Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben geklaagd over het volgens hen te emotionele gedrag van prinses Laurentien van Oranje. Zij spreken met de prinses in haar rol als bestuurslid van de Stichting Gelijkwaardig Herstel, voor de afhandeling van de schade van toeslagengedupeerden.
Het ministerie bevestigt dat ‘een aantal’ ambtenaren een vertrouwelijke melding heeft gedaan over ‘opgelopen emoties’, maar wil geen aantallen noemen. Het AD schrijft dat het om acht meldingen van grensoverschrijdend gedrag van de prinses zou gaan. Anonieme ambtenaren spreken in de krant van ‘intimidatie, uitschelden en geen tegenspraak dulden’. Hun meldingen zouden niet tot verbeteringen hebben geleid. De ministeriewoordvoerder zegt dat de klachten zijn besproken met de stichting Gelijkwaardig Herstel.
De stichting Gelijkwaardig Herstel spreekt van ‘lasterlijke beschuldigingen’. ‘Een intensieve samenwerking en onderhandelingen onder dergelijke omstandigheden gaan altijd gepaard met emoties’, zegt Gert-Jan Segers, voorzitter van de raad van toezicht van SGH in een verklaring. ‘De stichting betreurt het dat betrokkenen van beide organisaties het proces op momenten als emotioneel zwaar hebben ervaren. Wij nemen afstand van ieder van de gebruikte termen door de anonieme ambtenaren en de suggesties die gewekt worden over de rol van Laurentien.’
Over de auteur
Charlotte Huisman is verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over jeugdzorg en de nasleep van de toeslagenaffaire
Laurentien krijgt veel lof voor haar betrokkenheid bij de afhandeling van de toeslagenaffaire, veel gedupeerden dragen haar op handen. Anderen vinden haar te emotioneel betrokken. Ook de Volkskrant hoorde van diverse bronnen binnen en buiten het ministerie dat prinses Laurentien een ‘driftkikker’ kan zijn als zij wordt tegengesproken. Dan kan zij in woede uitbarsten.
Door een verzoek van de Nationale Ombudsman raakte prinses Laurentien in 2020 bij de gedupeerden van de toeslagenaffaire betrokken. Die vroeg haar om met kinderen van gedupeerden te praten om te inventariseren wat die nodig hadden om hun leven op de rit te krijgen. Aan de hand van die gesprekken met jongeren en kinderen schreef de prinses een notitie met aanbevelingen voor de opzet van een kindregeling voor deze groep. Zo kwam zij ook in contact met een aantal toeslagenouders.
De ontmoetingen leidde ertoe dat een actieve groep toeslagengedupeerden regelmatig samenkwam op de zolder van het huis van de prinses in Den Haag, waar ook haar organisatie Number 5 Foundation is gevestigd. In Almere opende Laurentien met een aantal Almeerse toeslagenouders eind 2022 een dependance hiervan, onder de naam Number 90, met gemeentelijke subsidie. In dit Almeerse pand ontwikkelden een groep toeslagenouders met onder anderen letselschadespecialisten de zogenoemde methode-Laurentien, voor de afhandeling van aanvullende schade van gedupeerden van de toeslagenaffaire.
Die schadeafhandeling was volkomen vastgelopen. Het gaat bijvoorbeeld om het verlies van een huis of een baan of gezondheidsproblemen vanwege de schulden die ontstonden door de terugvorderingen van de Belastingdienst. De Commissie Werkelijke Schade die de overheid hiervoor had opgezet, wist nauwelijks ouders afdoende te compenseren.
Eind 2022 presenteerde de prinses op het ministerie haar alternatieve plan. Haar methode is gebaseerd op vertrouwen in het verhaal van de ouders. In de zomer van 2023 gaf de toenmalige staatssecretaris Aukje de Vries (Financiën) haar stichting Gelijkwaardig Herstel een subsidie van 4,5 miljoen euro om deze methode te beproeven.
Maar de omgang met het ministerie liep uitermate stroef, schreef de stichting Gelijkwaardig Herstel in maart al in haar eigen evaluatie. Zij ‘spreken niet altijd dezelfde taal’. De stichting vindt het ministerie te zeer gefocust op de uitgekeerde bedragen. In de gesprekken liepen de emoties vaak hoog op.
Het ministerie moest speciale ministeriële toestemming geven om de prinses de methode te laten testen. De betrokkenheid van een lid van het koninklijk huis leidde tot extra spanningen, zeiden bronnen binnen het ministerie eerder tegen de Volkskrant. Sommige ambtenaren vonden het lastig om een prinses op dezelfde manier weerwoord te geven als andere samenwerkingspartners.
Meerdere betrokkenen vonden haar een moeilijke persoon om mee samen te werken. Ze zou niet van tegenspraak zijn gediend en zou nauwelijks bereid zijn tot concessies. Terwijl het ministerie vond dat het wel degelijk wat in te brengen had.
De onvrede bij het ministerie kwam begin mei naar buiten via een lek vanuit het ministerie naar de NOS. Een anonieme ambtenaar uitte de vrees dat de methode de belastingbetaler miljarden euro’s extra zou kosten.
Op 31 mei zette toenmalig staatssecretaris De Vries de methode stop, vanwege geconstateerde tekortkomingen. In sommige gevallen werden ook schades vergoed die waren ontstaan vóór de terugvorderingen van de Belastingdienst en een aantal schadeposten zou welhaast standaard worden toegekend. De stichting mocht pas door als de gemiddelde uitkering van 128 duizend euro per gedupeerde omlaagging en de berekeningen zorgvuldiger werden uitgevoerd. Over deze stop zette de prinses een emotionele videoboodschap online.
In een Kamerdebat riep een meerderheid van de Tweede Kamer de regering op zo snel mogelijk de methode-Laurentien weer op te starten. Op 16 juli maakte de nieuwe staatssecretaris van Financiën Nora Achahbar (NSC) bekend dat de stichting gelijkwaardig herstel weer door kon met de afhandeling van aanvullende schade voor toeslagenouders, nu er extra controle in het systeem was aangebracht.
Duidelijk is dat de prinses zich op een dossier heeft geworpen dat veel gevoeliger ligt dan het terugdringen van de laaggeletterdheid, waarvoor ze zich ook inspant. Mede vanwege haar betrokkenheid stelde Kamerlid Pieter Omtzigt (NSC) vorige maand de ministeriële verantwoordelijkheid van premier Dick Schoof voor leden van het Koninklijk Huis ter discussie.
Deze week is de stichting Gelijkwaardig Herstel weer begonnen met de schadeafhandeling. 38 gedupeerden hebben een vaststellingsovereenkomst kunnen tekenen, laat de voorzitter van de raad van toezicht van SGH, Segers, weten. ‘De stichting gaat vastberaden verder met deze maatschappelijke opgave.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant