Hoe ernstig het kan misgaan met het plaatsen van fillers, ziet Tom Decates op zijn complicatiespreekuur in het Erasmus MC. Nu het aantal behandelingen zo snel stijgt (‘daar sla je steil van achterover’), pleit hij voor meer onderzoek.
De vrouw ligt op haar buik, drie forse injectienaalden steken in haar billen, op de foto zien we een kopje naast haar bed. Ze drinkt er kennelijk op haar gemak een bakkie koffie bij. ‘Welnee’, zegt cosmetisch arts Tom Decates, ‘in dat kopje zit het omgesmolten plastic dat ze aan het inspuiten zijn.’ Hij laat nog een foto zien, van een opgezwollen gezicht. ‘Er zijn mensen die bij Alibaba online fillers kopen en bij zichzelf inspuiten. Dit is het resultaat.’
Decates heeft een bijzondere dubbelfunctie. Hij is gespecialiseerd in behandelingen met botox en fillers en daarnaast houdt hij, met een aantal collega’s, in het Rotterdamse Erasmus MC wekelijks een complicatiespreekuur. Hij praat met mededogen over de patiënten die hij daar ziet. ‘Het zijn vaak mensen uit de wat minder bedeelde sociaal-economische klasse, kwetsbare mensen, die hopen dat ze met fillers een beetje geluk kunnen kopen. Omdat ze niet veel geld hebben, vallen ze in handen van types die het niet goed met ze voor hebben.’
In zijn behandelkamer, in een kliniek in Amsterdam Oud-Zuid, laat hij beeldmateriaal zien dat maar beter niet kan worden afgedrukt. ‘Dit is een man die grotere biceps wilde en daar siliconenolie in heeft laten spuiten. Deze man wilde graag een piemel net zo dik als een colafles. En wat je hier ziet is een bil, nadat met ettelijke operaties was geprobeerd om het plastic eruit te halen.’
Over de auteur
Ellen de Visser is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over medische ontwikkelingen.
Decates heeft een prachtig vak, zegt hij: ‘Met een kleine hoeveelheid fillers kunnen we een groot verschil maken in iemands leven.’ Maar als rimpels worden gevuld door ondeskundige handen of met ondeugdelijk vulmateriaal, dan kan het misgaan. En soms ernstig ook: hobbels en bobbels, allergieën, infecties of, in het ergste geval, weefsel dat kan afsterven, als de filler per ongeluk in een bloedvat wordt gespoten. Dan moet snel worden ingegrepen.
Niet voor niets telt het spreekuur in Rotterdam een aantal spoedplekken. De poli bestaat nu bijna vijftien jaar. Er komen jaarlijks zo’n vijfhonderd patiënten, de wachttijd is opgelopen tot zes maanden.
Aan het begin van het gesprek komt hij meteen ter zake: ‘Aan de Volkskrant heb ik niet veel, de mensen die op mijn spreekuur komen, lezen jouw krant niet. Maar beleidsmakers wel en zij moeten weten dat het niet goed gaat. Vorige week had ik een jongen op het spreekuur die suïcidaal is. Hij is voor zijn leven verminkt door de fillers.’
De meest recente cijfers laten zien dat in 2022 een op de 35 volwassen Nederlandse vrouwen een fillerbehandeling onderging, het aantal behandelingen steeg in drie jaar tijd met 81 procent. Nieuwe cijfers zijn onderweg, zegt Decates: ‘Daarvan sla je steil achterover.’ Zijn boodschap: ‘Wat je er ook van vindt, de interesse neemt alleen maar toe, dus we kunnen het beter serieus nemen.’
En dat gebeurt nu niet, zegt hij. Drie jaar geleden promoveerde hij aan het Erasmus MC op complicaties van fillers. In Rotterdam werkt hij samen met een immunoloog, een medisch microbioloog en een geneticus. Samen met zijn collega’s doet hij veel wetenschappelijk onderzoek. Ieder spreekuur brengt nieuwe vragen die hij graag zou uitzoeken, zegt hij, maar zijn subsidie-aanvragen worden afgewezen.
Terwijl: als zoveel mensen kiezen voor fillers, dan wil je toch weten waarom vulmateriaal kan verschuiven in het gezicht? Of wat siliconenolie op termijn in het lichaam doet? Siliconenolie (‘plastic’ in de woorden van Decates) is een permanente (niet-afbreekbare) filler die in Nederland verboden is vanwege de vele complicaties, maar die illegaal en in het buitenland nog volop wordt gebruikt.
Ook de controle schiet tekort. Nederland is het enige land ter wereld waar cosmetische geneeskunde een erkend specialisme is. Er zijn nu zo’n tweehonderd cosmetisch artsen, die een tweejarige opleiding hebben gevolgd. Dat biedt onvoldoende bescherming. Want iedere basisarts mag botox en fillers inspuiten en er zijn er genoeg die, na een korte cursus, denken dat ze daar bekwaam genoeg in zijn.
Om nog maar te zwijgen over de vele zelfbenoemde deskundigen. Begin dit jaar waarschuwde de Inspectie voor de Gezondheidszorg realityster Roy Donders omdat hij onbevoegd fillers inspoot. Een uitzonderlijke actie, zegt Decates, want de inspectie heeft geen tijd om alle uitwassen te controleren.
Hij vertelt over de vrouw die naar het buitenland ging om daar goedkoop haar billen te laten vergroten en in het vliegtuig terug al merkte dat de billen begonnen te lekken. Op Schiphol was ze gaan googelen en zo kwam ze in Rotterdam op zijn spreekuur terecht. ‘Ze dacht dat wij het wel even zouden oplossen. Dat horen we vaker. Ik wil graag helpen, maar we zijn geen alleskunners.’
Fillers kan hij vaak afbreken door een oplosmiddel in te spuiten. Permanente fillers verwijdert hij door een gaatje in de huid te maken en dan te drukken. Hij laat een video zien. Het is alsof hij een tube lijm uitknijpt.
Maar het loopt niet altijd goed af. In 2017 raakte een 26-jarige Nederlandse vrouw aan een oog blind na een fillerbehandeling van haar neus. Decates en zijn collega’s beschreven in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskundewat er was gebeurd: de filler was in een slagader gespoten en had de bloedtoevoer naar haar oog geblokkeerd. In de literatuur zijn wereldwijd tot nu toe 233 vergelijkbare gevallen beschreven.
Waarom? Waarom gaat een vrouw naar Turkije om daar haar knieholtes met plastic te laten verfraaien? ‘Die vraag moet je loslaten’, zegt Decates. ‘Mensen maken elkaar op sociale media helemaal gek. Voor-en-nafoto’s zijn vaak gefotoshopt of er zit een filter overheen.’ Daarom probeert hij op Tiktok een soort anti-influencer te zijn, en uit te leggen dat mensen er niet uit kunnen zien als een bewerkte Instagramfoto.
Toen hij met het spreekuur begon, probeerde hij patiënten nog op te voeden, maar door zo streng te zijn, joeg hij ze juist in de handen van de verkeerde types, merkte hij. ‘Nu druk ik ze op het hart om hun huiswerk te doen en goed uit te kijken. Maar ik heb daar niet veel vertrouwen in. Als wij klaar zijn, is meestal de eerste vraag: wanneer kan ik weer behandeld worden? Ze willen zó graag en ze hebben vaak niet veel geld. Het komt voor dat ik ze een paar maanden later weer terugzie.’
Op nvcg.nl staat een lijst met alle gecertificeerde cosmetisch artsen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant