Wat gaat er mee in de koffer deze zomer? Pieter Koolwijk, auteur van het Kinderboekenweekgeschenk 2024, koos zes titels voor kleine en grote lezers met ADHD.
ADHD en lezen. Het lijkt geen gelukkige combinatie. Zo’n boek geeft geen prikkels en tijdens het lezen raak je makkelijk afgeleid. Ik hoor het ook wel van volwassenen als excuus. ‘Nee, lezen lukt niet, want ik heb ADHD.’
Toch weet ik uit eigen ervaring dat juist lezen voor focus en rust in je hoofd kan zorgen. Je moet alleen wel de goede boeken lezen. Het liefst niet te dik, een beetje een ondeugend verhaal en lekker veel illustraties. Als het kan ook korte hoofdstukken, dat je toch als lezer steeds weer een ‘sense of accomplishment’ hebt. Het gevoel dat je iets afrondt.
Om te beginnen een klassieker. De Griezels van Roald Dahl. Het eerste boek dat mij als ADHD’er betoverde. Korte hoofdstukken, veel illustraties, maar vooral een lekker gek verhaal over twee volwassen mensen die elkaar pesten, kinderpastei willen maken en een ondersteboven apencircus hebben. Het is smerig, raar en heel erg grappig. Ook echt een boek dat de tand des tijds prima heeft doorstaan. Ik raad dit boek met regelmaat aan tijdens schoolbezoeken en krijg er later vaak enthousiaste mailtjes over terug.
Bethany en het beest van Jack Meggitt-Phillips is ook zo’n gek, eigenwijs boek. Dit is dan weer niet heel dun, maar leest wel makkelijk weg. Bethany wordt uit het weeshuis gehaald door iemand die 511 jaar blijkt te zijn, maar er niet zo uitziet. Dit komt door het beest dat hij op zolder heeft wonen. Het beest dat steeds met van alles gevoerd moet worden. Dit keer wil het graag een kind en daar is Bethany voor bedoeld. Alleen heeft zij daar absoluut geen zin in.
Soms moet er ook niet te moeilijk worden gedaan over leesniveau, leeftijd en hoe literair een boek is. Lezen moet niet altijd een opgave zijn. Een uitdaging. Daar komt Vuurtorenbeer van Mathilde Stein goed van pas. Dit boek is geschreven voor de beginnende lezer. Veel illustraties, een niet te ingewikkelde tekst en geen lange lappen. Vuurtorenbeer heeft het perfect naar zijn zin op zijn kleine eiland in zijn vuurtoren. Tot hij de fantastische verhalen leest van Avonturenbeer. Tja, dan is ineens alles op zijn kleine eiland maar saai. Niks is nog leuk. Maar dan steekt er een ongelooflijke storm op. Dat is allesbehalve saai. Helemaal als hij iemand moet redden.
Bij iemand met ADHD kunnen emoties nogal ingewikkeld zijn. Vaak kan je overal het woordje ‘heel’ voor zetten. Niet boos, maar heel boos. Niet blij, maar heel blij. Niet verdrietig, maar heel verdrietig. Daarom zal het boek Jippie! Een humeurig sprookje van Sanne Rooseboom herkenbaar zijn voor iemand met ADHD. Prinses Super woont in Jippie waar iedereen extreem vrolijk is. Is je kind vermist? Dan scheelt dat weer eten geven. Fijn toch? En dat kind maakt vast een geweldig avontuur mee! In het buurland Grom is het precies het tegenovergestelde. Daar is iedereen alleen maar boos en negatief. Waarom zou je lekker eten? Het wordt toch weer poep. Een heerlijk geschreven verhaal, rijkelijk geïllustreerd en niet te dik. Maar bovenal: heel erg grappig.
Project Barnabus van The Fan Brothers is geen leesboek, maar een prentenboek. Een dik prentenboek, maar natuurlijk met heel weinig tekst. Dit gaat over Barnabus die half muis, half olifant is en in een laboratorium leeft, op de afdeling ‘mislukte projecten’.
Als ADHD’er kan je je als kind zeker ‘mislukt’ voelen. De andere kinderen kunnen wél stilzitten, halen goede cijfers en krijgen lang niet zo vaak straf als jij. Zo voelde het wel voor mij toen ik jong was. Net alsof deze wereld niet voor mij was. Inmiddels weet ik wel dat anders-zijn juist het grootste cadeau is dat je kunt krijgen. Project Barnabus is een boek dat iemand zelf kan lezen, maar ook goed voorgelezen kan worden, waarna er zeker een goed gesprek kan worden gevoerd over mislukt zijn of ergens niet thuis horen.
Het laatste boek is geen leesboek en zeker niet voor kinderen. Toch is het een boek dat in deze lijst thuishoort. Het is echt een boek voor ADHD’ers en iedereen die met ze te maken heeft. In Hoera! Ik heb ADHD van Frank van Strijen worden niet alleen de negatieve kanten belicht, maar ook de positieve, zoals ik ze zelf ervaar. Alle valkuilen worden benoemd en ook hoe je daarmee kunt omgaan. Denk hierbij aan: Pas op voor de praatstoel, manage je overprikkeling en begrens je hobby’s. Maar ook dat je best trots mag zijn op de H in ADHD, hyperactiviteit. Zeker een aanrader voor iedereen die met ADHD te maken heeft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant