Tal van gelukkige stellen hebben elkaar via een datingapp gevonden. Maar zulke onlineplatforms hebben ook een keerzijde, betoogt Timo Nieuwenhuis. Zoals keuzeverlamming.
Deze zomer woonde ik het huwelijk bij van een vriendin en haar partner. Het gelukkige stel had elkaar leren kennen via datingapp Happn. Mijn vriendin en haar man vormen geen uitzondering: zij behoren tot de velen die via deze weg met elkaar in het huwelijksbootje stappen.
Tegenwoordig hoor je dat een koppel elkaar vaker heeft leren kennen via een datingapp dan via de sportvereniging, gemeenschappelijke vrienden of discotheek. In de lhbti-gemeenschap leert zelfs meer dan tweederde van de stellen elkaar via een datingapp kennen.
Het is heel fijn dat singles een extra middel hebben gekregen om in de drukke samenleving hun wederhelft gemakkelijk te ontmoeten via de telefoon. Daarentegen verspreiden datingapps een eigen verhaal over daten, liefde en relaties. Een verhaal dat voortkomt uit winstbelang. Datingapps faciliteren namelijk niet alleen liefdesrelaties, ze vormen hoe wij daten en wat wij belangrijk vinden in de zoektocht naar liefde.
Over de auteur
Timo Nieuwenhuis is afgestudeerd in mediawetenschappen.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Mediawetenschapper Tarleton Gillespie onderzoekt onlineplatforms en de relatie met verdienmodellen. Hij stelt dat de commerciële belangen van platforms, zoals datingapps, consequenties hebben voor de functionaliteiten in de apps. Die zijn vormgegeven om de aandacht van de gebruikers te blijven vasthouden. Datingapps zijn niet meer winstgevend als gebruikers snel de liefde vinden. De economische waarde van datingapps is immers gebaseerd op data die het gevolg zijn van de gebruikersactiviteiten en uit abonnementen.
In de datingcultuur stellen singles de keuze van een romantische partner uit, omdat er eindeloos veel opties zijn. Socioloog Zygmunt Bauman deed in de vroege jaren van het internet onderzoek naar datingplatforms. Hij stelde dat internetdating gepaard gaat met ‘een vermindering van de risico’s in combinatie met het vermijden van een uiteindelijke keuze’.
Bauman vergelijkt onlinedaten met onlinewinkelen, waarbij je altijd terug kunt naar de onlinedate-omgeving om te shoppen voor een nieuwe partner. Daten is zo een recreatieve activiteit geworden waarbij mensen vervangbaar en inwisselbaar zijn en waar je altijd op ‘verwijderen’ kan drukken.
Datingapps maken het voor gebruikers makkelijk om van de ene relatie naar de andere te hoppen. De eindeloze opties aan partners die datingapps maken een definitieve keuze lastig. Waarom zou je ook, als er elke dag ontelbare alternatieven zijn? De overvloed aan keuzes leidt, in combinatie met fomo (fear of missing out,) uiteindelijk tot keuzeverlamming.
Datingapps wakkeren die gevoelens van fomo aan door continu te melden welke dates je mogelijk mist: datingapps zoals Hinge en Tinder sturen gebruikers elke dag pushmeldingen die hen attenderen op de nieuwe matches die ze missen als ze niet blijven swipen. Daarnaast versturen de apps gebruikers de hele dag meldingen wanneer iemand hen heeft ‘geliked’.
Met andere woorden: gebruikers zien door de bomen het bos niet meer. Datingapps bieden hiervoor een ‘oplossing’ via filters. Hiermee kunnen gebruikers potentiële dates vooraf filteren op kenmerken als lengte, studieachtergrond, etniciteit, levensovertuiging en politieke voorkeur. Op sommige datingapps, zoals de lhbti-datingapp Grindr, kunnen gebruikers potentiële dates ook filteren op lichamelijke en seksuele voorkeuren. Gebruikers die de filtercriteria niet doorstaan, verdwijnen en worden onzichtbaar.
De vraag is in hoeverre deze filters echt onze voorkeuren weerspiegelen of slechts vooroordelen zijn, gevoed door de prestatiemaatschappij en het hypervisuele socialemediatijdperk. Het filterproces is een mechanische selectie waarbij we geen gebruik kunnen maken van onze voelsprieten. Denk bijvoorbeeld aan hoe iemand beweegt, klinkt, ruikt of het gevoel dat we over iemand krijgen bij het uitwisselen van blikken.
In plaats van onze intuïtie worden filters de gids voor de liefde. Door het veelvuldig gebruik van deze filters ontwikkelen we als maatschappij onbewust nieuwe normen en ideeën over wat iemand tot een match maakt. Bovendien verliezen we onze eigen vaardigheden van partnerselectie door die uit te besteden aan technologie. Kortom, de economische belangen van datingapps leggen een schaduw over onze eigen natuurlijke selectievaardigheden in de zoektocht naar liefde.
Daarom een oproep aan alle singles: breek jezelf los van de filters van datingapps en vertrouw op je eigen selectievermogen en gevoelens.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant