Uit officiële cijfers blijkt dat de statiegelddoelen vorig jaar niet zijn gehaald, mede door een gebrek aan inzamelpunten. Een Jumbo in Diemen merkt de gevolgen: lange rijen en vastlopende automaten. De winkel wil de mogelijkheden inperken voor blikjes- en flesjesrapers.
Vooral na een voetbalwedstrijd of concert in de Amsterdam Arena is het raak, weet Kees Vlaanderen, de bedrijfsleider van Jumbo Diemen-Zuid. ‘Mensen gooien hun blikjes in de vuilnisbakken of op straat. Groepen mensen verzamelen die en komen met een bakfiets vol emballage (blikjes en flesjes, red.) hiernaartoe om ze in te leveren voor statiegeld.’
Op zichzelf is dat natuurlijk helemaal niet erg, benadrukt hij. Alleen: ‘Voor ons is dit nauwelijks behapbaar. Er loopt suikerige troep uit die blikjes, dat plakt aan alle kanten. Daardoor kampen de inleverautomaten continu met storingen, er ontstaan lange rijen. We krijgen er veel klachten over van onze vaste klanten. En dat terwijl hier twee gloednieuwe machines staan, van nog geen jaar oud.’
Over de auteur
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid, de circulaire economie en de hightechsector.
Vanaf 1 september neemt deze Jumbowinkel daarom maatregelen. Blikjes en flesjes met statiegeld inleveren kan de hele dag nog, maar alleen tussen 7.00 en 9.00 uur ’s ochtends is het mogelijk om er contant geld voor terug te krijgen. Wie daarna komt, kan het emballagebonnetje uit de automaat alleen gebruiken als tegoedbon voor boodschappen.
Vlaanderen hoopt dat mensen die zakken vol blikjes en flesjes komen inleveren hierdoor vooral vroeg in de ochtend komen. ‘Die paar uurtjes moet je dan goed schoonmaken, dat houdt het beheersbaar.’
Voor mensen die toch al boodschappen komen doen, zijn de gevolgen beperkt, denkt Vlaanderen. Al schrok hij een beetje van sommige negatieve reacties op de aankondiging op Facebook. ‘Mensen zeiden: je probeert gewoon je omzet te verhogen. Ik heb ze proberen uit te leggen dat we onze vaste klanten naar mijn idee beter van dienst zijn op deze manier, niet slechter.’
De bedrijfsleider denkt wel te weten waar de kern van het probleem ligt. ‘Er zijn te weinig inleverpunten, zeker in de buurt van de Arena.’ Daarmee zit hij grotendeels op een lijn met de analyse van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) over het tekortschieten van het huidige statiegeldsysteem.
De inspectie meent dat het bedrijfsleven – waaronder supermarkten en drankproducenten – veel te weinig zijn best heeft gedaan om nieuwe inzamelpunten te regelen. Dit is volgens de ILT een belangrijke reden dat de wettelijke inzamelnorm van 90 procent voor blikjes en plastic flessen niet wordt gehaald.
Vorige maand betichtte de inspectie de bedrijven van ‘meestribbelen’: doen alsof je meewerkt, maar ondertussen proberen maatregelen tegen te houden. Jumbo is aangesloten bij Verpact, de stichting die het statiegeldsysteem namens de bedrijven beheert, weet franchisenemer Vlaanderen. Niettemin vindt hij dat deze stichting beter zijn best had kunnen doen om voor voldoende inzamelplekken te zorgen rond een drukke plek als de Arena.
Al vindt hij het ook oneerlijk dat er niet voor alle sectoren een plicht bestaat om verkochte statiegeldverpakkingen weer in te nemen. ‘Een pizzeria kan wel blikjes verkopen, maar hoeft ze niet in te nemen. Dus komen ze grotendeels bij de supermarkten terecht. Wij nemen 70 procent meer emballage in dan we verkopen.’ Onlangs bleek uit een rondgang van de NOS dat verkopers als bioscopen en tankstations geen trek hebben in een innameplicht.
Een woordvoerder van Verpact zegt begrip te hebben voor de maatregelen van de Jumbo in Diemen-Zuid. Volgens haar staat het supermarkten vrij om dit soort huisregels rond statiegeld in te voeren.
De ILT uit enige twijfel. Consumenten moeten statiegeld kunnen terugkrijgen, reageert een woordvoerder. ‘Dat gaat nu al moeizaam. Beperkte tijden aanhouden kan een extra belemmering zijn.’ Het is echter niet de taak van de ILT om hierop te handhaven. De situatie in deze Jumbo toont volgens de inspectie wel aan dat er meer inzamelpunten nodig zijn.
De Amsterdam Arena staat bekend als een ‘extreem geval’ als het gaat om de hoeveelheden weggegooide statiegeldverpakkingen in de omgeving, aldus de woordvoerder van Verpact. ‘We weten dat daar veel mensen actief zijn die dit rapen. Overigens is dat fijn, dan wordt het weer ingeleverd.’
De komende jaren wil Verpact duizenden nieuwe inleverpunten realiseren. De stichting is daarvoor wel afhankelijk van andere partijen die bijvoorbeeld machines op hun grond willen neerzetten, benadrukt de woordvoerder. Zo ook rond de Arena. ‘Omdat het daar om piekmomenten gaat met hele grote aantallen, is de oplossing helaas niet 1, 2, 3 gevonden.’
Lezersoproep
Kent u zelf supermarkten die op een opvallende manier rijen of vastlopende statiegeldmachines tegengaan? Of bijzondere initiatieven die gebruikmaken van statiegeld, bijvoorbeeld voor verenigingen of goede doelen? Mail naar openredactie@volkskrant.nl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant