Er is dit jaar een recordaantal gevallen van dengue, ook wel knokkelkoorts, vastgesteld bij Nederlanders. Volgens alarmcentrale Eurocross zou de aanwezigheid van de tijgermug in ons land in de toekomst kunnen zorgen voor nog meer besmettingen. Viroloog Marion Koopmans beantwoordt de beste en meestgestelde lezersvragen over knokkelkoorts.
Wat doet het virus met je lichaam?
Koopmans: "De meeste mensen die een infectie oplopen merken daar niets van. Ongeveer twee op de tien personen die het virus oplopen krijgen wel klachten. Vooral koorts, spierpijn, gewrichtspijn, hoofdpijn en huiduitslag. In een klein percentage zijn die klachten ernstig en kunnen mensen in shock raken en bloedingen krijgen.
Het virus infecteert cellen in de huid, het immuunsysteem, de lever en bloedvaten.”
Hoe kan je besmetting het beste voorkomen?
“Door contact met muggen zo beperkt mogelijk te houden. Ook in een gebied met dengue zijn lang niet alle muggen geïnfecteerd dus hoe minder beten iemand oploopt hoe minder kans op infectie. Op de website van het landelijk centrum voor reizigersadvisering is een folder te vinden over hoe je je het beste tegen muggen kunt beschermen: klik daarvoor op deze pagina op 'muggenwering op reis'."
In hoeverre werkt en beschermt het vaccin? Is het nodig om een inenting te halen in Nederland?
"Het vaccin beschermt je tegen ernstige ziekte. De kans daarop is groter als je al eens eerder dengue hebt gehad. Daarom wordt het aangeraden voor gebieden waar mensen veel kans hebben om vaker dengue op te lopen, of aan mensen die eerder infectie hebben gehad. Voor vragen kun je het beste terecht bij een reizigerspoli."
Waarom wordt je niet immuun na een eerste besmetting?
"Omdat er meerdere denguevirustypes zijn: type 1, 2, 3 en 4. Antistoffen van de een beschermen onvoldoende tegen de infecties met andere types."
Wat zijn de risico’s bij een tweede besmetting? Hoe kan het dat een tweede besmetting ernstiger verloopt?
"Dat komt door die verschillende types. Als je na een eerste infectie antistoffen hebt tegen een van de virustypes, en daarna een tweede infectie met een ander virus type oploopt, kunnen die antistoffen het tweede wel binden maar niet het virus blokkeren. Dan kan het gebeuren dat het virus juist makkelijker bepaalde cellen in het lichaam infecteert en daardoor kan het je ernstiger ziek maken. Dit is ook waarom vaccinatie vooral wordt geadviseerd voor mensen die al eens dengue hebben gehad."
Kan ik achteraf nog laten testen of ik ooit knokkelkoorts heb gehad?
"Dat hangt af van hoelang geleden dat is. Antistoffen kunnen jarenlang aanwezig zijn."
Kan je blijvende klachten overhouden aan knokkelkoorts?
"Net als na andere infectieziekten kan een deel van de personen langdurig klachten overhouden, met name als ze ernstig ziek zijn geweest. Het gaat hierbij om klachten als vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen. Andere langetermijncomplicaties zijn zeldzaam."
Er zijn besmettingen geweest in Italië en Frankrijk. Moet ik me nu zorgen maken als ik naar Zuid-Europa ga?
"Er is heel weinig dengue in die gebieden. Wel zijn er andere virusinfecties die je ook via muggenbeten kunt oplopen. Om de kans daarop te verkleinen kun je muggenwerende maatregelen nemen."