Na een kwarteeuw Haagse politiek hoopte Sybrand Buma in Leeuwarden op een iets minder hardvochtige werkomgeving. Als burgemeester bond hij de strijd aan met ondermijnende drugscriminaliteit. Dinsdagochtend werd zijn auto in brand gestoken.
‘Ik kan me herinneren dat mijn moeder een tijd alle deuren op slot hield omdat er weer iets aan de hand was. Of er een steen door de ruit was gegaan. Dat vond ik als kind heel spannend. Nu denk ik: als mij dat zou gebeuren, zou ik niet zo rustig blijven.’
Als zoon van een burgemeester – zijn vader was het in Workum en Sneek – wist Sybrand Buma al dat het ambt niet enkel eerbied en loftuiting ontlokt, memoreerde hij in 2021 in de politieke podcast De Binnenkamer. Dinsdagochtend ondervond hij het zelf. Op de oprit brandde in alle vroegte de auto van de huidige burgemeester van Leeuwarden uit. Waarschijnlijk als gevolg van brandstichting, meldde de politie.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Of Buma er inderdaad ‘niet zo rustig’ onder blijft, is onbekend. Publiekelijk heeft hij nog niet op het voorval gereageerd. De gemeente liet bij monde van een woordvoerder alleen weten dat de burgemeester ‘gewoon’ aan het werk is gegaan. De toedracht van de brandstichting, en de vraag of er inderdaad sprake is van een gerichte actie tegen de burgemeester, is nog onderwerp van onderzoek.
Zeker is wel dat het incident niet op zichzelf staat. Uit onderzoek bleek in 2022 dat ruim driekwart van de burgemeesters te maken heeft gehad met agressie of intimidatie. Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters signaleert een toename van incidenten. Recent werd een inwoner van Albergen nog tot maanden cel veroordeeld wegens het bedreigen van de burgemeester van Tubbergen.
Zeker is ook dat Sybrand Buma (inmiddels 59 jaar) in Leeuwarden niet de luwte vond die hij bij zijn benoeming in 2019 zocht. Na een kwarteeuw Haagse politiek (acht jaar als fractiemedewerker voor het CDA, 17 jaar als Tweede Kamerlid) had hij genoeg van de voortdurende aandacht, de stress en de niet zelden harde persoonlijke aanvallen.
Als burgemeester werd hij ook weleens meer ‘op de man’ als ‘Buma’ aangesproken, vertelde hij. Maar hij was toch vooral een functionaris die een keten droeg.
Ceremonieel bleek zijn nieuwe baan echter allerminst. Zeker op het terrein van openbare orde en veiligheid bleken de opgaven in Leeuwarden (129 duizend inwoners) grootstedelijk. Vorig jaar kwam uit een door de gemeente verordend onderzoek naar rioolwater dat er in Leeuwarden (per duizend inwoners) meer geblowd en coke gesnoven wordt dan in Amsterdam. ‘Dat had ik niet verwacht’, zei hij daarover op de landelijke radio bij Sven op 1.
Buma liet ook onderzoek doen naar ondermijning. In wijken met veel kwetsbare bewoners, zoals Leeuwarden-Oost en de Vlietzone, bleken kleine drugsdealers aangestuurd te worden door de grotere criminelen. ‘Dat onder- en bovenwereld ook hier met elkaar verweven raken, baart mij grote zorgen.’
In de aanpak ervan liet de burgemeester zich niet onbetuigd. In geen andere gemeente werden sinds 2020 zoveel ‘drugspanden’ gesloten als in Leeuwarden: ruim honderd. Vorige week sloot Buma nog twee adressen. Het bracht de teller dit jaar al op 24.
Opzien baarde vooral het sluiten van een makelaarskantoor, vorig jaar november. Volgens Buma werden in diverse panden van het bedrijf hennep geteeld en waren er illegalen gehuisvest. ‘Allemaal dingen die het daglicht niet kunnen verdragen.’
De gemeente bracht de ingreep met een flink publiciteitsoffensief naar buiten. ‘Om zo een duidelijke boodschap te geven: ondermijnende ondernemingen worden in Leeuwarden aangepakt’, zei stafadviseur van de gemeente Erik Verdoorn in een interview over de lokale aanpak op het digitale overheidsplatform Nederland tegen georganiseerde misdaad.
Regionale media en diverse Leeuwardense raadsleden suggereerden woensdag een verband tussen Buma’s aanpak van drugscriminaliteit en ondermijning en het afbranden van zijn auto – al hielden ze een slag om de arm.
Het was uitgerekend Buma zelf die in zijn laatste maanden als CDA-partijleider in 2019 plannen presenteerde om ondermijnende criminaliteit zwaarder te bestraffen. ‘Criminaliteit is al ernstig, maar is inmiddels zo doorgedrongen in het dagelijks leven van de gewone Nederlander dat het maffia is’, zei hij tegen De Telegraaf. Als voorbeeld noemde hij onder meer bedreigingen van burgemeesters. ‘We onderschatten in dit land hoe groot de onderwereld is.’
3x Sybrand Buma
Niet alleen Buma’s vader, maar ook zijn opa was burgemeester (van Stavoren en Wymbritseradeel), en zijn voorvader Bernardus Buma werd onder Napoleon in 1813 ‘president-burgemeester’ van Leeuwarden.
In 2019 zei hij in het blad Binnenlands Bestuur over zijn nieuwe functie: ‘De burgemeester van Leeuwarden verveelt zich niet. De gemeente is groot genoeg om te moeten besturen, maar overzichtelijk genoeg om mensen te kunnen kennen.’
En in 2021 vertelde hij in podcast De Binnenkamer over het lot van een burgemeesterskind: ‘Wij zijn heel erg opgevoed: wachten voor rood licht, altijd beleefd zijn. Er stond regelmatig iemand voor de deur bij de burgemeester.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant