De beurzen krabbelden gisteren weer op na een dramatische beursdag. In Japan daalde de Nikkei-index met 12 procent, de grootste koersval sinds 1987. Economieredacteur Peter de Waard legt uit hoe het kan dat de beurzen zo snel herstellen.
Dag Peter, na de enorme koersdalingen afgelopen maandag hebben we de beurzen weer zien stijgen. Zijn we weer op het punt van voor de ineenstorting?
‘Ze leken weer helemaal hersteld. De AEX-index in Amsterdam stond gisteren zelfs weer boven het slotniveau van afgelopen vrijdag. Het totale verlies van maandag was weer goedgemaakt, al zien we vandaag weer een daling op de Europese beurzen. En dat geldt ook voor andere beurzen, zelfs de Nikkei in Japan waar het er zo hard aan toeging. Ook op de Amerikaanse beurzen zie je de aandelen herstellen. Technologiebedrijf Nvidia had het bijvoorbeeld even moeilijk, maar is sinds maandagochtend van 91 dollar naar boven de 107 dollar gegaan. Maar de nervositeit is zeker nog niet verdwenen.’
Wat veroorzaakte de crash?
‘Het was een hele cocktail van factoren die een rol speelden. Het begon in Japan. Daar verhoogde de centrale bank de rente, nadat die al zo’n dertig jaar op 0 procent had gestaan. In Japan zagen ze serieuze problemen in Amerika, waar de centrale bank ook twijfelt over het al dan niet verlagen van de rente. En afgelopen vrijdag verscheen in de VS een slecht banenrapport, blijkbaar gaat het toch niet zo goed met de economie daar. Iedereen zei dat de rente in de VS niet verlaagd had moeten worden, terwijl de rente in Japan juist omhoog ging.
Over de auteur
Jasper Daams is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Die renteverhoging in Japan had tot gevolg dat toch heel veel mensen twijfelden over het beleggen in transacties, de zogeheten carrytrade. Dat houdt in dat je ‘gratis’ yens leent tegen 0 procent en die belegt in Amerikaanse staatsobligaties. Daarop krijg je dan 5 of 6 procent rente, dat is gratis handel waarmee je heel veel geld kunt verdienen. Dat werd onaantrekkelijk toen de rente in Japan omhoog ging.
‘En dan is er ook nog de dreiging van een conflict in het Midden-Oosten, met alle geruchten over een aanval van Iran. Dat zou ook slecht zijn voor de wereldeconomie, want dan krijg je een grote oliecrisis.’
De problemen die je noemt zijn niet ineens weg. Hoe kan het dan toch dat de beurzen weer zijn hersteld?
‘Sentiment. De beurs blijft massapsychologie, als de een eruit vliegt volgt de rest. Kuddegedrag is dat, daarbij spelen onverklaarbare sentimenten een rol. De beurs is niet rationeel, daarom kunnen we het niet voorspellen.
‘De verschillende gebeurtenissen brachten deze week een enorme schrikreactie teweeg: een paar grote partijen verkochten hun aandelen in een dunne markt. Veel mensen zijn op vakantie, dus tegenover de paar grote verkooporders staan maar weinig kooporders. Dat gebeurt vaker in augustus. Die dunne handel speelt zeker een rol in die schrikreactie, en in het snellere herstel ten opzichte van de andere maanden van het jaar. Daarnaast heeft de Japanse centrale bank beleggers gerustgesteld en gezegd dat er geen verdere verhogingen komen, waardoor de carrytrade ook weer op gang is gekomen.’
Is er in augustus dan altijd sprake van flinke koersdalingen?
‘Niet altijd. Een beroemde uitzondering is de campingrally van 1997. De mobiele telefoon was voor het eerst op de markt, en toen gingen mensen vanaf de camping handelen. De markten schoten omhoog, dat was heel atypisch. Het was een gekkenhuis op de beurs, met veel optimisme op de markt. Maar doorgaans geldt een bekende uitspraak: ‘Sell in may and go away, but remember to come back in september.’
Wat voor lessen kunnen beleggers trekken uit de afgelopen week?
‘Dat je je aandelenportefeuille goed moet verdelen. Als aandelen omlaag gaan, gaan obligaties omhoog. Dat gebeurde ook afgelopen maandag. Als je dan toch een evenwichtige portefeuille moet hebben, moet je naast aandelen ook andere dingen hebben. Je risicoprofiel moet minder worden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant