Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Een Israëlische aanval op een school in Gaza-stad heeft aan minstens negentig mensen het leven gekost. Dat heeft de civiele bescherming in de door Hamas gecontroleerde Gazastrook zaterdag meegedeeld. In eerste instantie had de civiele bescherming nog melding gemaakt van veertig doden.
Er raakten ook tientallen mensen gewond bij de aanval op de school al-Tabai’een, zo meldt Mahmoud Bassal, de woordvoerder van de civiele bescherming. Het gebouw in de wijk al-Sahaba bood onderdak aan ‘ontheemde Palestijnen’, zegt hij.
Bassal beschrijft de situatie als een ‘gruwelijk bloedbad’ en maakt ook melding van brandende lichamen. ‘Teams proberen het vuur te bedwingen, de lichamen van de martelaren te vinden en de gewonden te redden.’
Het Israëlische leger bevestigt dat het een aanval op het gebouw heeft uitgevoerd. Er werden ‘Hamas-terroristen getroffen, die opereerden vanuit een commando- en controlecentrum in de school’, zo luidt de verklaring.
Donderdag had de civiele bescherming in de Gazastrook ook al melding gemaakt van Israëlische aanvallen op twee scholen in Gaza-stad. Daarbij werden achttien mensen gedood. Ook toen stelde het Israëlische leger dat het gebouw dienst deed al commandocentrum.
Belga
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag gezegd dat het geen sancties gaat opleggen aan een Israëlische legereenheid die betrokken was bij de dood van een Palestijnse Amerikaan. De reden is volgens het ministerie dat Israël al corrigerende maatregelen heeft genomen.
Omar Assad, een 78-jarige kruidenier die het grootste deel van zijn leven in de stad Milwaukee in de Amerikaanse staat Wisconsin doorbracht, was in januari 2022 op bezoek in de Westelijke Jordaanoever. Daar werd hij geboeid, gekneveld en geblinddoekt. Hij stierf nadat hij meer dan een uur op de grond had gelegen in een koude winternacht.
De bij het incident betrokken Israëlische legereenheid was in 1999 opgericht om rekruten uit de ultraorthodoxe gemeenschap te werven. Een panel van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken besloot om geen sancties op te leggen aan deze eenheid nadat het informatie had gekregen van de regering van Israël.
'Na grondig onderzoek van die informatie hebben we vastgesteld dat schendingen door deze eenheid ook effectief zijn verholpen', zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een Amerikaanse functionaris zei dat twee soldaten die bij het incident betrokken waren, hoewel ze uiteindelijk niet werden vervolgd, uit gevechtsposities werden verwijderd en het leger hebben verlaten.
ANP
Iran staat op het punt een bevel van ayatollah Ali Khamenei, de hoogste geestelijke leider van Iran, uit te voeren om Israël 'hard te straffen' voor de moord op een Hamasleider in Teheran, aldus een plaatsvervangend commandant van de Revolutionaire Garde die vrijdag geciteerd werd door lokale persbureaus.
'De bevelen van de opperste leider met betrekking tot de harde bestraffing van Israël en de wraak voor het bloed van martelaar Ismail Haniyeh zijn duidelijk en expliciet … en ze zullen op de best mogelijke manier worden uitgevoerd', zei Ali Fadavi, geciteerd door Iraanse media.
Gevraagd door verslaggevers om te reageren op de opmerkingen van Fadavi, zei John Kirby, adviseur nationale veiligheid van het Witte Huis, dat de Verenigde Staten bereid zijn Israël te verdedigen met genoeg middelen in de regio. Hij voegde eraan toe: 'Als we dergelijke retoriek horen, moeten we die serieus nemen en dat doen wij.'
De Iraanse afvaardiging bij de Verenigde Naties zei later vrijdag dat de reactie van Teheran op de Israëlische moord op Haniyeh 'een zaak was die totaal niets te maken heeft' met de pogingen om tot een staakt-het-vuren te komen in de oorlog tussen Israël en Hamas in de Gazastrook.
'Maar wij hopen dat onze reactie getimed en uitgevoerd zal worden op een manier die niet ten koste gaat van het potentiële staakt-het-vuren', zei de afvaardiging toen hem werd gevraagd of Iran zijn vergeldingsmaatregelen kon uitstellen tot na de besprekingen over een staakt-het-vuren in Gaza volgende week.
ANP
• Het Israëlische leger kondigt een nieuwe grondoperatie aan in Khan Younis, de stad in het zuiden van de Gazastrook. Volgens het leger zouden er ‘terroristische infrastructuren’ aanwezig zijn in het gebied. Gisteren riep het leger Gazanen daarom op het gebied te verlaten.
• Houthi-rebellen hebben meerdere aanvallen uitgevoerd op een schip in de zeestraat Bab el Mandeb, die de Rode Zee met de Golf van Aden verbindt. Dat meldt de Engelse maritieme handelsorganisatie (UKMTO). De organisatie maakt niet bekend om wat voor schip het gaat.
• Iran is op zoek naar een uitweg uit verdere escalatie met Israël, meldt CNN op basis van uitspraken van de Jordaanse minister van Buitenlandse Zaken. Iran heeft beloofd wraak te nemen na de moord op Hamasleider Ismail Haniyeh in de Iraanse hoofdstad Teheran. Om escalatie te voorkomen, zou Iran een gematigder reactie overwegen, bijvoorbeeld een aanval die niet is gericht op Israëlische burgerdoelen, maar op militaire doelwitten.
Iran zou mogelijk kiezen voor een uitweg uit verdere escalatie met Israël. Dat meldt CNN op basis van uitspraken van Ayman Safadi, de Jordaanse minister van Buitenlandse Zaken. Safadi was aanwezig bij een spoedoverleg met de Iraanse buitenlandminister Ali Bagheri en de Iraanse president Masoud Pezeshkian, afgelopen woensdag in Saoedi-Arabië.
Na de moord op Hamasleider Ismail Haniyeh in hoofdstad Teheran, beloofde Iran in ferme bewoording wraak te nemen op Israël. Irans bondgenoten in het Midden-Oosten, waaronder de militante groeperingen Hezbollah (in Libanon) en de Houthi’s (in Jemen), sloten zich daarbij aan. Tot op heden blijft die grote, gecoördineerde wraakactie echter uit.
Volgens CNN zou Iran overwegen die vergelding minimaal te houden, om zo Netanyahu te verleiden tot een staakt-het-vuren met Hamas. Door af te zien van een grote tegenactie zou Iran de wereld kunnen tonen dat het land meer geeft om de levens van Palestijnen dan om wraak, schrijft diplomatiek verslaggever van CNN Nic Robertson.
Een mogelijke invulling van zo’n ‘gematigde’ reactie van Iran, zou kunnen neerkomen op een aanval niet gericht op Israëlische burgerdoelen, maar op tactische, militaire doelwitten. Dat vermoeden deelt de Israëlische krant Haaretz. De vraag blijft echter of ook Hezbollah zich vanuit Libanon aan deze strategie zal houden. Bij een aanval vorige week dinsdag doodde Israël een commandant van Hezbollah. In het verleden sloeg die groepering doorgaans harder terug dan Iran. Desondanks zeiden Hezbollah en Iran met een gecoördineerde vergelding te komen.
De Israëlische premier Netanyahu zei gisteren bereid te zijn de onderhandelingen over een wapenstilstand in Gaza voort te zetten. De Verenigde Staten, Egypte en Qatar drongen daar eerder op aan. Hamas heeft nog niet van zich laten horen. Wel maakte Hamas dinsdag bekend dat Yahya Sinwar de nieuwe politiek leider van de militante beweging is. Sinwar staat te boek als ongenadig en zeer streng in de leer. Israël blijft ondertussen in afwachting van een mogelijke vergelding.
Dana Holscher
Houthi-rebellen hebben meerdere aanvallen uitgevoerd op een schip in de zeestraat Bab el Mandeb, die de Rode Zee met de Golf van Aden verbindt. Dat meldt de Engelse maritieme handelsorganisatie (UKMTO). De organisatie maakt niet bekend om wat voor schip het gaat.
Nadat de Houthi-aanvallen op schepen in de Rode Zee enkele weken waren uitgebleven, hervatten de rebellen hun bestokingen weer na de moord op Hamasleider Ismail Haniyeh. Houthi-voorman Abdul Malik al-Houthi zwoer eerder al wraak op Israël voor die moord: ‘We zetten onze operatie tegen Israël zowel op zee voort, als in coördinatie met de as van verzet.’ De Houthi’s maken samen met Hezbollah uit Libanon, Iraakse milities, Syrië en Iran deel uit van die as, die solidair is met Hamas.
De aanvallen zouden vannacht en vanochtend vroeg hebben plaatsgevonden. De UKTMO spreekt van zowel raketten als drones waarmee de Houthi’s het schip bestookten. Er zouden vier aanvallen zijn geweest, vooralsnog zijn er geen gewonden gemeld.
De Houthi’s hebben de aanvallen niet bevestigd, al wacht de Jemenitische militante beweging daar gewoonlijk enkele uren of dagen mee. Al sinds het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas voert de groepering aanvallen uit op Israëlische, of daaraan verwante schepen in de Rode Zee.
Dana Holscher
Het Israëlische leger kondigt een nieuwe grondoperatie aan in Khan Younis, de stad in het zuiden van de Gazastrook. Volgens het leger zouden er ‘terroristische infrastructuren’ aanwezig zijn in het gebied. Gisteren riep het leger Gazanen daarom op het gebied te verlaten.
Volgens het Israëlische leger houden zich tientallen Hamasstrijders schuil in Khan Younis, onder meer in een groot tunnelnetwerk onder de stad. De militaire operatie vindt daarom ‘zowel boven de grond als onder de grond plaats’, aldus Israël. Naast grondaanvallen voert de Israëlische luchtmacht ook luchtaanvallen uit op zeker dertig vermeende Hamasdoelen, waarbij volgens het leger meerdere mensen omkwamen.
Na de evacuatieoproep verlieten duizenden Gazanen de stad, die voorheen als veilig gebied was bestempeld door Israël. De meesten van hen vertrokken naar al-Mawasi, een kustplaats een paar kilometer ten westen van Khan Younis. Half juli vond daar een dodelijke Israëlische aanval plaats op een tentenkamp, dat ook in de ‘veilige zone’ lag.
Volgens Al Jazeera bombardeerde het Israëlische leger vanmorgen ook een huis in Nuseirat, centraal gelegen in de Gazastrook. Daarbij zouden meerdere doden en gewonden zijn gevallen.
Dana Holscher
De Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant heeft donderdag een strenge waarschuwing afgegeven aan de bevolking van buurland Libanon, waarin hij stelt dat als Hezbollah zijn agressie voortzet, Israël ‘met alle macht’ zal vechten.
Israël streefde naar ‘vrede, welvaart en stabiliteit aan beide zijden van de noordelijke grens’, zei Gallant in een boodschap, die ongebruikelijk rechtstreeks aan de Libanese bevolking werd gericht.
‘We zullen niet toestaan dat Hezbollah de grens en de regio destabiliseert’, zei Gallant. ‘Als Hezbollah zijn agressie voortzet, zal Israël haar met alle macht bestrijden.’ Hij voegde eraan toe: ‘Wie met vuur speelt, moet vernietiging verwachten.’
Eerder doodde Israël Hezbollah-commandant Fuad Shukr met een luchtaanval in Beiroet. Shukr wordt verantwoordelijk gehouden voor een dodelijke aanval op kinderen in de door Israël geannexeerde Golanhoogten. De leider van Hezbollah, Hassan Nasrallah, liet daarop weten dat zijn organisatie is ‘gedwongen om te reageren’.
ANP
Kamala Harris is niet van plan een wapenembargo tegen Israël in te stellen. Dat heeft een naaste medewerker van de Democratische presidentskandidaat donderdag medegedeeld.
‘Ze is geen voorstander van een wapenembargo tegen Israël’, zegt Phil Gordon, adviseur van de vicepresident op het gebied van nationale veiligheid. Harris ‘is duidelijk geweest: ze zal er altijd over waken dat Israël in staat is zich te verdedigen tegen Iran en tegen de terroristische groeperingen die gesteund worden door Iran’.
De verklaring volgt nadat ‘Uncommitted National Movement’, een beweging die zich verzet tegen de oorlog in de Gazastrook, had verklaard dat Harris openstond voor een discussies over het wapenembargo.
Gordon betwist dit. Hij beklemtoont wel dat Harris ‘zich zal blijven inzetten om burgers in Gaza te beschermen en om het internationaal humanitair recht te handhaven’.
De VS zijn de grootste militaire bondgenoot van Israël. Binnen de Democratische partij heerst evenwel verdeeldheid over die steun. De linkervleugel van de partij kant zich tegen de humanitaire gevolgen van het Israëlische offensief in de Gazastrook en veroordeelt ook de bezetting van Palestijnse gebieden.
Harris had woensdag in Michigan, een staat waar veel mensen uit Arabische landen wonen, tegenstanders van de Gaza-oorlog ontmoet. Ze werd er tijdens een toespraak ook onderbroken door pro-Palestijnse activisten, die ‘wij stemmen niet voor genocide’ riepen.
Belga
Israël is akkoord gegaan met het hervatten van de onderhandelingen over een staakt-het-vuren en het vrijlaten van de gegijzelden. Dit heeft het bureau van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu donderdag bekendgemaakt. 'In navolging van het voorstel van de Verenigde Staten en de bemiddelaars zal Israël op 15 augustus een delegatie van onderhandelaars naar de afgesproken plaats sturen om de details van de uitvoering van een deal af te ronden', aldus het bureau in een verklaring.
De Verenigde Staten, Egypte en Qatar hebben in een gezamenlijke verklaring Israël en Hamas aangespoord om de onderhandelingen over een wapenstilstand te hervatten en die af te ronden. Volgens de drie landen zouden deze gesprekken in Caïro of Doha kunnen plaatsvinden. De verklaring is ondertekend door de presidenten van de VS en Egypte en de emir van Qatar.
Volgens de verklaring ligt er al een raamwerk op tafel waarbij alleen de details voor de uitvoering ervan nog uitgewerkt moeten worden.
In de verklaring stellen de VS, Egypte en Qatar dat er geen tijd meer verspild moet worden aan uitvluchten van beide partijen die het proces verder kunnen vertragen. 'Het is tijd om de gegijzelden vrij te laten, te beginnen met een staakt-het-vuren en deze overeenkomst toe te passen', aldus de verklaring.
ANP
• Het Israëlische leger heeft een luchtoffensief uitgevoerd op verschillende plekken in Gaza. Zeker veertig mensen zijn omgekomen bij luchtaanvallen op onder meer vluchtelingenkampen en scholen.
• Acht Noorse diplomaten die gestationeerd zijn in Tel Aviv zijn daar binnenkort niet langer welkom. Israël trekt hun accreditatie en visum in. De diplomaten onderhouden contacten met de Palestijnse Autoriteit, de internationaal erkende regering van de Palestijnen.
• Het Israëlische veiligheidskabinet is vanavond bijeengekomen om te praten over de voorbereiding op de vergeldingsactie van Iran en diens bondgenoten, die binnenkort wordt verwacht. Israëlische en westerse overheidsfunctionarissen zeggen tegen The New York Times dat zij verwachten dat eerst Hezbollah, en daarna Iran zal toeslaan.
Het Israëlische veiligheidskabinet komt vanavond bijeen om te praten over de voorbereiding op de vergeldingsactie van Iran en diens bondgenoten, die binnenkort wordt verwacht. Dat schrijft The New York Times op basis van ingewijden.
Sinds de dood van kopstukken van Hamas en het Libanese Hezbollah hebben spanningen in het Midden-Oosten een kookpunt bereikt. Iran en aan Iran gelieerde partijen – waaronder Hezbollah en de Jemenitische Houthi’s – dreigden de afgelopen week met wraak, waardoor wereldwijd de angst voor een regionale oorlog is toegenomen. Westerse landen manen beide partijen tot kalmte.
Israël stelt juist klaar te zijn voor een mogelijke aanval. Gisteren zei premier Benjamin Netanyahu tegen Israëlische soldaten dat Israël is ‘voorbereid op zowel de verdediging als de aanval’.
Hoewel vrijwel geen details naar buiten komen over de vergeldingsactie, zeggen twee anonieme Israëlische en een westerse overheidsfunctionaris tegen de Amerikaanse krant dat ze ervan uitgaan dat Hezbollah eerst zal toeslaan. Daarna zal Iran met een eigen vergeldingsactie komen, is de verwachting.
Jasper Daams
Als de Libanese militante beweging Hezbollah blijft destabiliseren bij de grens met Israël, zal het Israëlische leger ‘met al zijn kracht’ terugvechten. Die waarschuwing richt de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant op X aan het Libanese volk.
‘Bericht van de Israëlische minister van Defensie aan het Libanese volk’, luidt het bericht van Gallant, die een Arabische tekst als afbeelding heeft bijgevoegd. ‘De staat Israël wil vrede, welvaart en stabiliteit aan beide zijden van de noordelijke grens en zal daarom op geen enkele manier toestaan dat de Hezbollah-militie de grens en de regio destabiliseert’, valt daarin te lezen. ‘Als Hezbollah doorgaat met de agressie, zal Israël deze met al zijn kracht bestrijden.’
Hezbollah zint nog altijd op wraak na de dood van commandant Fuad Shukr, iets meer dan een week geleden. De militaire leider van Hezbollah kwam om het leven bij een Israëlische raketaanval in de Libanese hoofdstad Beiroet. Eerder deze week zei Hezbollah-leider Sayyed Hassan Nasrallah dat de beweging ‘sterk en effectief’ zal reageren.
Sinds de uitbraak van de oorlog in Gaza bestoken Israël en Hezbollah elkaar voortdurend met raketten en drones. De militante beweging doet dat uit sympathie voor bondgenoot Hamas. Nog voordat Shukr werd gedood, was het geweld tussen beide partijen al toegenomen.
Jasper Daams
Iraakse autoriteiten hebben vijf mensen opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij de aanval op een militaire basis van afgelopen maandag. Dat meldt de Iraakse Security Media Cell, die verantwoordelijk is voor de verspreiding van veiligheidsinformatie.
Vijf Amerikanen raakten deze week gewond nadat twee raketten waren ingeslagen op de militaire basis in Irak die troepen van de internationale coalitie huisvest. Het Iraakse leger sprak van een ‘roekeloze’ actie, en meldde een kleine vrachtwagen in beslag te hebben genomen waarop een raketwerper was gemonteerd. Acht niet-afgeschoten raketten zouden zijn ontmanteld.
Het is nog altijd niet duidelijk wie achter de aanval zit. Vanwege de opgelopen spanningen in het Midden-Oosten is het aannemelijk dat Iran of aan Iran gelieerde groeperingen verantwoordelijk zijn. De aanval zou onderdeel kunnen zijn van de vergelding voor de liquidatie van Hamasleider Ismail Haniyeh, die eind vorige maand op Iraans grondgebied werd gedood.
Jasper Daams
Mocht het tot een aanval op Israël komen, zullen de leden van de ‘as van verzet’ dit in samenspraak doen. Dat zegt de leider van de Jeministische Houthi’s, Abdul Malik al-Houthi. Naast de Houthi’s maken ook Iran, Syrië, het Libanese Hezbollah en een handvol Iraakse milities deel uit van deze alliantie, die Israël als gedeelde vijand heeft.
Iran en diens bondgenoten beraden zich nog altijd op vergelding voor de dood van Hamas-kopstuk Ismail Haniyeh en Hezbollah-commandant Fuad Shukr, inmiddels iets meer dan een week geleden. De alliantie houdt Israël verantwoordelijk voor de liquidaties, en verschillende leden zinspeelden eerder al op wraak.
De uitspraken van de Houthi-leider bevestigen vermoedens die Amerikaanse en Israëlische analisten al langer hebben. Zij spraken de verwachting uit dat Iran en diens bondgenoten een grote gecoördineerde aanval op Israël zullen uitvoeren.
Jasper Daams
Het Israëlische leger is bezig met een luchtoffensief op verschillende plekken in Gaza, melden verschillende Palestijnse bronnen. Zeker veertig mensen zouden zijn omgekomen bij luchtaanvallen op onder meer vluchtelingenkampen en scholen. Het Israëlische leger waarschuwt de Palestijnse bevolking intussen voor meer aanvallen.
Palestijnse artsen maken melding van dodelijke aanvallen op vluchtelingenkampen Bureij en Al-Nuseirat. Bij eerstgenoemde zouden ten minste vijftien doden zijn gevallen, bij Al-Nuseirat vier. Het Israëlische leger valt de vluchtelingenkampen vaker aan, omdat er Hamasstrijders zouden verblijven. Ook melden de artsen enkele doden bij luchtaanvallen in Khan Younis en Gaza-Stad.
Volgens de door Hamas geleide civiele bescherming in Gaza heeft het Israëlische leger vandaag ook twee scholen in het noorden van Gaza gebombardeerd. Daarbij zouden vijftien mensen zijn omgekomen. Het Israëlische leger stelt dat Hamas de gebouwen gebruikte als commandocentra.
In navolging van de aanvallen heeft het Israëlische leger ook een evacuatiebevel uitgegeven voor grote gebieden rondom Khan Younis, waar het wil toeslaan tegen Hamasstrijders die zich daar zouden ophouden. Volgens het leger is de ophanden zijnde operatie een reactie op Palestijnse raketten die vanuit het gebied zouden zijn afgevuurd.
Jasper Daams
Acht Noorse diplomaten die gestationeerd zijn in Tel Aviv zijn daar binnenkort niet langer welkom. Israël trekt hun accreditatie en visum in. De diplomaten onderhouden contacten met de Palestijnse Autoriteit, de internationaal erkende regering van de Palestijnen.
Volgens Israël is het besluit het gevolg van verschillende ‘anti-Israëlische’ acties van Noorwegen. In een verklaring wijst minister Katz van Buitenlandse Zaken onder meer naar de erkenning van Palestina door Noorwegen. Israël noemt dat een eenzijdige actie en vindt dat erkenning van een Palestijnse staat het gevolg moet zijn van een vredesproces.
‘In plaats van strijden tegen Palestijns terrorisme na 7 oktober en het steunen van Israëls gevecht tegen Irans as van het kwaad, koos Noorwegen ervoor de moordenaars en verkrachters van Hamas te steunen in de vorm van erkenning van een Palestijnse staat’, aldus Katz. Hij heeft de Noorse ambassadeur in Jeruzalem ontboden om zijn besluit over de diplomaten kenbaar te maken.
Noorwegen reageert kwaad op het besluit. Minister Espen Barth Eide van Buitenlandse Zaken spreekt van ‘extreme acties’ en zegt dat Noorwegen maatregelen tegen Israël overweegt: ‘Het besluit van vandaag zal gevolgen hebben voor onze relatie met de regering van Netanyahu. We overwegen nu welke maatregelen Noorwegen zal nemen in reactie op de situatie die de regering-Netanyahu heeft gecreëerd.’
De diplomatieke rel tussen Noorwegen en Israël is gezien de geschiedenis extra pijnlijk. Noorwegen was begin jaren negentig bemiddelaar tussen Israël en de Palestijnen bij het sluiten van Oslo-akkoorden. Die hadden moeten leiden tot vrede en de oprichting van een Palestijnse staat.
Joram Bolle
De extreemrechtse Israëlische minister van Financiën krijgt flinke kritiek van westerse regeringen. Bezalel Smotrich baarde opzien door deze week te zeggen dat het ‘gerechtvaardigd en moreel’ zou zijn als Israël geen voedsel meer toelaat tot Gaza zolang de gijzelaars niet vrij zijn, zelfs als daarbij alle twee miljoen Gazanen zouden omkomen. Het zou alleen internationale druk zijn die Israël daarvan weerhoudt.
In een verklaring zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy dat er geen rechtvaardiging is voor Smotrichs woorden: ‘We verwachten dat de rest van de Israëlische regering die woorden terugneemt en veroordeelt.’ De EU, de VS, Frankrijk en Duitsland spraken vergelijkbare woorden.
Vanuit het Israëlische kabinet is er geen reactie gekomen op Smotrichs opmerkingen, die regelmatig zeer extreme uitspraken doet. Zo heeft hij gesuggereerd dat Gaza etnisch moet worden gezuiverd en dat er opnieuw Israëlische nederzettingen in het gebied moeten komen.
Zijn uitspraken over uithongering zijn ook koren op de molen van internationale rechtbanken. Opruiende uitspraken van onder anderen Smotrich zijn opgenomen in de aanklacht bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ), dat moet beoordelen of er sprake is van genocide in Gaza. In tussentijdse uitspraken heeft het ICJ Israël al opgedragen alles in het werk te stellen om genocidale taal te bestraffen.
Bewuste uithongering van de bevolking is ook wat de aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) premier Benjamin Netanyahu en minister van Defensie Yoav Gallant ten laste legt. Als het aan de aanklager ligt, komt er een arrestatiebevel voor Netanyahu en Gallant. Zij hebben altijd ontkend dat Israël de Gazaanse bevolking bewust uithongert.
Joram Bolle
De Amerikaanse, Britse, Franse, Italiaanse, Canadese en Australische ambassadeurs in Japan zijn niet bij de herdenking van de atoombom die werd afgeworpen op Nagasaki. De herdenking vindt morgen plaats, 79 jaar na het bombardement. Dat de ambassadeurs niet komen is het gevolg van de weigering van Nagasaki om Israël uit te nodigen, aldus de landen. Ze sturen wel een lagere vertegenwoordiging.
Volgens de Amerikaanse ambassadeur Rahm Emanuel wordt Israël onterecht in hetzelfde lijstje geplaatst als Rusland en Belarus. Sinds de oorlog in Oekraïne worden die twee landen niet meer uitgenodigd door de burgemeester van Nagasaki, nu gebeurt met Israël hetzelfde.
Burgemeester Suzuki zegt dat zijn beslissing is ingegeven door zorgen over verstoringen van de herdenking en uit veiligheidsoverwegingen. Er zou geen ‘politiek oordeel’ aan ten grondslag liggen.
Afgelopen maand stuurden verschillende westerse landen al een brief naar Suzuki, omdat hij het voornemen had Israël te weren. ‘Als Israël wordt uitgesloten, zou het moeilijk worden voor ons om een afvaardiging op hoog niveau te sturen’, aldus het VK, de VS, Frankrijk, Duitsland, Italië, Canada en de EU.
In Hiroshima, waar in 1945 de eerste atoombom werd afgeworpen, was afgelopen dinsdag al een herdenking. Daar was de Israëlische ambassadeur wel welkom. De herdenking verliep zonder incidenten.
Joram Bolle
Hamas heeft een nieuwe hoofdonderhandelaar voor de gesprekken over een staakt-het-vuren aangesteld. Dat meldt de Saoedische zender al-Hadath op basis van verschillende Palestijnse bronnen.
Khalil al-Haya is voortaan de belangrijkste vertegenwoordiger van Hamas bij de indirecte onderhandelingen over de vrijlating van gijzelaars en een bestand in de Gazastrook. Die rol was tot voor kort weggelegd voor Ismail Haniyeh, de politieke leider van Hamas die vorige week in Teheran werd gedood.
Al-Haya zal zich bij de onderhandelingen wel moeten schikken naar de instructies van Yahya Sinwar, de nieuwe politieke leider van de Palestijnse organisatie.
Het is nog niet duidelijk welke gevolgen dit zal hebben voor het verloop van de onderhandelingen.
• Het Israëlische leger heeft een evacuatiebevel uitgevaardigd voor een stad in het noorden van de Gazastrook. Het Israëlische leger vaardigt regelmatig dergelijke evacuatiebevelen uit voor plaatsen in de Gazastrook waar ze van plan zijn een grondoffensief uit te voeren.
• Egypte heeft zijn luchtvaartmaatschappijen opgedragen om vanavond enkele uren niet in het luchtruim boven Teheran te vliegen, meldt het Egyptische ministerie van burgerluchtvaart. Iran zinspeelt al dagen op een vergelding voor de dood van Hamas-leider Ismail Haniyeh, die vorige week naar alle waarschijnlijk door Israël werd omgebracht bij een aanval op Teheran.
• Turkije dient vandaag een verzoek in bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag om zich aan te sluiten bij de genocidezaak tegen Israël. Het Internationaal Gerechtshof riep Israël in tussentijdse vonnissen al meermaals op er alles aan te doen om genocide in Gaza te voorkomen en het offensief in Rafah te stoppen. Dat offensief is nog steeds gaande.
Egypte heeft zijn luchtvaartmaatschappijen opgedragen om vanavond enkele uren niet in het luchtruim boven Teheran te vliegen, meldt het Egyptische ministerie van burgerluchtvaart. Het verbod geldt morgen tussen tussen 03.00 uur en 06.00 uur Nederlandse tijd, nadat vandaag tussen 10.00 en 13.00 uur ook al een verbod van kracht was.
Reden voor het vermijden van het Iraanse luchtruim zijn volgens het ministerie militaire oefeningen. De Egyptische staatszender Al-Qahera News meldde op basis van een Egyptische ambtenaar eerder al dat Iran een waarschuwing uit heeft laten gaan naar de wereldwijde burgerluchtvaart om het Iraanse luchtruim te vermijden vanwege de oefeningen.
Iran zinspeelt al dagen op een vergelding voor de dood van Hamas-leider Ismail Haniyeh, die vorige week werd omgebracht bij een aanval op Teheran. Vermoedelijk was de aanval het werk van de Israëlische geheime dienst Mossad, hoewel Israël niet publiekelijk heeft erkend achter de aanval zitten. Zowel Iran als Hamas houdt Israël desalniettemin verantwoordelijk voor de dood van Haniyeh.
Het sluiten van het luchtruim suggereert dat Egypte mogelijk meer informatie heeft over een Iraanse vergeldingsactie. De Organisatie voor Islamitische Samenwerking, waar ook Egypte deel van uitmaakt, hield vandaag op verzoek van Iran spoedberaad over de dood van Haniyeh. Volgens anonieme bronnen binnen de Amerikaanse veiligheidsdiensten verwachten de Verenigde Staten dat een Iraanse aanval morgen of vandaag plaatsvindt, zo bericht de Saudische nieuwszender Al Arabiya.
Twitter bericht wordt geladen...
In een telefoongesprek vandaag met zijn Franse evenknie Emmanuel Macron hamerde de Iraanse president Masoud Pezeshkian erop dat zijn land ‘aanvallen op de eigen belangen en veiligheid nooit zal negeren’. Van zijn kant riep Macron Iran op er alles aan te doen om verdere escalatie in de regio te voorkomen.
Thom Canters
Turkije dient vandaag een verzoek in bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag om zich aan te sluiten bij de genocidezaak tegen Israël. Dat meldt het Turkse staatspersbureau Anadolu. Ankara zei in mei al dat het zich wilde aansluiten bij de zaak die door Zuid-Afrika is ingediend tegen Israël.
‘Met de interventie dringt Turkije er bij de internationale gemeenschap op aan om de humanitaire crisis in Gaza te erkennen en actie te ondernemen’, aldus en anonieme, diplomatieke Turkse bron aan persbureau Reuters, dat eerder al berichtte over het indienen van het verzoek.
Het Internationaal Gerechtshof riep Israël in tussentijdse vonnissen al meermaals op er alles aan te doen om genocide in Gaza te voorkomen en het offensief in Rafah te stoppen. Dat offensief is nog steeds gaande.
Turkije uit steeds fellere kritiek op Israël vanwege de oorlog in Gaza. De Turkse president Erdogan stelde vorige week dat het land Israël zou kunnen aanvallen als dat doorgaat met de oorlog. Daarop stelde de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken dat Turkije uit de Navo zou moeten worden gezet. In mei schortte Erdogan al de handel met Israël op vanwege de oorlog.
Israël verwerpt de beschuldiging van genocide stellig en meent dat het een legitieme verdedigingsoorlog voert in Gaza als reactie op de aanval van Hamas op 7 oktober.
Eerder hebben Nicaragua, Libië, Mexico, Colombia, Spanje en de Palestijnse Autoriteit al een verzoek ingediend om zich aan te sluiten bij de zaak. Die verzoeken moeten nog worden goedgekeurd door het Internationaal Gerechtshof. Zodra dat is gebeurd, mogen deze landen schriftelijke inzendingen doen en spreken tijdens openbare hoorzittingen.
Tom Kieft
Het Israëlische leger heeft een evacuatiebevel uitgevaardigd voor een stad in het noorden van de Gazastrook. ‘Aan alle aanwezigen in Beit Hanoun. Hamas schiet raketten af vanuit jullie gebied. Vertrek voor jullie veiligheid onmiddellijk naar schuilplaatsen in het centrum van Gaza-Stad’, schrijft een woordvoerder van het Israëlische leger op X.
Het Israëlische leger vaardigt regelmatig dergelijke evacuatiebevelen uit voor plaatsen in de Gazastrook waar ze van plan zijn een grondoffensief uit te voeren. Vorige maand droeg het Israëlische leger inwoners van Khan Younis in Centraal-Gaza op om de stad te verlaten en te vertrekken naar de zogenoemde humanitaire zone aan de kust bij al-Mawasi. Ook toen noemde Israël die evacuatie noodzakelijk omdat Hamas raketaanvallen zou uitvoeren vanuit woonwijken in die stad.
Inmiddels is volgens cijfers van de Verenigde Naties bijna 90 procent van de circa 2 miljoen inwoners van de Gazastrook ontheemd. Velen van hen hebben al meerdere keren moeten vluchten. De VN meldden vorige week dat voor 86 procent van de Gazastrook evacuatiebevelen gelden.
Al-Mawasi in Zuid-Gaza en Deir al-Balah in Centraal-Gaza zijn nu de plaatsen waar de veel ontheemde Palestijnen een veilig onderkomen hopen te vinden. Deze gebieden worden echter ook regelmatig bestookt door luchtaanvallen van het Israëlische leger. Gisteren werden drie mensen gedood bij een aanval in Deir al-Balah, waarbij tenten en huizen werden geraakt.
Tom Kieft
Twitter bericht wordt geladen...
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken heeft dringend gewaarschuwd voor een escalatie van het conflict tussen Iran en Israël.
Iedereen in de regio moet begrijpen 'dat verdere aanvallen het risico op gevaarlijke gevolgen die niemand kan voorspellen en niemand volledig kan beheersen, alleen maar zullen vergroten', zei Blinken tijdens een gezamenlijke personferentie met zijn Australische collega Penny Wong en de ministers van Defensie van beide landen in de Amerikaanse staat Maryland.
Gezien de dreiging van vergeldingsaanvallen door Iran en zijn bondgenoten tegen Israël na de moord op de politieke leider van Hamas in Teheran, is er grote bezorgdheid over een escalatie in de regio.
De Verenigde Staten blijven intensief werken aan deëscalatie en staan voortdurend in contact met partners in de regio en daarbuiten, zei Blinken. 'Ik denk niet dat iemand eigenlijk een escalatie wil, maar het is heel duidelijk dat het zou kunnen gebeuren, zelfs als het onbedoeld is,' zei Blinken. Tegelijkertijd herhaalde hij zijn 'ijzersterke' steun voor het recht op zelfverdediging van Israël.
Volgens Blinken ligt een akkoord over een wapenstilstand in Gaza in handen van de nieuwe politieke leider van Hamas, Yahya Sinwar. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Israël Katz zei direct na diens aantreden dat Sinwar 'snel geëlimineerd' moest worden.
In honderden huiskamers, verspreid door Libanon, stelt iedereen momenteel dezelfde vraag: gaan of blijven? Pak ik mijn koffers, nu de dreiging van een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten met de dag groeit? Of kies ik ervoor bij familie en vrienden te blijven, hopend op betere tijden? De een aarzelt, de ander wil tegen iedere prijs maken dat hij wegkomt.
Voor Walid al-Hamadi, een 55-jarige vader, is de keuze gemaakt. Hij en zijn vrouw blijven, maar voor hun tienerzoon en -dochter vinden ze het niet langer verantwoord.
Lees de reportage van Midden-Oostencorrespondent Jenne Jan Holtland: Op het vliegveld van Beiroet zwaaien ouders hun kinderen uit: ‘Ik ben blij dat ze straks veilig zijn’
Hamas heeft Yahya Sinwar benoemd als de nieuwe politiek leider, zo maakt de beweging in een verklaring bekend. Sinwar is de leider van Hamas in de Gazastrook en zou het brein zijn achter de bloedige aanval op 7 oktober 2023. Zijn voorganger, Ismail Haniyeh, werd vorige week gedood in de Iraanse hoofdstad Teheran.
Al sinds het begin van de oorlog met Hamas maakt Israël jacht op Sinwar, die zich naar alle waarschijnlijkheid in tunnels onder de Gazastrook heeft verschanst. Gisteren werd bekend dat Sinwar zich had uitgesproken tegen de benoeming van een andere topfiguur binnen Hamas, Khaled Mashaal. Volgens lokale media zou Sinwar hebben betoogd dat de nieuwe politiek leider ‘iemand met sterkere banden met Iran’ zou moeten zijn.
Sinwar is de meest prominente figuur binnen Hamas nu Haniyeh en Mohammed Deif, militair leider van de beweging, zijn gedood. Deif kwam om bij een Israëlische luchtaanval in het zuiden van de Gazastrook.
Sinwar staat bekend als een ideologische hardliner. Als een van de leidende figuren binnen de organisatie Al-Majd, een organisatie die later opging in Hamas, verdiende hij met name in Israël de bijnaam ‘de slager van Khan Younis’. Zo liet hij Palestijnen die werden verdacht van collaboratie met Israël uit de weg ruimen. Sinds 2017 is hij de leider van Hamas in de Gazastrook.
Dana Holscher
Lees ook: De vele gezichten van Hamas-leider Yahya Sinwar
Zes Joodse studenten beschuldigen Harvard ervan niet adequaat te hebben opgetreden tegen antisemitisme op de campus ten tijde van de pro-Palestinademonstraties. Harvard probeerde onder een rechtszaak uit te komen, maar vandaag oordeelde een Amerikaanse rechter dat de aanklacht rechtmatig is.
Studenten dienden de aanklacht al in januari in. Door het oordeel van de rechter zal het toch tot een rechtszaak komen, die maanden kan duren.
Volgens de aanklacht zou Harvard de Joodse studenten niet voldoende hebben beschermd tegen intimidatie en zouden hun verzoeken om bescherming genegeerd zijn. Bovendien zou Harvard docenten aangenomen hebben die anti-Joods geweld propageerden. Om dat tegen te kunnen spreken, zal de universiteit tijdens het proces moeten aantonen dat het wel genoeg maatregelen nam ter bescherming van Joodse studenten.
Ook Claudine Gay, de toenmalige voorzitter van de prestigieuze Ivy League-universiteit, kwam na de pro-Palestinademonstraties onder vuur te liggen. Critici verweten haar niet voldoende te hebben opgetreden tegen antisemitisme op de universiteit. Gay trad uiteindelijk af, nadat ze ook was beschuldigd van plagiaat.
Dana Holscher
Hezbollah-leider Sayyed Hassan Nasrallah heeft vandaag voor het eerst publiekelijk gereageerd op de dood van zijn rechterhand, Fuad Shukr. Tijdens een toespraak ter nagedachtenis aan Shukr zei Nasrallah dat de reactie van Hezbollah ‘sterk en effectief’ zal zijn.
Precies een week geleden kwam Shukr, de militaire leider van Hezbollah, om het leven bij een Israëlische raketaanval in Beiroet. Volgens Israël was de aanval vergelding voor de raket van Hezbollah, die een paar dagen daarvoor twaalf kinderen het leven kostte op de Golanhoogte. Shukr was als militair leider verantwoordelijk voor die raket, aldus Israël.
Volgens ooggetuigen klonken er vlak voor de toespraak van Nasrallah knallen, afkomstig van Israëlische gevechtsvliegtuigen die boven Beiroet door de geluidsbarrière vlogen. Sinds de dood van Shukr en die van Hamasleider Ismail Haniyeh in Teheran, zint zowel Hezbollah als Iran op wraak. Een sterke tegenreactie is vooralsnog uitgebleven.
Dana Holscher
Tientallen ultra-orthodoxe Joden hebben een Israëlische legerbasis bij Tel Aviv bestormd. Dat meldt het Israëlische leger. De bestormers protesteren tegen de onlangs ingevoerde dienstplicht voor ultra-orthodoxe Joden.
Eind juni bepaalde het Israëlische Hooggerechtshof dat ook ultra-orthodoxe Joden in het leger moeten dienen. De uitzondering, die al sinds 1948 gold, was volgens het hof niet legitiem. Daarop braken grootschalige protesten uit, van soms wel tienduizenden demonstranten.
Het Israëlische leger zei in een verklaring de bestorming van legerbasis Tel Hashomer te veroordelen. Op videobeelden van de Israëlische politie is te zien hoe tientallen mannen in traditionele kleding slaags raken met de politie en Israëlische soldaten. Volgens de politie demonstreerden ultra-orthodoxe Joden gisteren ook bij het rekruteringskantoor in Tel Aviv.
Door de voortdurende oorlog in Gaza en de mogelijk aanstaande escalatie tussen Israël en Hezbollah heeft het leger een grote behoefte aan manschappen. Het is echter nog onduidelijk hoe het Israëlische leger de onwillige ulta-orthodoxe Joden bij het leger wil inlijven.
Dana Holscher
Het Iraakse leger heeft de ‘roekeloze’ raketaanval op de basis Al-Asad veroordeeld. Gisteren raakten naar verluidt zeker vijf Amerikanen gewond bij de aanval op de basis, waar troepen van de internationale coalitie zich bevinden.
Het is nog onduidelijk wie de aanval uitvoerde. Aannemelijk is dat Iran of aan Iran gelieerde groeperingen erachter zitten, gezien de opgelopen spanningen in de regio. Amerikaanse functionarissen schreven eerdere aanvallen op troepen in Irak en Syrië toe aan door Iran gesteunde milities.
In een verklaring schrijft het Iraakse leger ‘alles wat de spanning in de regio vergroot’ te verwerpen. Daarnaast meldt het een kleine vrachtwagen in beslag te hebben genomen, waarop een raketwerper was gemonteerd. Acht niet-afgeschoten raketten zouden zijn ontmanteld. Over de Amerikaanse gewonden maakt het leger niets bekend, iets dat het Amerikaanse ministerie van Defensie na de aanval wel deed in gesprek met CNN.
Jasper Daams
Israël en Hezbollah blijven elkaar ook vandaag weer bestoken met raketten en drones. Aan beide kanten van de grens zouden slachtoffers zijn gevallen.
Hezbollah claimt drones en raketten te hebben afgevuurd op het noorden van Israël. De militante groepering uit Libanon benadrukt dat dit nog niet de wraak is voor de dood van Fuad Shukr, de Hezbollah-commandant die vorige week werd gedood in Beiroet.
Twee Israëlische militaire locaties waren doelwit van de aanval, aldus Hezbollah. Daarnaast zou een militair voertuig op een andere plek zijn aangevallen. De militante groepering uit Libanon beweert slachtoffers te hebben gemaakt met de aanval, maar specificeert niet hoeveel en in welke mate. The Times of Israel meldt twee gewonden, van wie één in kritieke toestand.
Bij een Israëlische luchtaanval in Libanon zijn eerder vandaag vier mannen omgekomen. Persbureau AFP schrijft dat het gaat om Hezbollah-strijders. De aanval vond plaats in Mayafadoun, een stad op ongeveer 30 kilometer ten noorden van de grens.
De spanningen in het Midden-Oosten lopen steeds hoger op, nu Hezbollah en Iran een vergeldingsactie voorbereiden. Hezbollah wil de dood van Shukr wreken, Iran die van Hamasleider Ismail Haniyeh. Hij werd vorige week gedood in de Iraanse hoofdstad Teheran.
Jasper Daams
Josep Borrell, de buitenlandchef van de Europese Unie, schrijft op X dat het Midden-Oosten zich ‘op de rand van oorlog van ongekende proporties’ bevindt, nu de spanningen in de regio toenemen. Volgens de Spanjaard is een staakt-het-vuren in Gaza de manier om een ‘catastrofe’ af te wenden.
Twitter bericht wordt geladen...
Borrells bericht op X volgt op de toenemende spanningen tussen Israël en Iran, nadat Hamasleider Ismail Haniyeh vorige week in Teheran werd gedood. Iran beschuldigt Israël van de aanval op het kopstuk van Hamas, waarbij ook een van Haniyehs lijfwachten omkwam. Teheran beraadt zich momenteel op vergelding, ambassades over de hele wereld roepen hun burgers op om Israël zo snel mogelijk te verlaten.
Jasper Daams
Iran heeft Rusland gevraagd om een geavanceerd luchtafweersysteem met het oog op een oorlog met Israël. Dat bevestigen twee anonieme Iraanse legerfunctionarissen in gesprek met The New York Times. Volgens hen is Rusland al begonnen met de levering van luchtverdedigingsapparatuur.
Iran beraadt zich nog altijd op een manier om terug te slaan nadat Hamasleider Ismail Haniyeh werd gedood op Iraans grondgebied. Daarvoor houdt het Israël verantwoordelijk. Amerikaanse en Israëlische functionarissen verwachten dat Iran en diens bondgenoten – militante groeperingen zoals het Libanese Hezbollah en de Jeminitische Houthi’s – binnenkort een grote gecoördineerde aanval op Israël zullen uitvoeren.
De voorzitter van de Russische veiligheidsraad Sergej Sjojgoe is sinds gisteren op werkbezoek in Iran, onder meer om te spreken over Irans voorbereiding van de tegenaanval. Hij ontmoette er onder meer de Iraanse generaal Mohammad Bagheri, die verantwoordelijk is voor de voorbereiding van de aanvallen op Israël. Volgens Sjojgoe is Rusland klaar voor ‘volledige samenwerking met Iran in regionale kwesties’, wordt hij geciteerd door Iraanse media.
Moskou en Teheran hebben de onderlinge banden flink aangehaald sinds de Russische invasie van Oekraïne. Beide landen kwamen onlangs tot een overeenkomst om de onderlinge samenwerking op het gebied van defensie en inlichtingen uit te breiden. Voor die tijd voorzag Iran Rusland al van drones en ballistische raketten.
Jasper Daams
Bij Israëlische aanvallen op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn twaalf mensen omgekomen, onder wie vier tieners. Dat meldt het gezondheidsministerie van de Palestijnse Autoriteit.
Vier doden zouden zijn gevallen in het stadje Aqaba, in het noorden van de Westelijke Jordaanoever. Acht andere slachtoffers werden gedood in en nabij Jenin, eveneens in het noorden van het gebied. Nog eens zeven mensen zouden gewond zijn geraakt bij de acties van het Israëlische leger, die nog niet zijn opgehouden.
Volgens de Arabische nieuwszender Al Jazeera begonnen Israëlische troepen maandagmiddag met een inval op de Westoever. Vanochtend zou die zijn uitgelopen op gewapende confrontaties tussen Palestijnen en het Israëlische leger, met meerdere Palestijnse doden tot gevolg.
Het geweld op de Westelijke Jordaanoever neemt de afgelopen dagen toe. Twee dagen geleden voerde het Israëlische leger twee luchtaanvallen uit in het bezette gebied, waarbij ook al negen doden vielen. Sinds 7 oktober voert Israël bijna dagelijks invallen uit in het gebied, waarbij met name aan Palestijnse kant veel doden vallen.
Jasper Daams
Israël maakt zich schuldig aan stelselmatig misbruik en martelingen van Palestijnse gevangenen, is de conclusie van het rapport ‘Welcome to Hell’ van de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem. De mishandelingen zouden een fundamenteel onderdeel zijn geworden van het Israëlische detentiesysteem.
Onderzoekers van de organisatie spraken met 55 Palestijnen die sinds het uitbreken van de oorlog op 7 oktober vastzaten in Israëlische gevangenissen en detentiecentra. Het ‘overgrote deel’ van hen zat vast zonder dat daar een proces aan voorafging. In de afgelopen tien maanden is het aantal Palestijnse gevangenen in Israël verdubbeld tot zo’n tienduizend.
De geïnterviewde gevangenen spreken tegenover B’Tselem onder meer van ‘meedogenloos fysiek en psychologisch geweld, onthouden van medische zorg en water, uithongering, slaaptekort en het confisqueren van persoonlijke bezittingen’. De getuigenissen wijzen erop dat Israël deze methodes toepast op alle locaties waar het Palestijnen vasthoudt, onder leiding van de Israëlische minister van Nationale Veiligheid Ben-Gvir. Onlangs nam Ben-Gvir het nog op voor de negen Israëlische militairen die werden gearresteerd op verdenking van seksueel misbruik van een Palestijn.
Het is niet voor het eerst dat een organisatie met gruwelijke conclusies komt over de situatie in de Israëlische gevangenissen. Verschillende rapporten maakten sinds 7 oktober melding van dergelijke praktijken, waaronder een VN-rapport van vorige week. Israël zou Palestijnse gevangenen waterboarden, elektrocuteren en honden op hen loslaten, stelden onderzoekers.
Jasper Daams
De moord op Hamasleider Ismail Haniyeh was bedoeld om het conflict in Gaza te verlengen en zal de besprekingen over het oplossen van de crisis bemoeilijken. Dat heeft de Palestijnse president Mahmoud Abbas gezegd tegen het Russische staatspersbureau RIA.
Abbas zei dat er 'geen twijfel over bestaat' dat de aanslag op Haniyeh is gepleegd om de oorlog in Gaza te rekken en de reikwijdte van het conflict te vergroten.
Internationaal wordt gevreesd voor verdere escalatie van de spanningen in het Midden-Oosten na de dood van Haniyeh in Teheran. Iran, een bondgenoot van Hamas, beschuldigt Israël van de moord. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken herhaalde in de nacht van maandag op dinsdag dat het land niet uit is op escalatie, maar Israël 'absoluut' zal straffen voor de aanslag.
Tegelijkertijd wil de Libanese groepering Hezbollah, die gesteund wordt door Iran, wraak nemen op Israël voor de dood van Hezbollahcommandant Fuad Shukr in Beiroet afgelopen week.
Bij een vermoedelijke raketaanval op de basis Al-Asad in Irak, waar zich troepen van de internationale coalitie bevinden, zijn verschillende Amerikanen gewond geraakt. Dat heeft een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Defensie bekendgemaakt aan CNN.
'We kunnen bevestigen dat er vandaag een vermoedelijke raketaanval is geweest op Amerikaanse en coalitietroepen op de luchtmachtbasis Al-Asad in Irak', zei de functionaris. 'Personeel van de basis is bezig met een evaluatie van de schade na de aanval.'
De aanval komt te midden van hoge spanningen in het Midden-Oosten, waarbij de Verenigde Staten schrap zetten voor Iraanse vergelding tegen Israël vanwege de moord op de politieke leider van Hamas, Ismail Haniyeh, vorige week in Teheran. Israël heeft geen commentaar gegeven op de moord op Haniyeh. Hezbollah in Libanon heeft ook vergelding op Israël gezworen na de moord op een van zijn topcommandanten in Beiroet.
Hoewel het onduidelijk is wie maandag de aanval uitvoerde, hebben Amerikaanse functionarissen aanvallen op troepen in Irak en Syrië lange tijd toegeschreven aan door Iran gesteunde milities.
De plaatsvervangende woordvoerder van het Pentagon, Sabrina Singh, zei vorige maand na een droneaanval op Al-Asad dat die 'hoogstwaarschijnlijk' was uitgevoerd door Iraanse groepen.
Belga/Redactie
• Negen medewerkers van de UNRWA, een Palestijnse hulporganisatie van de Verenigde Naties, zijn mogelijk betrokken geweest bij de Hamas-aanval op Israël van 7 oktober 2023. Ze zijn door UNRWA ontslagen. Dat melden de VN vandaag. Een woordvoerder van de VN zei dat ‘het bewijs voldoende was om te concluderen dat ze mogelijk betrokken waren bij de aanslagen van 7 oktober’.
• Het Israëlische leger heeft de lichamen van 84 overleden Palestijnen teruggebracht naar Gaza. Dat meldt het Palestijnse ministerie van Gezondheid, dat onder controle staat van Hamas. Volgens de Palestijnse Civiele Hulpdienst is het niet duidelijk hoe de 84 Palestijnen om het leven zijn gekomen. Het Israëlische leger heeft de overdracht van de lichamen nog niet bevestigd.
• Het Nederlandse reisadvies voor mensen die vanuit Nederland naar Israël willen reizen is rood. Dat betekent dat het, ongeacht de omstandigheden, te gevaarlijk is om naar Israël te reizen. Dat meldt het Ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag. Voorheen was een deel van het land nog oranje en rood gekleurd. (ANP)
Meerdere landen hebben vandaag gereageerd op de dreigende escalatie tussen Israël en Hezbollah en Irak. Zo sprak premier Dick Schoof vandaag met een aantal van zijn ministers, belde de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken met Irak, en traden Biden en de koning van Jordanië met elkaar in overleg over ‘de onrust’ in het gebied.
Schoof sprak vandaag met de ministers Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken), David van Weel (Justitie), en Ruben Brekelmans (Defensie). De premier liet op X weten dat ‘het kabinet de situatie in het Midden-Oosten nauwlettend in de gaten houdt’. Verder roept Schoof op het reisadvies van Buitenlandse Zaken, dat eerder vandaag code rood uitgaf voor heel Israël, te volgen.
De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani stelde in zijn telefoongesprek met zijn Irakese collega Fouad Hussein ‘zeer bezorgd’ te zijn om de toenemende spanning in de regio en riep op tot een ‘diplomatieke oplossing’ en de-escalerend handelen.
Ook de Amerikaanse president Joe Biden en koning Abdullah van Jordanië riepen op tot maatregelen die escalatie moeten voorkomen. Zo pleit de Amerikaanse president voor een onmiddellijk staakt-het-vuren voor de hele regio om zo de rust terug te brengen. Koning Abdullah sluit zich daarbij aan.
Door de recente Israëlische aanslagen op Hezbollah-commandant Fuad Shukr in Libanon en Hamas-leider Ismail Haniyeh in Iran, zijn zowel Iran als Hezbollah bezig met het voorbereiden van een vergeldingsaanval. Israël op zijn beurt is zich aan het voorbereiden op ‘meerdere scenario’s’, maar roept zijn burgers op ‘gewoon’ door te leven.
Yassin Boutayeb
Negen medewerkers van de UNRWA, een Palestijnse hulporganisatie van de Verenigde Naties, zijn mogelijk betrokken geweest bij de Hamas-aanval op Israël van 7 oktober 2023. Ze zijn door UNRWA ontslagen. Dat melden de VN vandaag. Een woordvoerder van de VN zei dat ‘het bewijs voldoende was om te concluderen dat ze mogelijk betrokken waren bij de aanslagen van 7 oktober’.
Het onderzoek werd gedaan door het VN-Bureau voor Internal Oversight Services (OIOS). Het bureau onderzocht 19 UNRWA-stafleden die naar verluidt betrokken waren bij de aanslag, aldus de woordvoerder. Wat voor rol de medewerkers hebben gespeeld, is niet duidelijk.
Bij één geval was er geen bewijs om beschuldigingen van betrokkenheid te ondersteunen, maar bij de negen genoemden was het bewijs voldoende om maatregelen te nemen. Bij de negen andere verdachten was er te weinig bewijs om in te grijpen, maar worden er ‘gepaste maatregelen' genomen in overeenstemming met de UNRWA.
Het agentschap lag al langer onder het vergrootglas vanwege zijn veronderstelde banden met Hamas. Veel landen besloten eerder dit jaar naar aanleiding van de beschuldigingen van Israël de financiering van het agentschap te stoppen.
In maart stelde Israël nog dat UNRWA 450 militairen in dienst zou hebben die onderdeel zijn van een ‘terroristische groepering' in Gaza. De hulporganisatie zei daarop dat ‘sommige werknemers’, die in Israël vast hadden gezeten en in Gaza waren vrijgelaten, meldden dat ze onder druk waren gezet om te beweren dat UNRWA banden heeft met Hamas.
UNRWA heeft 32 duizend mensen in dienst, van wie dertienduizend in Gaza.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft de lichamen van 84 overleden Palestijnen teruggebracht naar Gaza. Dat meldt het Palestijnse ministerie van Gezondheid, dat onder controle staat van Hamas. Volgens de Palestijnse Civiele Hulpdienst is het niet duidelijk hoe de 84 Palestijnen om het leven zijn gekomen. Het Israëlische leger heeft de overdracht van de lichamen nog niet bevestigd.
Volgens de Civiele Hulpdienst werden de overledenen via de door Israël gecontroleerde Karem Shalem grensovergang naar Gaza vervoerd in meer dan vijftien zakken, die elk meerdere lichamen bevatten. Hulpdiensten onderzoeken de lichamen om de doodsoorzaken en identiteit van de mensen te proberen vast te stellen. Dat zal volgens lokale bronnen lastig worden, omdat de lichamen in een ‘ver stadium van ontbinding zijn’. Later worden de 84 overledenen begraven in een massagraf, dicht bij het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook.
In Jeruzalem vroeg het Israëlische Hostages Families Forum waarom de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de teruggave van de lichamen heeft toegestaan zonder een overeenkomst te sluiten om levende Israëlische gegijzelden terug te brengen naar Israël. In december vorig jaar gaf Israël ook al 80 lichamen van overleden Palestijnen terug aan de Gazanen.
Yassin Boutayeb
Er is vandaag chaos ontstaan op het enige internationale vliegveld van Libanon in Beiroet. Meerdere luchtvaartmaatschappijen schrapten hun vluchten, waardoor er lange rijen ontstonden en paniek de overhand kreeg. Dat melden lokale bronnen vandaag aan persbureau DPA.
Veel landen, waaronder Nederland, hebben hun burgers opgeroepen zo snel mogelijk Libanon te verlaten, vanwege vrees voor verdere escalatie in het conflict tussen Hezbollah en Israël. De Amerikaanse ambassade vroeg burgers ‘niet kieskeurig te zijn’ bij het kopen van een vliegticket.
Jordanië, dat in april als eerste zijn luchtruim sloot vanwege een grootschalige droneaanval van Iran op Israël, vraagt alle vliegtuigen die het land binnenkomen om extra brandstof mee te nemen. Waarnemers stellen dat het een voorzorgsmaatregel is van de autoriteiten voor het geval Jordanië het luchtruim opnieuw moet sluiten. Alle toestellen zouden voor 45 minuten extra brandstof bij zich moeten dragen, volgens een luchtvaartmonitor voldoende om het Jordanese luchtruim te kunnen verlaten.
De afgelopen dagen hebben meerdere vliegmaatschappijen vluchten naar Israël en Libanon geschrapt en wordt het luchtruim van de landen waar mogelijk ontweken.
Yassin Boutayeb
Het Nederlandse reisadvies voor mensen die vanuit Nederland naar Israël willen reizen is rood. Dat betekent dat het, ongeacht de omstandigheden, te gevaarlijk is om naar Israël te reizen. Dat meldt het Ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag. Voorheen was een deel van het land nog oranje en rood gekleurd.
ANP
Het blokkeren van humanitaire hulp naar de Gazastrook is legitiem en ethisch, wat de Israëlische extreemrechtse financiënminister Bezalel Smotrich betreft. Zelfs als dit twee miljoen Palestijnse doden tot gevolg heeft. Zolang de Israëlische gijzelaars die in oktober door Hamas werden ontvoerd niet zijn teruggehaald, mag Israël volgens Smotrich hulp tegenhouden. ‘We brengen hulp Gaza binnen omdat we daartoe gedwongen worden’, citeert de Times of Israel de minister vandaag.
‘Niemand zal toestaan dat we twee miljoen burgers van de honger laten omkomen, ook al zou dat gerechtvaardigd zijn, zolang onze gijzelaars niet zijn teruggekeerd. [...] We leven vandaag de dag in een bepaalde realiteit: we hebben internationale legitimiteit nodig voor deze oorlog’, vervolgde Smotrich zijn betoog, verwijzend naar de internationale gemeenschap die er al maanden bij Israël op aandringt om meer humanitaire konvooien tot Gaza toe te laten.
De aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) wil de leiders van Israël al langer berechten voor misdaden tegen de menselijkheid. Volgens aanklager Karim Khan wil het Israëlische leiderschap de bevolking van Gaza collectief straffen en zet het daarbij hongersnood planmatig in als oorlogsmethode. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ), het belangrijkste gerechtelijke orgaan van de VN, droeg Israël eerder dit jaar op voedsel naar Gaza door te laten, maar het land gaf daar nauwelijks gehoor aan.
Zuid-Afrika heeft bij het ICJ een proces aangespannen waarin het Israël van genocide beschuldigt. Het Afrikaanse land stelt dat Israël de Gazaanse bevolking wil uitroeien. Israël heeft die aanklachten altijd stellig van zich geworpen en houdt vol dat het puur uit zelfverdediging handelt.
Het bewijsmateriaal waar de Zuid-Afrikanen uit putten omvat onder meer uitspraken van Israëlische politici en beleidsmakers. De recente uitspraken van minister Smotrich passen in die lijn. Zuid-Afrika haalde eerder onder meer een citaat aan van de Israëlische president Isaac Herzog, die stelde dat er in Gaza geen onschuldige burgers zijn.
Maartje Geels
Hezbollah zegt in de nacht van zondag op maandag een militaire basis in het noorden van Israël te hebben bestookt. De aanval is een vergelding voor de aanvallen op verschillende dorpen in het zuiden van Libanon door Israël, aldus de Libanese militante beweging. De Israëlische hulpdiensten stelden maandagmorgen te zijn uitgerukt naar Boven-Galilea om een brand te blussen die het gevolg was van een droneaanval.
Hezbollah en Israël bestoken elkaar sinds het uitbreken van de Gaza-oorlog over en weer geregeld met drones en raketten, maar de spanning in het gebied is sinds vorige week hevig toegenomen. Drie dagen na de dodelijke aanval op Majdal Shams op de Golanhoogten, sloeg Israël terug met de uitschakeling van Hezbollah-commandant Fuad Shukr in Beiroet. Ook werd Ismail Haniyeh, het diplomatieke gezicht van Hamas, gedood in Teheran. Hezbollah en Iran hebben vergelding gezworen.
Inmiddels is duidelijk dat de Amerikaanse president Joe Biden later vandaag met het nationale veiligheidsteam bijeenkomt in het Witte Huis om de ontwikkelingen in het Midden-Oosten bespreken. Volgens de Amerikaanse nieuwssite Axios heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Z Source: Volkskrant