikbare middelen zoals vaccins te doneren aan minder welvarende naties. Volgens het Vlaamse persbureau Belga stuurt de Europese Unie binnenkort 215 duizend doses naar Afrika.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant