Nasa overweegt twee astronauten die een testvlucht met Boeings ruimtevaartuig Starliner moesten maken, maar nu gestrand zijn op het internationale ruimtestation, te laten terugkeren met een ruimteschip van concurrent SpaceX – en mogelijk pas in 2025.
Acht dagen. Zo lang had het verblijf van astronauten Suni Williams en Butch Wilmore aan boord van het internationaal ruimtestation ISS moeten duren. Op 6 juni arriveerden ze met een testvlucht met Boeings ruimteschip Starliner, maar door voortdurende twijfels over de veiligheid van het voertuig, maakte Nasa woensdagavond bekend dat de twee mogelijk pas in 2025 zullen terugkeren, met de Crew Dragon van concurrent SpaceX.
Dat besluit valt half augustus. Mocht de ruimtevaartorganisatie inderdaad besluiten dat een terugkeer met Starliner te riskant is, dan keert het ruimteschip in september zonder bemanning terug naar de aarde.
Over de auteur
George van Hal is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
De volgende missie naar het ISS met de Crew Dragon van SpaceX, onlangs voor de zekerheid alvast uitgesteld van 18 augustus naar 24 september op z’n vroegst, zal in dat geval vertrekken met twee astronauten in plaats van vier. Op die manier is bij terugkeer van die missie ook plek aan boord voor Williams en Wilmore.
Dat Nasa die optie nu serieus overweegt, is pijnlijk voor Boeing, dat met de testvlucht van Williams en Wilmore juist moest bewijzen dat het klaar was om zijn geplande positie in te nemen als leverancier van pendelvluchten van en naar het ISS.
De missie kende echter technische problemen. Zo lekte Starliner helium in de ruimte en weigerden meerdere manoeuvreermotoren gedeeltelijk dienst. Hoewel sindsdien op één na alle motoren weer zijn hersteld, blijven de twijfels. Nog altijd is namelijk niet duidelijk wat de problemen precies veroorzaakt heeft. ‘We willen eerst goed de natuurkunde begrijpen van wat er in de motoren gebeurt’, zei Steve Rich van Nasa woensdag tijdens de persconferentie.
Op zoek naar een antwoord, besloot de ruimtevaartorganisatie de motoren op aarde te testen. Uit die tests bleek dat een stuk teflon in de motoren bij verhitting kon uitzetten en vervolgens de stroming in de motoren kon belemmeren. ‘Dat was een verrassing en zorgde ervoor dat ons ongemak toenam’, zei Rich.
De mankementen passen in Starliners kronkelige pad richting het kosmische. Boeing en SpaceX kregen in 2014 van Nasa tegelijk de opdracht om zo’n pendelservice te ontwikkelen, als vervanger van de Space Shuttle, die in 2011 met pensioen werd gestuurd. Waar Boeing nog altijd worstelt, vervoert SpaceX echter al sinds 2020 succesvol astronauten van en naar het ISS met zijn ruimteschip Crew Dragon.
In 2019 mislukte de eerste onbemande testvlucht van Starliner al door technische problemen. Zo stond onder meer een interne klok in het schip verkeerd afgesteld, waarna een cruciale koerscorrectie mislukte die het schip bij het ISS had moeten afleveren.
Die eerste mislukking betekende huiswerk voor Boeing. Het kreeg van Nasa een lijst met tachtig technische verbeterpunten voordat het een nieuwe poging mocht wagen.
De eerste onbemande testvlucht slaagde uiteindelijk in 2022, maar de technische mankementen bleven. Door alle problemen kost de ontwikkeling van Starliner het bedrijf inmiddels zo’n 1,5 miljard euro meer dan gepland.
Of de huidige problemen ervoor zorgen dat Suni Williams en Butch Wilmore inderdaad met de concurrent moeten terugkeren, is nog niet zeker, bezwoer Ken Bowersox van Nasa tijdens de persconferentie. ‘Het kan op dit moment echt nog beide kanten op gaan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant