Vrijdag om 20.00 uur spelen de hockeysters de olympische finale tegen China. Dat is mede te danken aan bondscoach Paul van Ass, die de nationale ploeg weer met plezier laat hockeyen.
Bondscoach Paul van Ass droeg al eens gedichten voor, deelde ooit champagne uit vóórdat een wedstrijd was gespeeld en woensdag, voor de halve finale van de Nederlandse hockeysters tegen Argentinië, sloot hij zijn telefoon aan op een draagbare geluidsbox om rapper Eminem door de kleedkamer te laten schallen. Alles om zijn spelers te inspireren.
Sinds september 2022 staat de 63-jarige Van Ass aan het roer bij de Nederlandse hockeyvrouwen. Het bereiken van de olympische finale is het tweede succes van bondscoach Van Ass in de kleine twee jaar als coach van de vrouwenploeg. Vorig jaar werd Nederland Europees kampioen in Mönchengladbach
Over de auteur
Lisette van der Geest is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft over olympische sporten als schaatsen, zwemmen en tennis.
Vrijdag, als Nederland het opneemt tegen China (aanvang 20.00 uur), gaat Van Ass voor niks minder dan goud. Zijn leven ademt hockey. Als speler kwam hij in de jaren 80 uit in de hoofdklasse voor de Wassenaarse club HGC. Later werd hij coach. Zijn zoon Seve maakt deel uit van de nationale mannenselectie in Parijs.
Hij is een coach die omstreden beslissingen durft te nemen. Als bondscoach van de Nederlandse mannen besloot hij in voorbereiding op de Olympische Spelen van Londen in 2012 om oudgedienden Taeke Taekema en Teun de Nooijer niet te selecteren, maar ook om zijn eigen zoon Seve te laten afvallen.
In aanloop naar Parijs vertelde hij routiniers Lidewij Welten, Eva Drummond-De Goede en Margot van Geffen dat er deze zomer geen plaats meer voor ze is in het nationaal team.
Hij noemt Phil Jackson zijn ‘goeroe’. De Amerikaanse basketbalcoach, bekend als een van de beste coaches aller tijden, leidde de basketballers van Chicago Bulls in de jaren negentig naar grote successen. Jackson stelt dat sport meer is dan een spel; het is ook een kwestie van optimale teamchemie bereiken met spelers met verschillende karakters.
Niet voor niets zei Van Ass woensdagmiddag na de blessure van Joosje Burg tijdens de wedstrijd tegen Argentinië – zij kreeg een bal hard tegen haar hoofd waarbij de haar neus brak – dat het afvallen van één speelster het ritme van een team kan verstoren. ‘Maar dat zullen we zien.’
Tijdens de Spelen verhaalde hij over Eminem en het nummer Lose yourself, ‘een klassieker’, waarin de rapper teksten deelt over dat er maar één kans is. Zoals de hockeysters die dag ook maar een kans hadden om zich te plaatsen voor de finale.
En, zegt Van Ass: ‘Het is ook een mooi verhaal van iemand uit The Bronx, die nu niet meer daar woont – dat is ook wel lekker voor hem.’ Van Ass was zich onbewust van het feit dat Eminem niet in een wijk in New York opgroeide, maar in – een woonwagenpark – in Detroit. Maar het gaat om de boodschap.
Naast zijn bed ligt standaard een notitieboekje. Daarop schrijft hij ideeën, ‘tijdens de Spelen meestal middenin de nacht, slapen kan ik mijn hele leven nog’. Die ideeën brengt hij vervolgens tot uitvoering in de kleedkamer, tien minuten voordat zijn spelers het veld opgaan.
Hij maakte in zijn carrière al gebruik van een bijzondere spreuk uit Jacksons boek Eleven Rings. ‘Ik heb helemaal gekke dingen gedaan, heb weleens ballonnen opgeblazen, feestjes gemaakt. Voor de halve finale van de EK zei ik: we kappen nu met over hockey lullen, ik ben er klaar mee. Al die meiden dansen en wij, de staf, meedansen. Dan krijg je een heel ander sfeertje.’
Een andere keer deelde hij champagne uit voor een onbelangrijke wedstrijd met clubhockey, waar hij dacht te verliezen. ‘Jongens we gaan het al vieren.’ De concurrenten dachten: wat is dit? Van Ass, enthousiast: ‘Wonnen we.’ Dan, met een lach: ‘Maar dat ga ik nu niet doen, hè.’
De Nederlandse hockeysters verkeerden bij zijn entree in een roerige periode. Ondanks de vele successen op het veld werd bondscoach Alyson Annan begin 2022 ontslagen vanwege een ongezond prestatieklimaat en een verziekte teamcultuur.
Na een korte periode met tussenpaus Jamilon Mülders als eindverantwoordelijke, moest de ervaren Van Ass de intern verdeelde hockeyploeg op het juiste spoor te krijgen.
Van Ass, staat bekend als een peoplemanager, om zijn vermogen om van uiteenlopende karakters een hecht team te smeden. Hij predikt altijd aanvallend hockey te spelen, alles begint in zijn opinie met plezier, passie en verbinding met elkaar.
In zijn beginperiode bespeurde de bondscoach nog te veel angst bij zijn speelsters, zowel in het veld, ze waren bang om balverlies te lijden, als erbuiten. Er was vrees voor kritiek.
De afgelopen jaren wist Van Ass dat te veranderen. Hij gaf zijn speelsters vertrouwen en de vrijheid om – in zijn woorden – ‘de beste versie van zichzelf te worden’. Onder leiding van de charismatische coach ontstond er een nieuwe hiërarchie in het Nederlands team.
Kort voordat de hockeyploeg naar Parijs afreisde stelde Van Ass in een interview met de Volkskrant dat hij het ‘vreselijk zou vinden’ als zijn speelsters op de Spelen angstig zouden spelen. ‘Ik wil de energie voelen dat ze met plezier en liefde voor het spel het veld staan’, zei Van Ass. Welke boodschap daar vrijdagavond, tien minuten voor speeltijd in de kleedkamer aan voorafgaat houdt hij nog geheim.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant