Johannes A. wordt ervan verdacht dat hij via sociale media heeft opgeroepen tot de gewelddadige Eritrese rellen op 17 februari in Den Haag, onder de naam John Black. Maandag begon zijn strafzaak in Den Haag.
Hij is een vreedzame activist, die strijdt voor de mensenrechten van het Eritrese volk, zegt de 48-jarige Johannes A. maandag keer op keer tegen de rechter. ‘Ik kom uit een dictatuur en nu maak ik maximaal gebruik van mijn rechten in Nederland om te strijden voor de vrijheid van het Eritrese volk. Helaas is de Nederlandse politie onze vijand geworden, want zij werkt samen met het dictatoriale Eritrese regime.’
Het Openbaar Ministerie ziet A. als een aanstichter van de gewelddadige rellen op 17 februari rond een Eritrees evenement in Den Haag. Daarbij raakten 29 agenten gewond. Onder zijn bijnaam John Black zou A. op sociale media Eritrese Nederlanders hebben opgeroepen die bijeenkomst met alle denkbare middelen te verhinderen. Zelf zou hij ook aanwezig zijn geweest bij de ongeregeldheden, volgens de officier van justitie in een leidende rol.
Over de auteur
Charlotte Huisman is verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over jeugdzorg en de nasleep van de toeslagenaffaire
In een wit shirt met dunne zwarte strepen en een bril met een dik zwart montuur zit A. maandag met drie andere Eritrese verdachten voor de rechter. 36 verdachten heeft de politie tot nog toe opgepakt voor hun aandeel in de Haagse rellen en A. wordt beschouwd als de grootste aanstichter. De sfeer is gespannen, de politie is zichtbaar aanwezig in de Haagse rechtbank. Even verderop op het Malieveld demonstreren ondertussen zo’n tweehonderd Eritreeërs tegen het regime in hun geboorteland.
Zo’n 50 duizend volgers heeft A. op TikTok. Dat vindt hij nog te weinig voor wat hij wil overbrengen, vertelt hij de rechter. Volgens de officier van justitie maakt A. zich vaker schuldig aan opruiing op sociale media, onder meer met een oproep in juni 2023 om een Eritrees festival in het Duitse Giessen te verstoren. Ook zou hij in augustus 2023 hebben gezegd dat Eritrese diplomaten ‘aan een boom opgehangen moeten worden, waarna hun hoofden gevoerd moeten worden aan Duitse hyena’s’. Daarnaast zou hij een Eritrese vrouw op Tiktok met de dood hebben bedreigd.
Dat sommigen hem John Black noemen, ontkent A. niet. Maar er zijn volgens hem meerdere personen die zich op sociale media van die alias bedienen, dus niet alles wat onder die naam wordt geuit, kan aan hem worden toegeschreven.
Op sociale media wordt John Black een generaal genoemd, houdt de rechter hem voor. ‘Ziet u zichzelf als een leider?’
A. ontkent een leider te zijn van brigade Nhamedu. Dat is een internationale organisatie die, via sociale media, gevluchte Eritreeërs wereldwijd oproept zich te verzetten tegen bijeenkomsten die zij associëren met het regime dat zij zijn ontvlucht, zoals op 17 februari in Den Haag. Als het niet op een vreedzame manier lukt om de autoriteiten te overtuigen om een evenement niet door te laten doorgaan, gaat de organisatie over op wat zij ‘plan B’ noemt: dat betekent dat alle middelen geoorloofd zijn, wat vaak uitmondt in extreem geweld.
Op de zitting lijkt A. een andere taal te spreken dan de rechters en de officier van justitie tegenover hem. Niet alleen omdat hij gebruikmaakt van een tolk, ook omdat hij de zaken in een totaal ander licht ziet.
In 2005 ontvluchtte A. Eritrea, na lang in het leger te hebben gediend. Volgens een ggz-rapportage zou hij lijden onder stress en trauma. Hij zou zijn geradicaliseerd, waarna hij de Nederlandse overheid als vijand zou zijn gaan zien. A. vindt daarentegen dat hij in Nederland een keurig leven leidt. Hij werkte jaren als schoonmaker, tot hij kort na de Haagse rellen werd vastgezet.
A. verzekert de rechter dat hij geen extremist is, noch radicaal. Hij heeft het gevoel dat hij niet goed wordt begrepen. Het stoort hem dat de politie volgens hem alleen met de voorstanders van het regime praat, en wat die tegen hem inbrengen. ‘Waarom heeft de rechter het bijvoorbeeld niet over de drie keer dat iemand me probeerde te vermoorden?’
Voorlichting geven aan Eritrese jongeren over het regime in Eritrea, dat is wat hij in zijn beleving doet. Ook houdt hij al een jaar of tien de medestanders van het regime in Europa in de gaten, Eritreeërs die volgens hem ten onrechte een verblijfsvergunning hebben gekregen. ‘Mijn uiteindelijke doel is dat de jongeren die hun land hebben moeten ontvluchten vanwege het regime, weer terug kunnen keren.’
De rechter citeert uit een interview met A. dat op 6 juni 2023 op een YouTube-kanaal was verschenen: ‘Als het festival in het Duitse Giessen toch doorgaat, hebben wij een plan B, om de slaven van het regime te stoppen. Wij moeten onszelf verdedigen en offers brengen. Ons probleem is de politie.’
Maar A. vindt niet dat hij dan aan het opruien is, zoals de officier van justitie hem voorhoudt. ‘Als ik iets zeg in een interview, ga ik er niet van uit dat mijn volgers dat ook gaan doen.’
Op 17 februari liep het helemaal uit de hand rond het Haagse zalencentrum Opera, waar een Eritrees feest gaande was, volgens tegenstanders georganiseerd door voorstanders van het Eritrese regime. Een grote groep mannen van Eritrese afkomst probeerden gewapend met ijzeren staven en honkbalknuppels dit evenement te verstoren.
Op de zitting toont de rechter filmbeelden waarop een man, die op A. lijkt, in een broek met legerprints op witte gympen een steen uit de straat trekt en naar de politie gooit. Ook is deze man te zien bij de touringcar die even later in brand staat. Op andere beelden geeft hij aanwijzingen aan een groep jongeren die in gevecht zijn met een aantal ME’ers. Na de rellen houdt dezelfde man een toespraak voor een groep jongeren.
Dat was ik niet, zegt A. tegen de rechter. ‘Er zijn veel mensen die op mij lijken.’
‘Hoe bent u van plan in de toekomst om te gaan met mensen die anders denken over Eritrea dan u?’, wil de rechter van hem weten.
‘Ik wil met andersdenkenden in gesprek gaan, en als ik hen niet kan overtuigen is er geen probleem’, verzekert hij. De rechtszaak wordt woensdag voortgezet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant