Wie er jong uitziet, heeft minder last van ouderdomskwalen en dat zou te maken kunnen hebben met de zombiecellen in rimpels. Als de etages onder onze huid langzaam instorten, en de wangen gaan hangen, wordt er gif geproduceerd.
Kraaienpootjes (ooghoeken), fronsrimpels (voorhoofd), marionetlijnen (mondhoeken), plooirok (boven de lippen), gravitatierimpels (door de zwaartekracht), expressierimpels (door de mimiek), statische rimpels (die gaan niet meer weg): naarmate de jaren vorderen verandert ons gezicht in een landkaart en dat zou weleens meer kunnen zijn dan alleen een cosmetisch probleem. Een rimpelhuid produceert gifstoffen, die mogelijk in de rest van ons lichaam de veroudering aanjagen.
Dat gif is afkomstig uit de roest die zich opstapelt in de huid-op-leeftijd. Overal in het ouder wordende lijf beginnen zich roestplekken te vertonen, maar de huid heeft twee nadelen. We hebben er heel veel van: spreid de bekleding van een volwassen mens uit op de vloer en je hebt een lap huid van 1,5 tot 2 vierkante meter. En we vangen er volop zonlicht mee, een aanjager van veroudering. Geen betere illustratie dan de foto van een oudere vrachtwagenchauffeur bij wie de rechterkant van het gezicht nog behoorlijk glad oogt terwijl de linkerkant (waarmee hij altijd aan de raamkant zat) volop rimpels telt.
Roest ontstaat vooral in de lederhuid, in de tweede ondergrondse laag onder het waterproof dak van cellen dat ons beschermt tegen schade van buitenaf. Op die etage produceren bindweefselcellen collageen en elastine, vezels die de huid net zo stevig en elastisch maken als een stretchbroek. Met het klimmen der jaren worden die bindweefselcellen minder actief, waardoor de stretchbroek gaat lubberen.
Zonlicht versnelt dat proces: de elastinevezels verdikken zich en raken verstrikt in een vormeloze kluwen draden, het collageen verandert van vorm. De steunbalk tussen de eerste en de tweede onderhuidse etage begint bovendien te slijten. Opperhuid en de lederhuid grijpen in elkaar als twee gestapelde eierdozen, maar naarmate we ouder worden, vlakken die eierdozen af waardoor de huid fragieler wordt.
Over de auteur
Ellen de Visser is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over medische ontwikkelingen.
En dan bezwijken, op de derde ondergrondse etage, ook nog eens de wanden van de kleine kamertjes waarin vet ligt opgeslagen. Daardoor zakt het vet een beetje naar beneden. Met het klimmen der jaren wordt bot bovendien minder snel opgebouwd dan het wordt afgebroken, ook in het gezicht. Met als gevolg dat de huid een iets te ruime jas wordt voor de schedel. Vandaar de holle ogen, de ingevallen wangen en de groef tussen neus en lippen.
In die oudere huid komen steeds meer cellen in een soort zombiestaat terecht. Ze zijn onherstelbaar beschadigd geraakt, ze hebben geen functie meer en moeten eigenlijk worden opgeruimd. Maar de opruimploeg is ook op leeftijd en kan niet meer zo hard werken. Zo doezelen die roestige cellen een beetje weg en dat is gevaarlijker dan het lijkt.
Want die slapende cellen scheiden tientallen stofjes af die ontstekingen veroorzaken en andere cellen beschadigen. Ze zitten overal in ons oudere lijf en ze dragen bij aan het ontstaan van verouderingsziekten als diabetes en aderverkalking. De huid, die zoveel te verduren heeft en daardoor sneller veroudert dan welk ander orgaan ook, herbergt relatief veel roestcellen. De cocktail van schadelijke stoffen die daardoor vrijkomt, kan via het fijnmazige netwerk van bloedvaten in de huid snel door het hele lichaam worden vervoerd.
In de rubriek Lichaamsgeheimen vragen we artsen en wetenschappers naar de laatste inzichten over het menselijk lichaam.
Het onderzoek loopt. Als de oudere huid inderdaad op grote schaal roest rondstrooit, dan zijn rimpels niet alleen een kenmerk van ouderdom maar ook een aanjager van veroudering. Dat zou verklaren waarom mensen die er jonger uitzien en minder rimpels hebben dan hun leeftijdsgenoten, minder vaak last hebben van ouderdomskwalen. Onze lichamelijke gezondheid is zichtbaar in ons gezicht.
Wat natuurlijk onmiddellijk de vraag oproept: als we de oorzaak van al die lijnen, plooien, vouwen en groeven weten aan te pakken, kunnen we dan ook in ons lichaam de tijd terugdraaien en verouderingsziekten uitstellen?
Dure smeersels en schoonheidsbehandelingen zijn daarvoor niet nodig. De beste antirimpelcrème is een zonnebrandcrème.
Met dank aan Cláudia Cavadas, hoofd vakgroep neuroendocrinologie en veroudering, universiteit van Coimbra, Portugal. Kees-Peter de Roos, dermatoloog Erasmus MC.
Bronnen: Yael Adler: De Huid.
Jannes van Everdingen, Kees-Peter de Roos: Huid & Haar
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant