Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De gasprijs gaat alweer door het dak en meteen neemt het doemdenken over gastekorten een grote vlucht. Er zijn al analisten die voor komende winter een nieuwe energiecrisis voorspellen, waarbij consumenten tientallen euro’s, zo niet honderden, meer kwijt zijn aan gas.
Op de gasmarkt is de handelsprijs de afgelopen weken flink opgelopen. Gas is sinds december vorig jaar niet meer zo duur geweest. In februari kostte een megawattuur gas 25 euro, vorige maand 33 euro en nu 40 euro. Het is nog lang geen 300 euro per megawattuur zoals in 2022, maar misschien kan dat nog komen. En dan zal de regering opnieuw de portemonnee moeten trekken voor een energietoeslag, terwijl de bodem van de schatkist al in zicht is.
De Iraanse dreiging in het Midden-Oosten speelt een rol, maar belangrijker voor de laatste stijging is de recente inval van Oekraïne in Rusland. De strategen van president Zelensky hebben gekozen voor een offensief in het gebied rondom de stad Soedzja. En laat daar nu precies de enige pijplijn lopen die nog Russisch aardgas naar Europa transporteert. De Russische gasexport is weliswaar beperkt door alle sancties, slechts 3 procent van het Europees gas komt daar nog vandaan, maar het komt boven op andere problemen in de aanvoer.
Het leeuwendeel van het Russisch gas is vervangen door de invoer van lng (liquefied natural gas), vloeibaar gemaakt gas, uit met name het Midden-Oosten. Maar daar is de vlam in de pan geslagen. Bij het inkopen van lng is er hevige concurrentie van Aziatische landen, waaronder China, die ook hun leveranties opeisen. Azerbeidzjan had beloofd de weggevallen Russische gasleveranties te compenseren, maar die aanvoer blijft achter. Hierdoor zullen de Europese gasvoorraden voor de komende winter aanzienlijk kleiner zijn dan vorig jaar.
Nu hebben de meeste consumenten er nog weinig erg in, zodat een volksopstand op korte termijn niet te verwachten is. Mensen met een vast contract zal het een worst wezen. Mensen met een variabel contract zullen het wel merken, soms pas over een half jaar, soms over een maand. Wie een dynamisch contract heeft, merkt het nu al.
Maar zoals zo vaak heeft ieder nadeel zijn voordeel. Een hogere gasprijs kan de energietransitie versnellen die nu in veel westerse landen dreigt te temporiseren of zelfs stilvalt. In de eerste helft van dit jaar werden 188 duizend zonnepanelen in Nederland geplaatst – nog niet de helft van vorig jaar, meldde Energie Data Services Nederland (EDSN) vorige week. In juli werden er in vergelijking met vorig jaar zelfs 63 procent minder geïnstalleerd. De verkoop van elektrische auto’s valt wereldwijd terug. Ook isolatiebedrijven hebben het aanzienlijk minder druk dan een jaar geleden. Vloerisolatiebedrijf Tonzon adverteert zelfs met extra kortingen.
De klimaatverandering merkt iedereen met deze snikhete dagen, maar er wordt alleen wat aan gedaan als het direct financieel voordeel oplevert. Hopelijk worden de doemdenkers op hun wenken bediend.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant